Roman okumak isteyenler için: Yabancı, Suç ve Ceza, Anna Karenina, Moby Dick sırası. Birinci kısa ve soğuk, ikinci ağır ve sürükleyici, üçüncü geniş, dördüncü uzun. Bir yaz aylarında Yabancı'yla başlayıp, kışa Anna Karenina ya da Moby Dick bırakmak iyi bir plan.
Distopya ve siyaset sevenlere: 1984, ardından Memleketimden İnsan Manzaraları. İkisi de farklı zamanlarda güç ve bireyin hâlini anlatır. Birbirini tamamlayan iki okuma: biri geleceğe, biri geçmişe bakıyor.
Kendinizden bir şey bulmak istiyorsanız tek bir kitabı seçin ve yavaş okuyun. Altını çizin, kenarına not alın, birkaç ay sonra yeniden açın. Etkilemek, bir kitabın tek seferde yaptığı bir şey değil; zamanla biriken bir şey.
Kime hangisi? Zor bir dönemden geçenlere İnsanın Anlam Arayışı, sanatla uğraşanlara Çoluk Çocuk, düzenini kurmaya çalışanlara Dört Anlaşma ve Kendime Düşünceler, vicdanıyla hesaplaşanlara Suç ve Ceza, sistemin gücünü düşünenlere 1984, memleketi şiirle okumak isteyenlere Memleketimden İnsan Manzaraları iyi bir adres. Kitapları ruh hâline göre eşleştirmek, 'iyi kitap' aramaktan daha çok iş görür.
Çocuklara ya da gençlere bir kitap hediye etmek isteyenler için Küçük Prens ve Dört Anlaşma, hem kısa hem sade olduğu için güvenli seçenekler. Yetişkinlere ise Çoluk Çocuk ya da İnsanın Anlam Arayışı, sohbeti açacak kitaplardır. Hediye ederken kitabın içine kısa bir not düşmek, kitabı bir davetiyeye dönüştürür.
Bir de şu var: etkilenmek, kitabı bitirdikten sonra başlar. Bir kitabı kapatıp raftan çıkarıp başka bir ruh hâlinde yeniden açtığınızda, aynı cümlelerin sizinle başka bir şey konuştuğunu görürsünüz. Bu yüzden listedeki kitapları bir kez okuyup geçmeyin; en az birini bir yıl sonra yeniden açmayı deneyin. Aynı sayfalarda başka bir şey bulacaksınız.
Okuduktan sonra kendinize üç soru sorun: bu kitap bana ne söyledi, bir şeyi değiştirdi mi, başkasına verir miydim? Üçüne de evet diyorsanız kitap sizi etkilemiş demektir. Değilse de kötü bir şey olmadı: kitap bir başkasına kalacak, size de başka bir kitap gelecek.
Kısa bir okuma programı isteyenlere: ilk ay Çoluk Çocuk ve Dört Anlaşma, ikinci ay Yabancı ve Hamlet, üçüncü ay İnsanın Anlam Arayışı ve 1984, dördüncü ay Suç ve Ceza. Bu sıra, hafif kitaplardan ağır olanlara doğru ilerler ve her ay iki kitaptan fazlasını gerektirmez. Sonunda hangisinin sizi gerçekten etkilediğini, kendi sözlerinizle bir deftere yazabilirsiniz; bu not, bir yıl sonra yeniden okunduğunda size kendi okuma geçmişinizi hatırlatır ve hangi kitapların kalıcı olduğunu gösterir.
Son bir uyarı: ünlüler etkilendi diye siz de etkilenmek zorunda değilsiniz. Bu liste bir başlangıç noktası. Bir kitap sizi etkilemezse bırakın; yerine başka biri gelir. Etkilenmek, zorla olmaz.