İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

GörselAyrıntı YayınlarıLisansYayınevi tanıtım görseliKaldırma talebi

Kitap özeti · 4 dk

Büyücü özeti

Büyücü · John Fowles · 1965

Londra'daki hayatından sıkılan genç bir İngiliz öğretmen, Yunan adalarından birinde zengin ve esrarengiz bir adamla tanışır; ardından gerçekle sahnenin arasındaki çizgi kaybolmaya başlar.

Kısaca

Büyücü, John Fowles'un 1965'te yayımlanan ve 1977'de gözden geçirdiği romanıdır. Oxford mezunu genç İngiliz Nicholas Urfe, Londra'da sevgilisi Alison'ı bırakıp Phraxos adlı bir Yunan adasında İngilizce öğretmenliğine gider. Adada zengin ve gizemli Maurice Conchis ile tanışır ve onun kurduğu, gerçekle oyunun birbirine karıştığı psikolojik oyunun içine çekilir. Roman bir gizem olduğu kadar bir olgunlaşma hikâyesidir; aldatma, özgürlük ve insanın kendini tanıması üzerine kuruludur.

Konusu

Nicholas Urfe, Oxford'da okumuş, şair olmak isteyen ama kendini sıradan hayatın üstünde gören bir gençtir. Londra'da bir partide tanıştığı Avustralyalı Alison Kelly'yle ilişkisi onu bağlayan bir şeye dönüşmeye başlayınca, ondan kaçarcasına Yunanistan'a gider: Phraxos adlı kurgusal bir adadaki Lord Byron Okulu'nda İngilizce öğretmenliği yapacaktır. Adada çok geçmeden canı sıkılır, yalnızlaşır ve depresyona girer.

Devamını oku

Yürüyüşlerinin birinde adanın zengin ve münzevi sakini Maurice Conchis ile tanışır. Conchis kültürlü, nazik ve esrarengizdir; İkinci Dünya Savaşı sırasında Naziler'le işbirliği yaptığı söylentisi de peşindedir. Nicholas onun villasına yeniden ve yeniden çağrılır. Orada geçmiş ile şimdi iç içe geçer, Conchis anlattığı hikâyelerin içinde yaşayan biri gibidir ve Nicholas neye inanacağını bilemez.

Conchis, Nicholas'ı 'godgame' diye anılan, giderek karmaşıklaşan psikolojik oyunların ve maskeli gösterilerin içine çeker. Bu oyunlarda Nazi işgalinin canlandırmaları, Marquis de Sade'ı andıran sahneler ve Yunan mitolojisini hicveden parodiler yer alır. Nicholas'ın âşık olduğu genç kadın, oyunda Conchis'in eski sevgilisi Lily'yi canlandıran Julie Holmes'tur; adı ve rolü değiştikçe onun gerçekte kim olduğu da bulanıklaşır.

Nicholas, bu oyunları önce Conchis'in kendi hayatıyla ilgili sanır. Zamanla neyin gerçek, neyin oyun olduğunu ayırt edemez hâle gelir ve sonunda bütün bu sahnelerin Conchis'i değil kendi hayatını anlattığını fark eder. Gururu incinir, öfkelenir, ama peşini de bırakamaz; çünkü oyun onu hem büyüler hem aşağılar.

Hikâye ilerledikçe oyun Nicholas'ın Londra'da bıraktığı hayata da uzanır. Atina'da Alison'la yeniden karşılaşır ve ona Julie'den söz eder; ardından Alison'ın intihar ettiği izlenimi doğar. Nicholas yine de Julie'nin peşinden gitmekten vazgeçmez. Bu, romanın ahlaki sınavının en sert yeridir: Nicholas'ın başkalarına davranışı oyunun asıl konusudur.

Romanın anlatıcısı Nicholas, başta okuru güvenilir bir rehber gibi karşılar. Ancak sayfalar ilerledikçe, kendi davranışlarını gerekçelendirme biçimi, kadınlara bakışı ve kendi önemine inancı okuru huzursuz etmeye başlar. Fowles bu anlatıcıyı bilerek kusurlu kurar; hikâyedeki sınav, Nicholas'ın yalnızca dış dünyayla değil, kendi benliğiyle de ilgilidir. Fowles, adayı kendi tecrübesinden alır: Spetses adasındaki Anargyrios Okulu'nda iki yıl İngilizce öğretmiştir ve roman bu yıllara kısmen dayanır.

Conchis'in oyunu bir noktada psikolojik bir deney gibi görünür: Nicholas'ın tepkileri gözlenmekte, sınırları denenmektedir. Başka bir noktada ise bir tür felsefi eğitim gibidir: Conchis, ona hayatı ve seçimlerini farklı bir gözle görmeyi öğretmek istiyor olabilir. Kitap bu iki olasılık arasında gidip gelir ve hiçbirini tam olarak doğrulamaz.

Karakterler

Nicholas Urfe
Anlatıcı. Kendini beğenmiş, ilişkilerde ilgisiz bir genç; yaşadığı oyun onu sert bir olgunluğa iter.
Maurice Conchis
Zengin, kültürlü, nazik ve tehlikeli adam. İnsanları kendi kurduğu oyunların parçası yapmakta ustadır.
Alison Kelly
Nicholas'ın Londra'da bıraktığı Avustralyalı sevgilisi. Roman ilerledikçe onun önemi daha çok anlaşılır.
Julie Holmes
Oyunda Lily rolünü oynayan genç kadın; Nicholas'ın âşık olduğu kişi. Kim olduğu sürekli sorgulanır.
Lily de Seitas
Conchis'in oyunuyla işbirliği yapan kadın; Nicholas onunla sonunda Londra'da karşılaşır.

Temalar

Gerçek ve kurgu
Roman, bir sahnenin gerçeği ne kadar sarsabileceğini gösterir. Okur da Nicholas gibi neye inanacağını bilemez.
Özgürlük ve manipülasyon
Conchis, insanı özgürleştirmek için aldatır; ama bu aldatmanın etik sınırı belirsizdir.
Aşk ve sorumluluk
Nicholas'ın Alison'a davranışları, romanın asıl ahlaki sınavıdır.
Kendini tanıma
Nicholas'ın yolculuğu, kendini beğenmişlikten kendi kusurlarını görmeye uzanır.

Sonu

Sürprizi bozar: sonunu göster

Nicholas bir gün uyuşturularak yer altındaki bir mekâna götürülür ve orada oyunda tanıdığı kişileri yargılamak zorunda bırakılır. Julie'yi cezalandırmayı reddeder. Serbest bırakıldığında işten çıkarıldığını öğrenir ve Atina'ya döner; orada Alison'ın intiharının gerçek olmadığını anlar. Londra'da Lily ile karşılaşır; Lily, her şeyin onun iyiliği için, daha iyi bir insan olması için yapıldığını söyler ve ona Alison'ı beklemesini öğütler.

Nicholas bu sırada Jojo adlı bir kadınla ilişkiye girer, ama onu üzmekten kendini alamaz. Sonunda bir parkta Alison'la buluşur ve roman, ikisinin ilişkiyi yeniden kurup kurmayacağı pazarlığı sürerken kapanır. Sonun hangi yöne varacağı belirsiz bırakılmıştır; Fowles hangisinin doğru olduğunu söylemeyi hep reddetmiştir.

Neden okunmalı

Büyücü, bir gerilim gibi okunur ama bir gerilimden fazlasıdır. Fowles, okurun da Nicholas gibi neye inanacağını bilememesini ister ve bunu ustaca yapar. Sonu açıklamayı reddetmesi, kararı okura bırakır.

Devamını oku

Roman yirminci yüzyıl İngiliz edebiyatının tartışmalı klasiklerindendir. Fowles onu 1950'lerde, 'Godgame' adıyla yazmaya başlamıştı; Koleksiyoncu (1963) ve Aristos'tan (1964) sonra, 1965'te yayımlandı. Gözden geçirilmiş sürümü 1977'de çıktı. Kitap 1968'de Guy Green yönetiminde filme uyarlandı; senaryoyu Fowles yazdı, Michael Caine ve Anthony Quinn oynadı, ama film genel olarak başarısız sayılır.

Romanın bir başka çekiciliği, okuru Nicholas'la birlikte yanıltmasıdır. Okuyan herkes bir noktada hikâyenin arkasında birilerinin olduğunu sezer, ama kim olduğunu ve neden yaptığını çözemez. Sonunda geriye kalan, çözülmüş bir bilmeceden çok, uzun süre düşündüren bir soru olur: insan, kendisine kurulan sahnelerden hangisini gerçek sanır?

Kime: Karmaşık kurguyu ve psikolojik oyunları sevenlere; Fowles'un Fransız Teğmenin Kadını gibi kitaplarını okumuş olanlara

Güncelleme: 5 Kasım 2026

Okuyanlar

Yazılarda

Tümü