İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Tutunamayanlar

Okurların seçimi · 13 dk · 12 kitap

Müzisyenlerin kitaplığından 12 kitap: şarkıcılar ne okuyor

Müzisyenlerin kitaplığında geçen 12 kitap: Patti Smith'ten Tutunamayanlar'a, Simyacı'dan Bülbülü Öldürmek'e; kim önerdi, kim sevdi, hangi kitaptan başlanır.

0/12 kitabı okudun%0

Bir şarkıyı dinlerken şarkıcının hangi kitaptan beslendiğini düşündünüz mü? Bazı şarkı sözleri, bir romanın bir sayfasından çıkmış gibi durur; bazı albümler bir anı kitabının ruh hâlini taşır.

Devamını oku

Cevap, tahmin edilenden daha çeşitli. Listenin başında bir hayat hikâyesi anlatan anı kitabı, ardından masal tadında bir roman, bir Türk klasiği, bir şiir kitabı ve aşk üzerine bir deneme çıkıyor. Şarkıcıların kitapları genellikle ortak bir noktada buluşuyor: hepsi duygu, kayıp ve yaratıcılık üzerine.

Bu rehber üç gruba ayrılmış. İlk grupta sanatçının yolunu ve kendi sesini arayışını anlatan kitaplar, ikincisinde aşk ve kayıp üzerine yazılmış metinler, üçüncüsünde müzisyenlerin gençliğinde ya da çocukluğunda sevdiği masallar ve romanlar var. Her kitabın yanında kimin hangi fiille yer verdiğini göreceksiniz: önerdi, sevdi, okudu, etkilendi ya da adını andı.

Bir not: müzisyenlerin kitapları genellikle romandan çok ‘ses’ arayan kitaplar. Bir şarkıcı için iyi bir kitap, çoğu zaman olay örgüsünden çok bir cümlenin ritmi, bir sahnenin havası ya da bir duygunun ağırlığıyla hatırlanır. Bu yüzden bu rehberde kitapları konularıyla birlikte tonlarına göre de anlattık: hangisi sakin, hangisi öfkeli, hangisi neşeli.

Sıra zorunlu değil; bir şarkı listesi gibi karıştırarak da okuyabilirsiniz. Ama hiç düşünmeden başlamak isteyenler için ilk gruptaki Çoluk Çocuk iyi bir başlangıç: bir sanatçının nasıl bir sanatçıya dönüştüğünü anlatan sıcak bir kitap.

Kimler için: Sevdiği müzisyenin ne okuduğunu merak edenler, şarkı sözüne yakın kitaplar arayanlar, aşk, kayıp ve sanat üzerine okumak isteyenler

Kısa cevap

1. Grup: Sanatçının yolu

Üç kitap: bir anı, bir şiir derlemesi ve bir Türk romanı. Üçü de 'kendi sesini bulmak' üzerine; müzisyenler bu kitapları kendi yolculuklarından tanıdık buluyor.

1. Çoluk Çocuk

Patti Smith · 2010

Patti Smith'in 1960'ların sonunda New York'ta fotoğrafçı Robert Mapplethorpe'la paylaştığı gençlik yıllarını anlattığı, 2010 National Book Award ödüllü anı kitabı. Domingo Yayınevi'nden Yiğit Değer Bengi çevirisiyle 2015 baskısı, 308 sayfa.

Devamını oku

Bu kitabın müzisyenleri bu kadar etkilemesinde şaşılacak bir şey yok: iki genç sanatçının yoksulluk içinde birbirine tutunarak kendi seslerini bulma hikâyesi. Kitabın ilginç yanı, şöhretten çok önceki bir dönemi anlatması: sanatçıların henüz kimse tarafından tanınmadığı, kirayı ödemeye çalıştığı, birbirlerinin ilk okuru oldukları yıllar. Bu yüzden sahnede görmediğimiz müzisyeni, bir odada çalışırken göstermesi bakımından değerli.

Kime: Bir sanatçının yetişme sürecini içeriden okumak isteyenlere

Okurken: Müzik ya da fotoğraf bilginiz gerekmez; kitabın merkezinde bir arkadaşlık var.

Sonra: Şiirle devam edin.

Emma Watson, Olivia Rodrigo ve 14 okur daha

2. Sevda Kitabı

Leonard Cohen · 2006

Leonard Cohen'in Aylak Kitap'tan Gökçen Ezber çevirisiyle 2015 baskısıyla Türkçede yer alan Sevda Kitabı, şarkıcının şiir ve çizimlerini bir araya getirir. Cohen, şarkı sözleriyle şiir arasındaki sınırı hep bulanık tutan biriydi; bu kitap o bulanıklığı sayfada gösterir.

Devamını oku

Müzisyenler için doğal bir kitap: bir şarkının sözünün şiir olarak tek başına nasıl durduğunu görmek.

Kime: Şarkı sözü ile şiirin yakınlığını merak edenlere

Okurken: Şiirleri birkaç kez, bir kez de yüksek sesle okuyun; ritim sesle ortaya çıkıyor.

Sonra: Bir Türk romanına geçin.

Carly Rae Jepsen, Harry Styles

3. Tutunamayanlar

Oğuz Atay · 1971

Oğuz Atay'ın ilk romanı; 1970 yılında TRT Roman Ödülü'nü kazandı. 2002'de, yazarın 25'inci ölüm yıldönümünde UNESCO, kitabı İngilizce'ye tercüme edilmesi gereken seçkin edebiyat eserleri listesine aldı. İletişim Yayınları'ndan 2023 baskısı, 736 sayfa.

Devamını oku

Toplumun içinde kendine yer bulamayan kahramanların hikâyesi, bir müzisyenin kendi aykırılığını yaşatma çabasıyla örtüşüyor.

Kime: Uzun, tuhaf ve komik bir Türk romanı isteyenlere

Okurken: Kitap dolambaçlı; ilk yüz sayfayı bitirdikten sonra ritim oturuyor.

Sonra: Aşk ve kayıp temalarına geçin.

Filiz Akın, Harun Tekin ve 6 okur daha

2. Grup: Aşk ve kayıp

Dört kitap: biri bir kaybın romanı, biri bir yas anlatısı, biri aşk üzerine bir deneme, biri de bir Türk klasiği. Bu grup, müzisyenlerin sözlerine en çok yaklaşan kitapları içeriyor.

4. İmkansızın Şarkısı

Haruki Murakami · 1987

Haruki Murakami'nin 1960'ların Tokyo'sunda geçen; gençlik, aşk ve kayıp üzerine romanı. 1987 tarihli; Doğan Kitap'tan Nihal Önol çevirisiyle 2026 baskısı, 352 sayfa. Romanın adı bir şarkıdan geliyor ve kitap boyunca şarkılar hatıraları tetikliyor; müzisyenlerin bu kitabı sevmesi bir tesadüf değil.

Devamını oku

Murakami'ye ilk girenler için de en kolay kapı olarak bilinir.

Kime: Müzik, hatıra ve kayıp üzerine hüzünlü bir roman arayanlara

Okurken: Romanda şarkılar hatıraları tetikliyor; hangi anın hangi şarkıyla geri geldiğine dikkat etmek ayrı bir okuma tadı veriyor.

Sonra: Yas üzerine bir anı kitabına geçin.

Emma Watson, Barış Özcan ve 4 okur daha

5. O Yılın Büyüsü

Joan Didion

Joan Didion'ın eşinin vefatından sonraki yılı anlattığı yas anlatısı; Arkadaş Yayınları'ndan Burcu Tümer Unan çevirisiyle 2007 baskısı. Kayıp üzerine yazılmış az sayıda kitaptan biri olarak, duyguyu sakin ve kontrollü bir dille aktarır.

Devamını oku

Müzisyenlerin yazar ve kayıp ilişkisinde aradığı dürüstlük burada.

Kime: Yas ve kayıp üzerine sade, dürüst bir kitap arayanlara

Okurken: Kitap ağır; sabaha bırakın, aceleyle okumayın.

Sonra: Aşka bakan bir denemeye geçin.

Ryan Holiday, Kaia Gerber ve 5 okur daha

6. Hep Aşka Dair

bell hooks

bell hooks'un aşkı bir duygudan çok bir pratik olarak ele aldığı deneme kitabı. Notabene Yayınları'ndan Umur İda çevirisiyle 2018 baskısı, 215 sayfa.

Devamını oku

Sitede iki müzisyenin adını andığı kitaplar arasında: Chappell Roan ve Olivia Dean. Aşk şarkıları yazan biri için, aşkın tanımını sorgulayan bir kitap doğal bir arayış.

Kime: Aşk üzerine düşünsel bir kitap arayanlara

Okurken: Kısa bölümler; bir bölüm okuyup üzerine düşünmek iyi çalışıyor.

Sonra: Bir Türk aşk klasiğine geçin.

Emma Watson, Olivia Dean ve 1 okur daha

7. İçimizdeki Şeytan

Sabahattin Ali · 1940

Sabahattin Ali'nin 1930'ların İstanbul'unda Ömer ile Macide'nin aşkı üzerinden insanın zaaflarını ve sorumluluktan kaçışını sorguladığı romanı. 1940 tarihli; Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'ndan 2023 baskısı, 272 sayfa. Kitap, bir aşkın değil aşkın içindeki kişilerin sınavı gibi okunuyor; bu yüzden şarkı sözü yazan biri için zengin bir kaynak.

Devamını oku

Kime: Türk edebiyatından bir aşk ve sorumluluk romanı arayanlara

Okurken: Yarım yamalak bir aşk hikâyesi beklemeyin; kitap karakterlerin iç sesini ön plana çıkarıyor.

Sonra: Masal ve gençlik kitaplarına geçin.

Barış Özcan, Doğan Cüceloğlu ve 3 okur daha

3. Grup: Masal, başarı ve klasikler

Beş kitap: dört roman ya da masal ve bir başarı kitabı. Müzisyenlerin gençlik raflarında en çok görünen bu kitaplar, hem çocuksu hem de çok ciddi sorular soruyor.

8. Simyacı

Paulo Coelho · 1988

Brezilyalı yazar Paulo Coelho'nun yazdığı ve yayımlandığı yıl olan 1988'den bu yana dünyayı birbirine katan, eleştirmenler tarafından bir fenomen olarak değerlendirilen fantastik ve nasihat romanı. Can Yayınları'ndan Özdemir İnce çevirisiyle 2021 baskısı, 184 sayfa.

Devamını oku

Bir çobanın hazine peşinde yolculuğunu anlatan roman, müzisyenler arasında ‘hayalinin peşinden gitme’ metaforu olarak çok seviliyor. Kitabın şarkıcılar arasında sevilmesinin bir başka nedeni olabilir: Coelho'nun cümleleri kısa ve tekrar edilebilir; bir sloganın sadeliği var ve bu sadelik bir şarkı nakaratı gibi akılda kalıyor.

Kime: Kısa, masalsı ve cesaret verici bir roman arayanlara

Okurken: Bir oturumda biter; ikinci okumada başka cümleler öne çıkar.

Sonra: Başarı üzerine daha gerçekçi bir kitaba geçin.

Barış Özcan, Will Smith ve 14 okur daha

9. Çizginin Dışındakiler

Malcolm Gladwell · 2008

Malcolm Gladwell'in başarıyı yalnızca yetenekle değil; aile, kültür, fırsat ve zamanlama gibi etkenlerle açıklamaya çalıştığı kitap. 2008 tarihli; MediaCat Kitapları'ndan 2020 baskısı, 224 sayfa. Bir şarkıcının başarısını sadece yeteneğe bağlamak yerine ortama ve zamana bakan kitap, müzik endüstrisinin içindeki biri için ilginç bir ayna.

Devamını oku

Kime: Başarının arkasındaki koşulları merak edenlere

Okurken: Her bölüm ayrı bir vaka; bağımsız okunabilir.

Sonra: Büyük bir klasik romana geçin.

Doğan Cüceloğlu, Jay-Z ve 10 okur daha

10. Bülbülü Öldürmek

Harper Lee · 1960

ABD'li yazar Harper Lee'nin 1960'ta yayımlanan ve Pulitzer Ödülü kazanan romanı. Yayımlandığı dönemde büyük başarı kazanarak modern Amerikan edebiyatının klasikleri arasına girdi.

Devamını oku

Epsilon Yayınevi'nden Ülker İnce çevirisiyle 2020 baskısı, 360 sayfa. Küçük bir kızın gözünden adaleti ve önyargıyı anlatan roman, genç bir şarkıcının dünya görüşünü kurarken sevdiği türden.

Kime: Çocuk gözünden yazılmış bir toplum romanı arayanlara

Okurken: Roman çocukluk sesiyle başlar, giderek ağırlaşır; geçişi acele etmeden yaşayın.

Sonra: Büyülü bir seriye geçin.

Barış Özcan, Benedict Cumberbatch ve 4 okur daha

11. Harry Potter ve Felsefe Taşı

J. K. Rowling · 1997

J. K. Rowling'in Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu'na giden Harry Potter'ın ilk yılını anlatan, yedi kitaplık serinin ilk romanı. Yapı Kredi Yayınları'ndan Ülkü Tamer çevirisiyle 2023 baskısı, 351 sayfa.

Devamını oku

Dünya çapında milyonlarca çocuğun ilk büyük okuma deneyimi; müzisyenlerin kitaplığında da yeri var.

Kime: Fantastik evrene yumuşak giriş isteyenlere

Okurken: Yedi kitaplık serinin ilk adımı; devam edip etmeyeceğinizi bu kitapla anlarsınız.

Sonra: Son kitaba geçin.

Phoebe Bridgers, Margaret Qualley ve 3 okur daha

12. Küçük Prens

Antoine de Saint-Exupéry · 1943

Antoine de Saint-Exupéry'nin 1943'te yayımlanan masalsı kitabı; dünyanın en çok satan ve okunan kitaplarından biri. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'ndan 2020 baskısı, 96 sayfa.

Devamını oku

Müzisyenler için bu kısa masal, yaratıcılığın çocuksuluğa duyduğu ihtiyacın simgesi gibi okunabilir.

Kime: Kısa ve sıcak bir klasik arayanlara

Okurken: Resimlere dikkat edin; çizimler metnin yarısı.

Sonra: Listede dönüp sevdiğiniz kitabı ikinci kez okuyun.

Emma Watson, Barış Özcan ve 14 okur daha

Okuma yolu

Müzisyenlerin kitaplığından kitap seçerken şarkıya yakın duran kitabı önceleyin. Şarkı sözlerini seviyorsanız Sevda Kitabı ve Tutunamayanlar'a; sahne ve yaratıcılık hikâyelerini seviyorsanız Çoluk Çocuk'a bakın. Aşk ve kayıp ilginizi çekiyorsa İmkansızın Şarkısı ve O Yılın Büyüsü.

Müzisyenler genellikle kısa ve duygusal kitapları tercih ediyor: Küçük Prens 96, Simyacı 184 sayfa. Bu da turne aralarında okunabilecek kitaplar olduğunu hatırlatıyor. Uzun romanlar (Tutunamayanlar 736 sayfa) daha az ama daha sadık okurlara sahip.

Devamını oku

Fiillere dikkat: ‘Önerdi’ diyen müzisyen başkalarına okumasını söylemiş; ‘adını andı’ diyen yalnızca bir kitaptan söz etmiş. Bir şarkıcının adını andığı kitabı okumak, onun tavsiyesine uymak demek değil. Kaynaklı fiiller kitap sayfalarında da aynı şekilde.

Yabancı müzisyenlerin kitapları için Türkçe baskıyı kontrol edin.

Okuma sıranızı bir şarkı listesi gibi düşünün: bir uzun, bir kısa, bir hüzünlü, bir neşeli. Bu rehberdeki gruplar bu mantıkla ayrıldı; birinden diğerine geçerek bir ‘albüm’ oluşturabilirsiniz.

Bu rehberdeki kitapları bir müzisyen sevgisiyle başlayıp bir okur sevgisiyle bitirmek mümkün. Bir şarkıcının kitabı bir kapıdır; arkasındaki yazar ise ayrı bir keşif. Örneğin Çoluk Çocuk sizi Patti Smith'in şarkılarına, Sevda Kitabı Cohen'in plaklarına, İmkansızın Şarkısı Murakami'nin diğer romanlarına götürebilir. Kitap ile müzik arasındaki bu gidip gelme, okuma zevkini genişletir.

Bir de hız meselesi var: turne ve stüdyo hayatı yoğun olduğu için müzisyenlerin kitapları kısa ve bölünmeye uygun. Siz de aynı yöntemi deneyin: her gün on beş dakika, bir kısa bölüm. Uzun roman olan Tutunamayanlar bile bu yöntemle birkaç haftada biter ve her bölüm kendi içinde tatmin edici bir okuma bırakır.

Son olarak, bu listeyi bir başlangıç sayın: müzisyenlerin kitaplığı geniş ve sürekli genişliyor. Bir kitabı beğendiğinizde, aynı yazarın diğer kitaplarına ya da aynı müzisyenin kitaplığındaki başka bir kitaba bakmak, size yeni bir okuma yolu açar.

Sayfa sayısına göre de seçebilirsiniz: Küçük Prens 96, Hep Aşka Dair 215, Simyacı 184, Çizginin Dışındakiler 224, İçimizdeki Şeytan 272, Çoluk Çocuk 308 sayfa. Daha uzunlar Harry Potter ve Felsefe Taşı 351, Bülbülü Öldürmek 360, İmkansızın Şarkısı 352 ve Tutunamayanlar 736 sayfa. Turne ya da yolculuk arasında kısa olanlar, sakin bir hafta sonunda uzun olanlar iyi gider.

Sayfa sayılarına bakınca plan netleşir: Çoluk Çocuk (308 sayfa), Tutunamayanlar (736 sayfa), İmkansızın Şarkısı (352 sayfa), Hep Aşka Dair: Yeni Vizyonlar (215 sayfa), İçimizdeki Şeytan (272 sayfa), Simyacı (184 sayfa) ve diğerleri. Listedeki 10 kitabın toplamı 3098 sayfa; günde yirmi sayfa okuyan biri hepsini yaklaşık 155 günde bitirir. Hepsini sırayla okumak zorunda değilsiniz: en kısa kitapla başlayıp tadı beğendiyseniz uzun olana geçmek, listenin en rahat yoludur.

28 Ekim 2026

Devamı

Tümü