En çok okunan kitaplar: yabancı ünlülerin 20 seçimi
Oyuncuların, girişimcilerin, müzisyenlerin rafında en sık görülen 20 kitap: Küçük Kadınlar'dan Marslı'ya, kaç ünlü okudu, kime göre, nereden başlanır.
0/19 kitabı okudun%0
Bir oyuncunun, bir rock yıldızının, bir teknoloji girişimcisinin başucunda hangi kitap durur? Bu soru sanıldığından daha çok şey söyler. İnsanlar kendilerini en çok etkileyen kitapları anlatırken aslında kendilerini anlatırlar: hangi soruların peşinde olduklarını, neyle büyüdüklerini, neye inandıklarını.
Devamını oku
Bu listede yabancı ünlülerin rafında en sık görülen yirmi kitap var. Viktor Frankl, Hesse, Orwell, Marcus Aurelius ve Dune gibi herkesin bildiği zirve adlarını 'Okunması gereken 25 kitap' yazısında topladık; Moby Dick ve İki Şehrin Hikâyesi gibi klasikler de kendi yazılarında. Bu liste onların hemen ardından gelen kitaplardan oluşuyor; dört yabancı okurda eşitlenen kalabalık grupta ise toplam okur sayısına ve tür çeşitliliğine bakarak seçtik. Serileri tek kitapta topladık; aynı yazarın devam kitaplarını ilgili maddede andık.
Sonuç şaşırtıcı derecede renkli. Bir yanda on dokuzuncu yüzyıldan Küçük Kadınlar, öbür yanda Ay'da kurulan bir devrim. Bir yanda Disney'in eski patronunun anıları, öbür yanda bir motosiklet yolculuğunda felsefe. Bilimkurgu beklenenden güçlü: yirmi kitabın beşi uzayda ya da gelecekte geçiyor ve bu kitapların okurlarının çoğu girişimci ve bilim insanı.
Okur profilleri de kitaplar kadar ilginç. Küçük Kadınlar ve Renklerden Moru'nun okurları ağırlıkla oyuncular, yazarlar, yönetmenler ve müzisyenler. Sıfırdan Bire, Ay Zalim Bir Sevgilidir ve Kesin İnançlılar ise girişimcilerin rafında yoğunlaşıyor. O Yılın Büyüsü'nü iki müzisyen ve iki oyuncu seçmiş; Ötekiyle Konuşmak'ı bir politikacı, bir gazeteci ve bir sporcu.
Kitapları dört gruba ayırdık: romanlar, bilimkurgu, hayatlar ve anılar, fikir kitapları. Her grubun içinde sıra, kitabı okuyan yabancı ünlü sayısına göre. Kitapların hepsinin Türkçe baskısı var; her maddede yayınevini ve çevirmeni bulacaksınız.
Nereden başlamalı? Romanla başlamak isteyenlere Yol, fikir kitabıyla başlamak isteyenlere Sıfırdan Bire. İkisi de kısa, ikisi de bu listenin ruhunu iyi özetliyor: biri insanın en çıplak hâlini, öbürü geleceği kurma hırsını anlatıyor.
Kimler için: Dünyanın tanınmış isimlerinin ne okuduğunu merak edenler, Silikon Vadisi'nin ve Hollywood'un rafına bakmak isteyenler, bir sonraki kitabını ünlülerin seçimlerinden bulmak isteyenler
1. Grup: Romanlar (Hollywood'un ve sahnenin rafından)
Bu altı roman, en çok oyuncuların, müzisyenlerin ve yazarların rafında görünüyor. Aralarında on dokuzuncu yüzyıldan bir aile romanı da var, kıyamet sonrası bir yolculuk da. Ortak noktaları: hepsi duygusu yüksek, hepsi uyarlanmış ya da uyarlanmaya çok uygun kitaplar.
Louisa May Alcott'un 1868 tarihli romanı, Amerikan İç Savaşı yıllarında yoksul ama birbirine bağlı dört March kardeşi anlatıyor: Meg, yazar olmak isteyen Jo, Beth ve Amy. Bu listenin birincisi: sekiz ünlünün rafında, yedisi yabancı.
Devamını oku
Okurları arasında oyuncular, yazarlar, bir yönetmen, bir müzisyen ve bir politikacı var. Devamı Küçük Erkekler de altı yabancı okurun rafında. Sayısız kez filme ve diziye uyarlandı; Jo March karakteri kuşaklar boyunca genç kadınlara yazmayı sevdirdi.
Kime: Sıcak bir aile romanı arayanlara, yazmak isteyen gençlere
Okurken: Jo'nun bölümlerini dikkatle okuyun; Alcott kendi hayatından çok şey koymuş.
Sonra: Devamı Küçük Erkekler'e geçin; ya da bambaşka bir dünyaya, Yol'a.
Cormac McCarthy'nin romanı, küle bulanmış kıyamet sonrası bir Amerika'da güneye doğru yürüyen bir baba ile oğlunu anlatıyor. Adları yok, geçmişleri yok; sadece bir alışveriş arabası, bir tabanca ve 'ateşi taşımak' dedikleri bir umut. 192 sayfa; Sevin Okyay çevirisiyle İthaki'den çıkıyor.
Devamını oku
Altı ünlünün rafında, beşi yabancı: oyuncular, bir müzisyen, bir gazeteci. Yalın cümleleriyle bu listenin en sarsıcı romanı.
Kime: Kısa ama derin bir roman arayanlara, baba olanlara
Okurken: Diyaloglarda tırnak işareti yok; birkaç sayfa sonra alışıyorsunuz ve sessizlik daha da güçleniyor.
Sonra: Kıyametten şeytanın Moskova'sına, Usta ile Margarita'ya geçin.
Mihail Bulgakov'un 1928-1940 arasında yazdığı, ancak vefatından sonra 1966-1967'de sansürlü olarak yayımlanabilen romanı. Şeytan, yanındaki tuhaf maiyetiyle Sovyet Moskova'sına gelir; aynı anda Pontius Pilatus'un hikâyesi anlatılır. 520 sayfa; İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor.
Devamını oku
Altı ünlünün rafında, beşi yabancı; okurları arasında girişimciler ve içerik üreticileri öne çıkıyor. Hiciv, fantastik ve aşk romanı bir arada.
Kime: Tuhaf, komik ve derin bir roman isteyenlere
Okurken: Moskova ve Kudüs bölümleri dönüşümlü ilerliyor; ikisinin nasıl birleştiğini izleyin.
Alice Walker'ın 1982 tarihli romanı, yirminci yüzyılın başında Amerika'nın güneyinde yaşayan siyah bir kadın olan Celie'nin Tanrı'ya ve kız kardeşine yazdığı mektuplardan oluşuyor. Şiddet, sessizlik ve sonunda kendi sesini buluş.
Devamını oku
Pulitzer Ödülü'nü kazandı; 1985'te 'Mor Yıllar' adıyla, 2023'te müzikal olarak filme çekildi. 288 sayfa; Senem Karagözoğlu çevirisiyle Doğan Kitap'tan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında: bir yazar, bir yönetmen, bir oyuncu, bir müzisyen ve bir politikacı.
Kime: Güçlü bir kadın sesi ve dayanışma hikâyesi arayanlara
Okurken: Celie'nin dili zamanla değişiyor; ilk ve son mektupları karşılaştırın.
Sonra: Gençlik ve kayıp üzerine bir roman için İmkansızın Şarkısı.
Haruki Murakami'nin 1987 tarihli romanı, 1960'ların Tokyo'sunda üniversite öğrencisi Toru Watanabe'nin gençlik, aşk ve kayıp üzerine hikâyesi. Murakami'nin fantastik öğelerden arınmış, en gerçekçi kitabı; adını bir Beatles şarkısından alıyor. 352 sayfa; Nihal Önol çevirisiyle Doğan Kitap'tan çıkıyor.
Devamını oku
Beş ünlünün rafında, dördü yabancı; ikisi müzisyen. 2010'da filme çekildi.
Kime: Murakami'ye gerçekçi bir romanla başlamak isteyenlere
Okurken: Romandaki şarkıları açıp dinleyerek okuyun; kitap müzikle nefes alıyor.
Sonra: Kısa bir fabl için Martı Jonathan Livingston.
Eski pilot Richard Bach'ın 1970 tarihli uzun öyküsü. Sürüsünün yalnızca yiyecek için uçtuğu yerde, Jonathan uçmanın kendisini öğrenmek ister; bedeli sürüden dışlanmaktır. 152 sayfa; Kader Ay Demireğen çevirisiyle Epsilon'dan çıkıyor.
Devamını oku
Yedi ünlünün rafında, dördü yabancı: bir girişimci, bir sporcu, bir oyuncu ve bir içerik üreticisi. Bir saatte biten, ama uzun yıllar akılda kalan bir fabl.
Kime: Kısa ve ilham verici bir kitap arayanlara
Okurken: Fotoğraflı baskıları tercih edin; kitap görsellerle birlikte tasarlandı.
Sonra: Romanlardan bilimkurguya, ikinci gruba geçin.
Megan Fox, Barış Özcan ve 6 okur daha
2. Grup: Bilimkurgu (girişimcilerin ve bilim insanlarının rafından)
Bu listenin en dikkat çekici sonucu: yabancı ünlülerin rafında bilimkurgu çok güçlü. Bu beş kitabın okurlarının büyük kısmı girişimci, bilim insanı ve içerik üreticisi. Gelecek kuranların, geleceği hayal eden romanları okuması tesadüf değil.
Andy Weir'ın 2011 tarihli romanı. Bir kum fırtınasında ölü sanılıp Mars'ta yalnız bırakılan astronot Mark Watney, bilimden ve mizah duygusundan başka hiçbir şeyi olmadan hayatta kalmaya çalışır. 416 sayfa; Emre Aygün çevirisiyle İthaki'den çıkıyor.
Devamını oku
Altı ünlünün rafında, beşi yabancı. 2015'te filme çekildi. Bilimin bu kadar eğlenceli anlatıldığı az roman var.
Kime: Bilimkurguya hızlı ve eğlenceli bir romanla başlamak isteyenlere
Okurken: Hesaplamaları atlamayın; çoğu doğru ve Watney'nin şakaları onların içinde.
Sonra: Aynı yazarın Kurtuluş Projesi'ni deneyin; ya da Çin'den gelen büyük bir bilimkurguya, Üç Cisim Problemi'ne.
Liu Cixin'in 2006 tarihli romanı, Dünyanın Geçmişi üçlemesinin ilk kitabı. Çin'deki Kültür Devrimi yıllarında başlayan hikâye, bilim insanlarının art arda intiharları ve tuhaf bir sanal gerçeklik oyunu üzerinden insanlığın uzayla ilk temasına uzanıyor. 416 sayfa; Zeynep Özmeral çevirisiyle İthaki'den çıkıyor.
Devamını oku
Beş yabancı ünlünün rafında: girişimciler, bir bilim insanı, bir oyuncu. Diziye uyarlanmasıyla yeniden gündeme geldi.
Kime: Büyük fikirli, fizik meraklısı okurlara
Okurken: Kültür Devrimi bölümlerini atlamayın; sonradan her şeyin anahtarı oluyor.
Sonra: Üçlemeye Karanlık Orman ile devam edin; ya da Ay'daki bir devrime, Heinlein'a geçin.
Robert A. Heinlein'ın 1966 tarihli romanı. Ay'daki bir maden kolonisi, Dünya'nın yönetimine karşı bağımsızlık savaşı başlatır; bu devrimin beyni, bilinç kazanmış bir bilgisayardır.
Devamını oku
'Bedava öğle yemeği yoktur' sözünü yaygınlaştıran kitap olarak da bilinir. 464 sayfa; Can Çakır çevirisiyle İthaki'den çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında; üçü girişimci.
Kime: Siyaset, özgürlük ve yapay zekâ üzerine düşünmeyi sevenlere
Okurken: Anlatıcının tuhaf, kısaltmalı dili başta yorabilir; birkaç bölüm sonra akıyor.
Sonra: Sanal dünyalar üzerine bir başka klasik için Parazit.
Neal Stephenson'ın 1992 tarihli romanı. Gerçek dünyada mafya için pizza dağıtan, sanal dünyada ise usta bir kılıç dövüşçüsü olan Hiro, insanları hem bilgisayarda hem beyinde etkileyen bir virüsün peşine düşer.
Devamını oku
'Metaverse' kavramını ilk kullanan kitap olarak anılıyor. 416 sayfa; Sibel Hacıoğlu çevirisiyle Altıkırkbeş'ten çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında, ikisi girişimci.
Kime: Teknolojiyi, interneti ve sanal gerçekliği merak edenlere
Okurken: Dil ve mitoloji üzerine uzun bölümler var; romanın virüsü onlarda saklı.
Sonra: Kurgudan gerçek hayatlara, üçüncü gruba geçin.
Naval Ravikant, Sergey Brin ve 3 okur daha
3. Grup: Hayatlar ve anılar (bir kurucu baba, bir yazar, bir patron)
Üç anı kitabı, üç çok farklı hayat. Biri on sekizinci yüzyıldan, biri yasın içinden, biri dünyanın en büyük eğlence şirketinin tepesinden yazılmış. Ortak noktaları: üçü de okura kendi hayatını düzenlemek için bir şeyler bırakıyor.
Amerika'nın kurucularından Benjamin Franklin'in kendi kaleminden hayat hikâyesi. Yoksul bir mum yapımcısının oğlu, matbaacı, yazar, bilim insanı ve diplomat olur.
Devamını oku
Kitabın en ünlü bölümü, Franklin'in kendini geliştirmek için hazırladığı on üç erdemlik liste ve onu nasıl takip ettiği. Fihrist Kitap'tan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında: bir politikacı, bir yazar, bir oyuncu, bir gazeteci ve bir girişimci. Kişisel gelişim kitaplarının büyükbabası.
Kime: Kendi kendini yetiştirme hikâyelerini sevenlere
Okurken: Erdemler listesini bir kâğıda çıkarıp bir hafta deneyin; Franklin'in de yaptığı buydu.
Sonra: Bambaşka bir anı, yasın anısı için O Yılın Büyüsü.
Joan Didion'ın kitabı, kızı yoğun bakımdayken kocasını aniden kaybettiği yılı anlatıyor. Yas üzerine yazılmış en dürüst kitaplardan biri: bir gazetecinin soğukkanlılığıyla kendi aklının karışıklığını kaydediyor.
Devamını oku
Burcu Tümer Unan çevirisiyle Arkadaş Yayınları'ndan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında: iki müzisyen, iki oyuncu ve bir yazar.
Kime: Bir kayıp yaşamış olanlara, yası anlamak isteyenlere
Okurken: Kısa bölümler halinde okuyun; kitap yoğun, ara vermek iyi gelir.
Sonra: Bambaşka bir ton, bir iş hayatının anıları için Düşler Nasıl Gerçekleşti?
Robert Iger'ın 2019 tarihli anıları, Walt Disney Şirketi'nin başında geçirdiği on beş yılı ve oraya nasıl yükseldiğini anlatıyor. Pixar, Marvel ve Lucasfilm'in satın alınmalarının perde arkası; liderlik üzerine somut dersler.
Devamını oku
Belgin Selen Haktanır çevirisiyle Kronik Kitap'tan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında: girişimciler, bir oyuncu, bir politikacı ve bir içerik üreticisi.
Kime: Yöneticilere, büyük şirketlerin nasıl karar aldığını merak edenlere
Okurken: Bölüm sonlarındaki ders başlıklarını not edin; kitabın özeti onlar.
Sonra: Fikir kitaplarına, Sıfırdan Bire'ye geçin.
Michael Bloomberg, Brian Chesky ve 3 okur daha
4. Grup: Fikir kitapları (iş, toplum, insan)
Son grup, yabancı ünlülerin en çok önerdiği kurmaca dışı kitaplar. Girişimciliğin felsefesinden kitle hareketlerinin psikolojisine, ikna sanatından uygarlıkların kaderine. Hepsi okurun dünyaya bakışını değiştirme iddiasında ve çoğu bu iddiayı yerine getiriyor.
Peter Thiel'in 2014 tarihli kitabı, Stanford'da verdiği girişimcilik derslerinden doğdu. Asıl sorusu şu: herkesin aynı fikirde olduğu, ama sizin katılmadığınız önemli gerçek nedir?
Devamını oku
Thiel'e göre değer, var olanı kopyalamakta değil sıfırdan yeni bir şey yaratmakta. Ekin Can Göksoy çevirisiyle Pegasus'tan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında; üçü girişimci.
Kime: Girişimcilere ve geleceğe dair cesur fikirler arayanlara
Okurken: Her bölüm bir iddia; katılmadıklarınızı not edin, kitap tartışmak için yazılmış.
Sonra: İnsanları anlama üzerine bir kitap için Ötekiyle Konuşmak.
Malcolm Gladwell'in 2019 tarihli kitabı, tanımadığımız insanları neden bu kadar yanlış anladığımızı soruyor. Casusluk skandallarından polis kontrollerine, tarihî diplomatik görüşmelerden mahkeme salonlarına uzanan hikâyeler.
Devamını oku
MediaCat Kitapları'ndan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında: bir politikacı, bir gazeteci, bir sporcu, bir girişimci ve bir içerik üreticisi. Gladwell'in her zamanki gibi hikâyeyle düşündüren kitabı.
Kime: İnsan ilişkilerini ve iletişim hatalarını merak edenlere
Okurken: Her vakadan sonra kendi hayatınızdan bir örnek düşünün; kitap bunu istiyor.
Sonra: Uygarlıkların büyük sorusuna, Tüfek, Mikrop ve Çelik'e geçin.
Jared Diamond'ın 1997 tarihli kitabı, neden bazı toplumların dünyayı fethettiğini, bazılarının fethedildiğini soruyor. Cevabı coğrafyada, tarımda, evcil hayvanlarda ve mikroplarda arıyor.
Devamını oku
Pulitzer Ödülü'nü kazandı. Ülker İnce çevirisiyle TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları'ndan çıkıyor. Beş yabancı ünlünün rafında: iki yazar, iki içerik üreticisi ve bir girişimci.
Kime: Büyük resim tarihini sevenlere, Sapiens'ten sonra ne okuyacağını arayanlara
Okurken: Haritaları dikkatle inceleyin; kitabın argümanı kıtaların biçiminde.
Robert B. Cialdini'nin klasikleşmiş kitabı, insanların neden 'evet' dediğini deneyler ve gündelik örneklerle anlatıyor: karşılıklılık, tutarlılık, sosyal kanıt, sevgi, otorite ve kıtlık. Pazarlamacıların ders kitabı, ama aynı zamanda kandırılmamak için bir el kitabı. 368 sayfa; Fevzi Yalım çevirisiyle MediaCat'ten çıkıyor.
Devamını oku
Altı ünlünün rafında, dördü yabancı.
Kime: Satış, pazarlama ve iletişimle uğraşanlara; ikna edilmekten korunmak isteyen herkese
Okurken: Bir hafta boyunca reklamlarda ve mağazalarda bu altı ilkeyi arayın; her yerde göreceksiniz.
Sonra: Bambaşka bir düşünme biçimi için Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı.
Robert M. Pirsig'in 1974 tarihli kitabı, bir baba ile oğlunun Amerika'yı motosikletle geçtiği yolculuğu anlatırken bir yandan da 'nitelik' kavramı üzerine felsefe yapıyor. Hem yol romanı hem felsefe kitabı; motosiklet bakımı, iyi iş çıkarmanın ve dikkatli yaşamanın metaforu. 432 sayfa; Süha Sertabiboğlu çevirisiyle Ayrıntı'dan çıkıyor.
Devamını oku
Beş ünlünün rafında, dördü yabancı.
Kime: İşini iyi yapmanın anlamını düşünenlere, yol hikâyelerini sevenlere
Okurken: Felsefi bölümler yorarsa yolculuk sahnelerine dönün; iki hat birbirini taşıyor.
Sonra: Listenin son kitabına, kitle hareketlerini anlatan Kesin İnançlılar'a geçin.
Eric Hoffer'ın 1951 tarihli kitabı, kitle hareketlerinin psikolojik temellerini inceliyor: insanlar neden bir davaya kendini bu kadar bütünüyle verir, hangi ruh hâli fanatizmi besler? Hoffer üniversite eğitimi almamış, yıllarca liman işçisi olarak çalışmış bir düşünür.
Devamını oku
Erkıl Günur çevirisiyle İm Yayın'dan çıkıyor. Beş ünlünün rafında, dördü yabancı; ikisi girişimci. Kısa, aforizmalarla dolu ve hâlâ şaşırtıcı derecede güncel.
Kime: Siyaseti, toplumsal hareketleri ve kalabalık psikolojisini anlamak isteyenlere
Okurken: Paragrafları tek tek okuyun; her biri ayrı bir düşünce.
Sonra: Listeyi bitirdiyseniz 'Okunması gereken 25 kitap' yazısına geçip zirvedeki adlara bakın.
Eric Weinstein, Seth Godin ve 3 okur daha
Okuma yolu
Sıralamanın kısa özeti: birinci Küçük Kadınlar (yedi yabancı okur), ikinci Oyunların Oyuncusu (altı). Ardından beşer yabancı okurla Yol, Usta ile Margarita, Marslı, Üç Cisim Problemi, Ay Zalim Bir Sevgilidir, Renklerden Moru, Sıfırdan Bire, Franklin'in Özyaşamöyküsü, Ötekiyle Konuşmak, Parazit, O Yılın Büyüsü, Düşler Nasıl Gerçekleşti? ve Tüfek, Mikrop ve Çelik geliyor. Dörder okurla Martı, İknanın Psikolojisi, Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı, İmkansızın Şarkısı ve Kesin İnançlılar listeyi kapatıyor.
Roman okuru iseniz: Yol ile başlayın, Küçük Kadınlar ile ısının, Usta ile Margarita ile derinleşin. Üç kitap, üç farklı yüzyıl.
Devamını oku
Bilimkurguya yeni giriyorsanız: önce Marslı, sonra Üç Cisim Problemi. Ardından fikir yoğun bilimkurgu için Oyunların Oyuncusu ve Ay Zalim Bir Sevgilidir.
Girişimcilerin rafına bakmak isteyenlere: Sıfırdan Bire, Düşler Nasıl Gerçekleşti?, Kesin İnançlılar ve Ay Zalim Bir Sevgilidir. Dördü birlikte, geleceği kurmak isteyenlerin nasıl düşündüğüne dair iyi bir harita çiziyor.
Kısa vakti olanlara: Martı Jonathan Livingston bir saatte, Yol bir hafta sonunda biter. İkisi de bu listenin en çok konuşulan kitaplarından.
Hayatınızda bir kayıp ya da değişim varsa: O Yılın Büyüsü ve Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı. Biri yası, biri yeniden yola çıkmayı anlatıyor.