İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

1881–1938

Mustafa Kemal Atatürk: okuduğu kitaplar

Okunmasını istediği kitaplar

Kendi kaleminden

Geometri

Ders kitabı · 1937

1936–37 kışında Dolmabahçe’de kendi eliyle yazdı; adı konmadan basıldı. Açı, üçgen, çap, yarıçap, kenar gibi Türkçe terimleri bu kitapla önerdi.

Vatandaş İçin Medeni Bilgiler

Ders kitabı · 1930

Okullar için hazırlandı; Afet İnan adıyla yayımlandı, metnin önemli bölümü Atatürk’ün el yazısı notlarına dayanır.

Zabit ve Kumandan ile Hasbıhal

Askerlik · 1918

Nuri Conker’in “Zabit ve Kumandan” kitabı üzerine Sofya’dayken yazdığı düşünceler; subaylığı ve komutanlığı konuşur.

Bölüğün Muharebe Talimi

Çeviri · 1912

Almancadan çevirdiği askerî eğitim kitabı.

Tâbiye ve Tatbikat Seyahati

Askerlik · 1911

Okunan ve öğrenilenin uygulamayla sınanması gerektiğini anlatan taktik eğitimi kitabı.

Cumalı Ordugâhı

Askerlik · 1909

Süvari bölük, alay ve tugaylarının talim ve manevralarını anlatır.

Takımın Muharebe Talimi

Çeviri · 1908

Almancadan çevirdiği, takımın savaş eğitimine dair kitap.

Tâbiye Meselesinin Halli ve Emirlerin Sureti Tahririne Dair Nesayih

Askerlik

Taktik sorunların çözümü ve emirlerin nasıl yazılacağı üzerine öğütler.

Arıburnu Muharebeleri Raporu

Savaş tarihçesi

Çanakkale’de yaşananları sıcağı sıcağına, neredeyse dakikası dakikasına kaydettiği tarihçe.

Karlsbad Hatıraları

Günlük · 1918

Karlsbad’da tedavi gördüğü günlerde defterlere tuttuğu notlar.

En çok işaretledikleri

Doğu Halklarının Antik Tarihi

Gaston Maspero · 15. basım

Histoire ancienne des peuples de l’Orient

Doğuşundan Günümüze Osmanlı İmparatorluğu Tarihi

Joseph von Hammer-Purgstall · 1835

Histoire de l’empire ottoman depuis son origine jusqu’à nos jours

Antik Çağ Tarihi

Eduard Meyer · 1912

Histoire de l’antiquité

Tarih Öncesi İnsanlık

Jacques de Morgan · 1924

L’humanité préhistorique

Güney Kutup Bölgeleri

Maurice Zimmermann, Paul Privat-Deschanel · 1930

Régions polaires australes

Neler okurdu

782tarih ve coğrafya425edebiyat329dil227toplum, hukuk ve siyaset82sanat46bilim ve matematik45teknoloji, tıp ve askerlik39din29genel17felsefe ve psikoloji

Kitaplığı

Filtreler

Tarih-i Devlet-i Osmaniye Mekâtib-i âliyyede tedris olunmaktadır. 2.c. (1 c.Birl

1899 · Abdurrahman Şeref

İşaretli ve notludur.

De pantoise à Stamboul le grain de plom b dans les ruines, les oeufs de paques, le Jardin de mon grand'père, au petit trianon quatre discours

1884 · About, Edmond

İç kapak ve 111-113. sayfalar işaretlidir.

Intihap

1930 · Afetinan

Intihap bilgilerinin 1.kısım, hukuk profesörlerinin en yeni kitaplarından alınmış kısa notlardır. 2. kısım, intihap kanun ve usülümüzün kolay anlaşılır bir tarzda özetidir. Eser notlu ve işaretlidir.

L'Afghanistan

Paris

Kitabın iç kapağı eksiktir. 21, 23, 63. sayfalar işaretlidir.

Histoire moderne du xe siècle à 1715.Classe de seconde

1925 · Aimond, Ch

344-352. sayfaları işaretlidir.

Le moyen âge jusqu’à la guerre de cent ans, fin du V e. siècle 1328. Classe de quatrieme

1929 · Aimond, Ch

48, 69, 222, 223, 253. sayfalar işaretli ve notludur. Bazı sayfalar işaretli ve notludur.

Avrupa ile münasebet-ı haricciyyemiz nokta-i nazarından tarih-i Osmanlı Mekteb-i Milkiyye talebesi için

1913 · Ali Reşat

Kısmen işaretli ve notludur.

Büyük tarih-i Umumi. 6c

1912 · (Altınay), Ahmet Refik

Notlu ve işaretlidir.

Umumî tarih. Tarih-i kadîm-kurun-i vustâ. Lise dördüncü sınıflara. Yayımlayan : Türkiye Cumhuriyeti Maarif Vekâleti

1926 · (Altınay), Ahmet Refik

Rauf Yekta

1926 · Anadolu halk türküleri-Chansons populaires Turques.1.c., 12 defter. Toplayan

Her defter 32 sayfadır. Bazı sayfalar işaretlidir.

Précis de l’histoire universelle au tableau historique

1818 · Anquetil

Bazı sayfalar işaretli ve notludur.

Velet Çelebi Izbudak. Yayımlayan : Türk Dil Kurumu

1936 · Atalar sözü. Hazırlayan

Sonunda 42 s. tıpkı basım vardır. Bazı sayfalar işaretlidir.

Roman

1932 · (Atay), Falih Rıfkı

Yazarın imzalı armağanıdır. İşaretli ve notludur.

Zeytindağı

1932 · (Atay), Falih Rıfkı

Yazarın imzalı armağanıdır. Fihrist sayfası işaretlidir. Ankara’da basılmıştır.

Manuel d'archeologie orientale. Chaldée, Assyrie, Perse, Syrie, Judée, Phenicie, Carthage

1888 · Babelon, Ernest

Bibliyografya. 5., 6., 9., 11., 13., 14., 36., 37. sayfalar işaretlidir.

1932 Carl Winter’s Universitats-buchhandlung. XX+331 s.; 2

1934 · vol

1. cildin, 1. sayfası işaretlidir.

Au Kurdistan en Mésopotamie et en Perse

1887 · Binder, Henry

Bibliyografya. 127., 136., 146., 161., 168., sayfalar işaretlidir.

Asie occidentale. Haute. Asie

1929 · Blanchard, R-F(ernand) Grenard

“Asie Occidental” adlı bölüm Raoul Blanchard’ın “Haute Asie” adlı bölüm Fernand Grenard’ındır. Bibliyografya her bölümün sonundadır. 5., 19., 20., 59., 60., 237-239., 315-317. sayfalar işaretlidir. 2planş kısmen kesilmiştir.

Etude sur la politique de l’em pereur Frederic II. en Allemagne et sur les transformations de la Constitution allemande dans la première moitié du XIII e siècle

1892 · Blondel, Georges

Bibliyografya XXXV.-XLVI. s.; XLV. sayfa işaretlidir.

Hamurabi Kanunu. Dörtbin sene evvel Babil’de tedvin edilen dünyanın en eski kâvânin külliyatı

1925 · (Bodrumlu), Avram Galanti

Yazarın imzalı armağanıdır, işaretli ve notludur.

L’empire Mongol. 2. Phase

1927 · Bouvat, Lucien

Bibliyografya. 13., 15., 67., 71., 73., 75., 76., 227., 230., 255., 256., 267-270., 279-284. sayfalar işaretlidir.

Dictionnaire, grammaire et chrestomathie de la langue maya précédés d’une des indigénes du Yucaton-Mexigue. 2t. (2t. en lt.)

1870 · Brasseur de Bourbourg

Bibliyografya. Bazı sayfalar işaretli ve notludur.

La vie d’Attila

1928 · Brion, Marcel

Bibliyografya 259., 260. sayfalar çoğunlukla işaretlidir.

Races. Documents commentes par mariél Jean-Brunhes Delamarre

1930 · Brunhes, Jean

5., 45., 91., 96. sayfalar işaretlidir.

Hakkında

Selanik’teki çocukluğundan Manastır’a, Trablusgarp’tan Çanakkale’ye, Anadolu’dan Çankaya’ya… Cepheden cepheye koştuğu yıllarda bile okumayı bırakmadı. Geriye, sayfalarının kenarına “ç. müh.” (çok mühim) diye not düştüğü binlerce kitap kaldı.

Atatürk kitaplarını kalemle okurdu. Önemli bulduğu cümlelerin yanına “xxx” ya da “ç. müh.” (çok mühim) yazar, “Önemlidir”, “Dikkat” gibi notlar düşer, satırların altını renkli kalemlerle çizerdi. İşaretlediği kitapların büyük bölümü tarih üzerineydi; dil, hukuk ve toplum, bilim ve coğrafya onu izliyordu. Kitaplığında işaretli en eski kitap 1746 tarihli: Guer, “Moeurs et usages des Turcs, leur religion, leur gouvernement civil, militaire et politique, avec un abrage de l’histoire ottomane. 2t”.

Kitaplığında Türk romanları, şiir ve tiyatro kitapları, Fransız edebiyatı klasikleri, sözlükler ve dil bilgisi kitapları, yazarları tarafından kendisine imzalanıp armağan edilmiş eserler bir arada durur.

Nutuk (1927)

Cumhuriyet Halk Fırkası’nın İkinci Kurultayı’nda, 15–20 Ekim 1927 arasında altı günde, yaklaşık 36,5 saatte okudu.

19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışından 1927’ye uzanan yılları, belgeleriyle birlikte kendi ağzından anlatır.

Millî Mücadele’nin ve Cumhuriyet’in kuruluşunun birinci elden kaynağı; “Ey Türk gençliği!” diye başlayan Gençliğe Hitabe’yle biter.

Not düştüğü diller

  • Fransızca: 121 kitap
  • Türkçe: 56 kitap
  • İngilizce: 8 kitap
  • İtalyanca: 2 kitap
  • Almanca: 1 kitap

Bugün bulunduğu yerler

  • Anıtkabir Müzesi Kitaplığı: 2.151 kitap
  • Çankaya Köşkü Kitaplığı: 1.741 kitap
  • İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi: 102 kitap
  • Samsun Gazi İl Halk Kütüphanesi: 3 kitap

Katalog Anıtkabir Müzesi Kitaplığı’ndaki kitapların tamamıdır; altın noktalı kayıtlar Atatürk’ün işaretleyip not aldığı kitapları gösterir. Çankaya Köşkü’ndeki 1.741 kitap bu listede yer almaz. Okuduğu kitapların tam dökümü Anıtkabir Derneği’nin 24 ciltlik “Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar” dizisindedir.