İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

GörselDomingo YayıneviLisansYayınevi tanıtım görseliKaldırma talebi

Kitap özeti · 4 dk

Çoluk Çocuk özeti

Çoluk Çocuk · Patti Smith · 2010

1967 yazında yirmi yaşında bir kız, cebinde birkaç dolar ve çantasında Rimbaud'nun şiirleriyle New York'a iner; birkaç hafta sonra hayatının insanıyla tanışacaktır.

Kısaca

Çoluk Çocuk (Just Kids), Patti Smith'in 2010'da yayımlanan ve aynı yıl ABD Ulusal Kitap Ödülü'nü kazanan anı kitabıdır. Smith, fotoğrafçı Robert Mapplethorpe ile 1960'ların sonunda New York'ta başlayan dostluklarını, aşklarını ve sanatçı olma yolundaki yoksul ama coşkulu yıllarını anlatır. Brooklyn'deki küçük daireler, efsanevi Chelsea Oteli, Andy Warhol çevresi, şiir gecelerinden rock sahnelerine uzanan bir yolculuktur bu. Kitap, Mapplethorpe'a ölüm döşeğinde verilen bir sözün yerine getirilmesidir: ikisinin birlikte büyümesinin hikâyesi.

Konusu

Kitap bir vedayla açılır: 1989'da Robert Mapplethorpe hastanede ölürken Patti Smith evinde uyumaktadır; bir önceki akşam telefonda iyi geceler demiştir ve bunun son konuşmaları olduğunu içten içe bilir. Sonra zaman geri sarılır. New Jersey'de işçi bir ailede büyüyen, resim yapmayı, kitapları ve Rimbaud'yu seven Patti, 1967'de fabrika işinden ve küçük kasabasından kaçıp New York'a gelir.

Devamını oku

İlk günleri sokakta, parklarda ve arkadaş evlerinde geçer. Bir kitapçıda iş bulur. Brooklyn'de tesadüfen tanıştığı Robert'la birkaç hafta sonra yeniden karşılaşırlar ve o andan sonra ayrılmazlar. İkisi de çok yoksuldur; bir sandviçi paylaşır, müze bileti için kimin içeri gireceğine karar verir, kolyeler ve kolajlar yaparlar. Patti çalışır ve Robert'ın sanatına alan açar; Robert da onun en büyük inananıdır. Kitabın adı, Washington Meydanı'nda onları izleyen yaşlı bir adamın sözünden gelir: bunlar sadece çocuk.

İlk ortak yuvaları, Pratt Enstitüsü'ne yakın, Hall Sokağı'ndaki küçük bir dairedir. Robert duvarları kolajlar, muskalar ve dinsel imgelerle donatır; Patti ise gece geç saatlere kadar resim yapar, şiir yazar. Paraları yetmediğinde biri yemek yer, öteki seyreder; hasta olduklarında birbirlerine bakarlar. Patti, Robert'ın önünde açılacak yolu ondan önce görür ve ona inanmayı hiç bırakmaz. Bu bölümler kitabın en sıcak sayfalarıdır: yoksulluk, yokluk ve hayaller, iki insanın birbirine tutunmasıyla bir tür mutluluğa dönüşür.

1970'lerin başında ikisi Chelsea Oteli'nde küçük bir odaya taşınır. Koridorlarda Janis Joplin, Jimi Hendrix, William Burroughs, Allen Ginsberg gibi isimlerle karşılaşırlar; Patti oyun yazar Sam Shepard'la kısa bir aşk yaşar ve birlikte bir oyun yazarlar. Bu arada Robert'ın erkeklere duyduğu ilgi ve Katolik geçmişiyle hesaplaşması, ilişkilerini değiştirir: sevgili olmaktan çıkarlar ama birbirlerinden asla vazgeçmezler.

Patti'nin hediye ettiği bir Polaroid fotoğraf makinesi Robert'ın hayatını değiştirir; fotoğraf onun asıl dili olur ve koleksiyoncu Sam Wagstaff'la tanışması ona kapıları açar. Patti ise şiir okumalarından gitarist Lenny Kaye'le yaptığı performanslara, oradan bir rock grubuna geçer. 1975'te çıkan ilk albümü Horses'ın kapağındaki o meşhur siyah beyaz fotoğrafı Robert çeker. İkisi de hayal ettikleri sanatçılar olmuştur.

Karakterler

Patti Smith
Şair, ressam ve sonradan 'punk'ın şairi' olarak anılacak müzisyen. Anlatıcı olarak hem çok cesur hem de şaşırtıcı derecede alçakgönüllüdür.
Robert Mapplethorpe
Kolajdan fotoğrafa uzanan, cesur ve tartışmalı işleriyle ünlenen sanatçı. Patti'nin sevgilisi, kardeşi ve hayat boyu yol arkadaşı.
Sam Wagstaff
Robert'ın hayatına giren koleksiyoncu ve küratör; onun sevgilisi ve sanatının destekçisi olur.
Sam Shepard
Chelsea günlerinde Patti'nin aşık olduğu genç oyun yazarı; birlikte bir oyun kaleme alırlar.
Chelsea Oteli
Kitabın neredeyse bir karakteri: sanatçıların, şairlerin ve müzisyenlerin kapı komşusu olduğu, koridorlarında bir kuşağın sanatının doğduğu efsanevi otel.

Temalar

Dostluk ve sadakat
Aşk biçim değiştirse de bağ kopmaz. Kitap, bir ömür süren ve hiçbir kalıba sığmayan bir yakınlığı anlatır.
Sanatçı olmak
Yetenekten çok inanç ve sabır: aç kalmak, defalarca reddedilmek ve yine de çizmeye, yazmaya devam etmek.
Gençlik ve New York
1960'ların sonu ve 1970'lerin New York'u, her köşesinde bir sanatçının yaşadığı, ucuz ve tehlikeli ama sonsuz ilham veren bir şehirdir.
Kayıp ve hatıra
Kitap bir yas mektubudur; ama hüzünlü olmaktan çok sevgi doludur. Hatırlamak, kaybettiğini yaşatmanın yolu olur.
Kendini bulmak
Robert kendi cinselliğini, Patti kendi sesini arar. İkisi de birbirine kim olduklarını keşfetmek için alan açar.

Sonu

Sürprizi bozar: sonunu göster

Yollar ayrılır: Patti 1980'de müzisyen Fred 'Sonic' Smith'le evlenip Detroit'e taşınır ve iki çocuk annesi olur. Robert ise dünyanın en tanınmış fotoğrafçılarından biri haline gelir. Mektuplar, telefonlar, küçük hediyelerle bağları hiç kopmaz.

1986'da Robert'a AIDS teşhisi konur. Patti yeniden onun yanına döner, birlikte son işler üzerinde çalışırlar. Robert ondan hikâyelerini yazmasını ister ve Patti söz verir. Mapplethorpe 9 Mart 1989'da 42 yaşında ölür; bu kitap, yirmi yıl sonra tutulan o sözdür.

Neden okunmalı

Çoluk Çocuk bir rock yıldızının anılarından çok daha fazlası: iki gencin hiçbir şeyleri yokken birbirlerine sanatçı olacaklarına inandırmasının hikâyesi. Patti Smith'in dili sade ve şiirseldir; New York sokaklarını, otel odalarını ve küçük mutlulukları gözünüzün önünde canlandırır.

Devamını oku

Sanatla, müzikle ya da yazmakla uğraşan ama 'yapabilir miyim' diye soran herkes için cesaret veren bir kitap. Ulusal Kitap Ödülü'nü kazanması ve dünyanın dört bir yanında pek çok müzisyenin, yazarın kitaplığında yer alması boşuna değil.

Kitabı özel kılan bir başka şey de dürüstlüğü: Patti Smith, kendini ya da Robert'ı bir efsane gibi parlatmaz. Kıskançlıkları, kararsızlıkları, ayrılıkları ve korkuları da anlatır. Bu yüzden kitabın sonunda yalnızca iki ünlü sanatçıyı değil, birbirine tutunarak büyüyen iki genci tanımış olursunuz. Kitapta ikisinin o yıllardan fotoğrafları da yer alır; bu görüntüler sayfalardaki dünyayı daha da yakın kılar.

Kime: Müzik ve sanat dünyasını sevenlere, gençliğinde bir şehre hayallerle gelmiş herkese ve büyük dostluk hikâyelerinden hoşlananlara

Güncelleme: 4 Kasım 2026

Okuyanlar

Tümü

Yazılarda

Tümü