Türk ünlülerin kitaplığındaki en çok geçen 20 kitap
Türk ünlülerin kitap listelerinde en sık görünen 20 kitap: kaç kişinin rafında olduğu, kime göre olduğu, nereden başlanacağı.
0/20 kitabı okudun%0
Bir kitabın kaç ünlünün rafında göründüğü, kalitesini tek başına söylemez. Ama başka bir şeyi söyler: o kitap, birbirinden çok farklı insanların yolunun kesiştiği yer. Bir oyuncu, bir gazeteci, bir iş insanı, bir siyasetçi ve bir müzisyen aynı romanı anıyorsa, o kitapta herkesin kendinden bir şey bulduğu anlamına gelir. Bu liste, Türk ünlülerin kitap listelerinde en sık görünen yirmi kitabı bir araya getiriyor.
Devamını oku
Kitapları sayılara göre sıraladık; her birinin altında 'kaç Türk ünlünün listesinde yer aldığı' yazıyor. Beklenmedik olan, listenin başında yer alan kitapların çoğunun çağdaş çok satanlar olmaması. En üstte, bir Türk klasiği duruyor: Saatleri Ayarlama Enstitüsü, on beş Türk ünlünün listesinde. Onu Dostoyevski, Márquez ve İhsan Oktay Anar izliyor. Yani 'ünlülerin okuma zevki' dendiğinde akla gelen yüzeysel bir resim yok; daha çok, kanonun hem Türkçe hem dünya yanını bilen bir okur kitlesi var.
Yirmi kitabı dört gruba ayırdık. İlk grupta Türkçe romanlar ve edebiyatın ağır toplarından beşi var. İkincisinde dünya klasikleri; Rus devleri, Cervantes, Shakespeare ve Jack London. Üçüncü grup, dünya romanından alıntılanan ama kolay kolay klasik rafına sığmayan kitaplar: büyülü gerçekçilik, hikmet romanı, kısa ve sert öyküler. Dördüncü grup ise romanın dışına çıkıp psikolojiye, anlam arayışına ve şiire uzanıyor.
Listeyi nasıl kullanmalı? İlk kez ünlülerin okuma listesine bakıyorsanız, ilk grubun ilk iki kitabından birini seçin. Kendi okuma geçmişiniz zaten genişse, listede başka bir şey arayın: tanımadığınız bir yazar, yıllardır ertelediğiniz bir cilt. Her kitabın altında 'kime göre' ve 'okurken' notları var; bunlar bir sonraki kitabınızı seçerken işe yarayabilir.
Bir uyarı da gerekli: bu bir 'en iyi kitaplar' listesi değil, bir 'en çok anılan kitaplar' listesi. İkisi örtüşse bile aynı şey değil. Listede olmayan birçok çok güzel kitap var; sadece o kitapları anan ünlü sayısı daha az. Bu sıra, Türkiye'nin kitap ilgisine bir pencere, nihai bir hüküm değil.
Kimler için: Ne okuyacağını bilemeyenler, 'herkes ne okuyor' sorusunu merak edenler, Türkiye'nin okuma zevkine bakmak isteyenler
Bu grupta Türk edebiyatının en çok anılan beş kitabı var. Biri zaman ve Doğu-Batı meselesi üzerine, biri tarih ve masalla örülü, biri Çukurova'dan, biri 'tutunamayan' aydından, biri de İstanbul'da bir aşktan. Hepsi Türkçede okunmuş ve konuşulmuş kitaplar; kimini bir arkadaşınıza vermek, kimini kendinize saklamak isteyebilirsiniz.
On beş Türk ünlünün listesinde yer alan bu roman, listenin en tepesinde. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanı ilk kez 1961'de Remzi Kitabevi'nden basılmış, bugün yayın hakları Dergâh Yayınları'nda.
Devamını oku
Roman, Türk insanının Doğu ile Batı arasında bocalamasını irdeliyor. Bu kitabın bu kadar çok anılması, yalnızca edebi değerinden değil, Türkiye'yi anlatan bir ayna olmasından da geliyor.
Kime: Türkiye'nin modernleşme hikâyesini bir romanla okumak isteyenlere
Okurken: Mizah ve hüzün iç içe; ağır bir kitap değil, yavaş bir kitap. İlk iki yüz sayfayı sabırla okuyun.
Sonra: Aynı yazarın daha dingin bir romanı için Huzur'a bakın.
İhsan Oktay Anar'ın yayımlanmış ilk romanı; ilk kez Ocak 1995'te İletişim Yayınları'ndan basıldı, Mayıs 2014'te 50. baskıya ulaştı. On Türk ünlünün listesinde yer alıyor.
Devamını oku
Yayımlandığı andan itibaren hem içerik hem biçim olarak ilgi gören bu roman, tarih ve masalı kendine özgü bir dille karıştırıyor.
Kime: Klasik anlatıdan biraz uzaklaşıp farklı bir Türkçe dil tadı arayanlara
Okurken: Cümleleri yüksek sesle okumak keyfi artırır; dilin ritmi kitabın yarısı.
Sonra: Aynı yazarın başka bir kitabı olarak Yedinci Gün'e göz atın.
Yaşar Kemal'in ilk romanı, 1955'te yayımlandı; İnce Memed serisinin ilk kitabı. Yazarın baş yapıtı sayılan roman, Çukurova köylüsünün ağalığa karşı mücadelesini anlatır.
Devamını oku
Dokuz Türk ünlünün listesinde. Dört ciltlik serinin ilk kitabı olduğundan, sevenin önünde uzun bir yol var.
Kime: Anadolu'yu, dağı ve direnişi sert ve şiirli bir dille okumak isteyenlere
Okurken: 448 sayfa gözünüzü korkutmasın; roman bir anlatıcının sesiyle çok akıcı ilerler.
Sonra: Aynı coğrafyaya başka bir yerden bakmak için Memleketimden İnsan Manzaraları'na geçin.
Oğuz Atay'ın ilk romanı; 1970'te TRT Roman Ödülü'nü kazandı, 736 sayfa. 2002'de, yazarın vefatının 25. yılında UNESCO onu İngilizceye çevrilmesi gereken seçkin edebiyat eserleri listesine aldı. Sekiz Türk ünlünün listesinde yer alıyor.
Devamını oku
Kendini topluma yabancı hisseden herkes, bu kitapta bir cümleyi kendine ait bulur.
Kime: Kendini 'tutunamayan' hissedenlere, yoğun ve zeki bir romana hazır olanlara
Okurken: Uzun, dolambaçlı; bir günde bitmez. Haftalık yirmi sayfa bile iyi bir tempodur.
Sonra: Kısa bir Türk romanı için Kürk Mantolu Madonna'ya bakabilirsiniz.
Orhan Pamuk'un 29 Ağustos 2008'de çıkan aşk romanı; yazarın on yıllık çalışmasının ürünü. Kızı Rüya Pamuk'a ithaf edilmiş.
Devamını oku
Günlük hayat, resim, arkadaşlık, yalnızlık, mutluluk, gazeteler, televizyon ve aile gibi birçok konuyu işliyor. Sekiz Türk ünlünün listesinde. Pamuk 2006 Nobel ödüllü yazar olduğu için, bu kitap aynı zamanda Nobel sonrası Türk romanının da bir örneği.
Kime: Aşk romanı okumayı seven ama bir İstanbul portresi de arayanlara
Okurken: 465 sayfa; aceleyle bitirmeyin. Kitabı bir şehir gezisi gibi okumak en iyisi.
Sonra: Aynı yazarın daha tarihi bir romanı için Benim Adım Kırmızı'ya geçin.
Doğan Cüceloğlu, M. Serdar Kuzuloğlu ve 6 okur daha
2. Grup: Dünya klasikleri
Bu grupta Rus devleri, bir İspanyol, bir İngiliz ve bir Amerikalı var. Hepsi Türkçede onlarca kez yeniden basılmış, yeniden çevrilmiş kitaplar. Dostoyevski listede iki kez yer alıyor; bu, Türk okurun gözünde onun yerinin ne kadar ayrı olduğunu gösteriyor. Hangisinden başlayacağınızı bilmiyorsanız, en çok anılandan, yani Suç ve Ceza'dan başlayın.
On üç Türk ünlünün listesinde yer alan, listenin en çok anılan yabancı romanı. Dostoyevski'nin bir cinayetin ardından vicdanıyla boğuşan Raskolnikov'un psikolojik romanı; 1866 tarihli.
Devamını oku
Doğu Batı Yayınları baskısında çevirmen Ahmet Ekeş. Bir cinayet romanı olarak başlar, vicdan üzerine bir kitap olarak biter.
Kime: Klasik bir romanın içine ilk kez adım atacaklara
Okurken: İlk yüz sayfa ağır gelebilir; sonrasında kitap kendini okutur.
Sonra: Aynı yazarın daha uzun ve inançla uğraşan romanı için Karamazov Kardeşler'e geçin.
Dostoyevski'nin son romanı; bir baba cinayeti etrafında üç kardeşin inanç, şüphe ve ahlak üzerine yüzleşmesi. 1880 tarihli, 1025 sayfa. On Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
İş Bankası Kültür Yayınları baskısında çevirmen Nihal Yalaza Taluy.
Kime: Büyük bir romanla uzun bir akşam geçirmeye razı olanlara
Okurken: Bin sayfa gözünüzü korkutmasın; bölümler kısa ve sahne sahne ilerler.
Sonra: Kısa bir Dostoyevski için Ebedi Koca'ya bakabilirsiniz.
Miguel de Cervantes'in klasik romanı; 1605 ve 1615'te iki bölüm hâlinde yayımlandı, Batı edebiyatının kurucu eserlerinden biri ve genellikle ilk modern roman sayılıyor. Sekiz Türk ünlünün listesinde.
Shakespeare'in 1599–1601 arasında yazılan trajedisi: Danimarka'da geçen oyunda Prens Hamlet, babası olan kralı öldürüp tahta geçen ve annesi Gertrude ile evlenen amcası Claudius'tan intikam almaya çalışır. Yedi Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
Sabahattin Eyüboğlu çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan, 188 sayfa.
Kime: Tiyatro okumaya ilk kez başlayanlara, kısa ama yoğun bir metin arayanlara
Okurken: Sahneyi gözünüzde canlandırarak okuyun; bir oyun, roman gibi akmaz.
Sonra: Aynı oyunu başka bir açıdan görmek için Hamnet'e bakın.
Jack London'ın 1909 tarihli romanı; İş Bankası Kültür Yayınları'ndan Levent Cinemre çevirisiyle, 520 sayfa. Yedi Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
Bu kitap, listenin en Amerikalı kitabı ve en bireyci kitabı: yazar olmak, sınıf atlamak ve kendi yolunu bulmak üzerine.
Kime: Yazı, emek ve yükselmeye dair yoğun bir hikâye arayanlara
Okurken: Romanın ilk yarısı akıcı, ikinci yarısı sertleşir; yarıda bırakmayın.
Sonra: Daha büyük bir Amerikan romanı için Moby Dick'e bakın.
Hakan Günday, Pınar Sabancı ve 5 okur daha
3. Grup: Dünya romanından beş sürpriz
Üçüncü grup, klasik rafına tam sığmayan ama ünlülerin çok anılan kitapları: büyülü gerçekçilik, hikmet romanı, kısa ve sert öyküler, bir Norveç romanı. Bu kitapların bir kısmı kısa, bir kısmı uzun; hepsinin ortak noktası, okurunu bir soruyla baş başa bırakması.
Gabriel García Márquez'in 1967 tarihli romanı; Buendía ailesinin yedi kuşağını ve kurdukları Macondo kasabasının yükselişini, çöküşünü anlatıyor. Büyülü gerçekçiliğin simgesi sayılıyor.
Devamını oku
On bir Türk ünlünün listesinde. Seçkin Selvi çevirisiyle Can Yayınları'ndan, 464 sayfa. Márquez 1982 Nobel ödüllü bir yazar.
Kime: Aile hikâyelerini ve büyülü anlatıyı sevenlere
Okurken: Başta isimler karışır; soy ağacını not almak yardımcı olur.
Sonra: Aynı yazardan daha dingin bir aşk için Kolera Günlerinde Aşk'a geçin.
Hermann Hesse'nin 1922 tarihli romanı; Buda'nın döneminde yaşayan genç bir Brahman'ın kendi yolunu ve iç huzurunu arayışı. Dokuz Türk ünlünün listesinde; üstelik 'önerdi' ilişkisiyle en çok anılan kitap. 152 sayfa, Kamuran Şipal çevirisiyle Can Yayınları'ndan.
Devamını oku
Hesse 1946 Nobel ödüllü bir yazar.
Kime: Kısa bir kitapla iç yolculuğa çıkmak isteyenlere
Okurken: Bir oturuşta bitebilir ama tek oturuşta bitirmek, kitaba haksızlık olur.
Sonra: Aynı yazardan daha kalın bir kitap için Boncuk Oyunu'na bakın.
Antoine de Saint-Exupéry'nin 1943'te yayımlanan masalsı kitabı. Dünya da dâhil çeşitli gezegenleri ziyaret eden genç bir prensi anlatıyor; yalnızlık, dostluk, sadakat, sevgi ve kayıp gibi temaları ele alıyor.
Devamını oku
Dokuz Türk ünlünün listesinde. Artemis Yayınları baskısı.
Kime: Bir akşamda biten ama uzun süre kalan bir kitap arayanlara
Okurken: Bir çocuğa okur gibi değil, kendinize okur gibi okuyun.
Sonra: Daha yetişkin bir kısa kitap için Satranç'a geçin.
Albert Camus'nün 1942 tarihli romanı; annesinin ölümüne kayıtsız kalan, ardından bir Arap'ı öldüren Meursault'nun yargılanışı üzerinden hayatın anlamsızlığını ve toplumsal ikiyüzlülüğü anlatıyor. Yedi Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
Ayça Sezen çevirisiyle Can Yayınları'ndan. Camus 1957 Nobel ödüllü bir yazar.
Kime: Kısa ve sert bir roman arayanlara, varoluşçu edebiyata girmek isteyenlere
Okurken: İlk bölümün soğukluğu bilinçli; Meursault'yu sevmeye çalışmayın, anlamaya çalışın.
Stefan Zweig'ın 1942 tarihli kısa kitabı; görünürde bir satranç maçını anlatıyor, aslında Nazi yönetimine bir eleştiri ve insan psikolojisinin derinliklerine bir bakış. 67 sayfa. Sekiz Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
Everest Yayınları baskısı.
Kime: Kısa ve yoğun bir okuma arayanlara
Okurken: Bir oturuşta bitirin; kitabın gerilimi bölünmeye gelmez.
Vigdis Hjorth'un dört kardeş arasındaki bir miras anlaşmazlığı üzerinden aile içindeki travmayı anlattığı romanı. Yedi Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
Dilek Başak çevirisiyle Siren Yayınları'ndan. Listenin en az beklenen adı; çağdaş bir roman olarak bu kadar çok listede görünmesi dikkat çekici.
Kime: Aile içi gerilimi soğukkanlı bir dille okumak isteyenlere
Okurken: Konu ağır; kitabı yavaş ve ara vererek okuyun.
Sonra: Aynı konuya başka bir pencereden bakmak için Babamın Yeri'ne göz atın.
Barış Özcan, Pınar Sabancı ve 5 okur daha
4. Grup: Ruh, anlam ve şiir
Son grup, romanın dışına çıkıyor: bir düşünce romanı, bir psikoloji kitabı, bir anlam arayışı ve Türk şiirinin en uzun yapıtlarından biri. Bu kitaplar tek oturuşta bitmez ama rafta bekledikleri yıllar boyunca sizi çağırır.
Irvin D. Yalom'un 1992 tarihli kitabı: 19. yüzyıl Viyana'sında Dr. Josef Breuer ile Friedrich Nietzsche'nin hayalî karşılaşmasıyla umutsuzluk, saplantı ve iyileşmeyi anlatan bir düşünce romanı.
Devamını oku
Dokuz Türk ünlünün listesinde. Aysun Babacan çevirisiyle Ayrıntı Yayınları'ndan.
Kime: Felsefeye roman diliyle girmek isteyenlere
Okurken: Kitabı bir psikoterapi seansı gibi okuyun; diyaloglar asıl iş.
Sonra: Daha doğrudan bir felsefe için Kendime Düşünceler'e bakın.
Jungçu psikanalist Clarissa Pinkola Estés'in masallar ve mitler üzerinden kadın ruhundaki 'vahşi kadın' arketipini anlattığı kitabı. Sekiz Türk ünlünün listesinde.
Psikiyatr Viktor Frankl'ın toplama kamplarındaki deneyiminden yola çıkarak insanın anlam arayışını ve logoterapiyi anlattığı kitap. Yedi Türk ünlünün listesinde; toplamda yirmi okurun rafında, yani bu listedeki en çok okurlu kitap. 166 sayfa, Okuyan Us Yayın.
Devamını oku
Kime: Zor bir dönemde anlam arayanlara
Okurken: Kitabı iki parça olarak düşünün: önce yaşanan, sonra kuram. İkisini ayrı günlerde okumak iyi gelir.
Sonra: Daha geniş bir okuma için Siddhartha'ya geçin.
Nâzım Hikmet'in 1939'da yazmaya başladığı, 1960'ların ikinci yarısında yayımlanabilen şiir kitabı. 17 bin mısradan oluşan eser Nâzım Hikmet şiirinin doruğu sayılıyor; İkinci Meşrutiyet'ten itibaren Türkiye'yi anlatıyor. Sekiz Türk ünlünün listesinde.
Devamını oku
Yapı Kredi Yayınları baskısı, 544 sayfa.
Kime: Türkiye'yi şiir yoluyla okumak isteyenlere
Okurken: Yüksek sesle okuyun; şiir kulaktan geçerken anlam kazanır.
Sonra: Aynı coğrafyaya roman gözüyle bakmak için İnce Memed'e dönün.
Barış Özcan, Doğan Cüceloğlu ve 6 okur daha
Okuma yolu
Hangi sırayla başlamalı? Hiç düşünmeden başlamak isteyenler için en iyi başlangıç İnsanın Anlam Arayışı: kısa, ölçülü, hemen her yaştan okura hitap ediyor ve toplamda en çok okurlu kitap. Ardından bir roman isteniyorsa Siddhartha ya da Küçük Prens'e geçin; ikisi de bir hafta sonunda biter.
Türkçe okumak istiyorsanız Saatleri Ayarlama Enstitüsü'yle başlamak doğru olur. Listenin en tepesindeki bu kitap, zaten Türk ünlülerin ortak noktası gibi duruyor. Beğendiyseniz Puslu Kıtalar Atlası ve Tutunamayanlar'a geçin; önce dili, sonra derinliği keşfedersiniz.
Devamını oku
Klasik romana girmek istiyorsanız: Suç ve Ceza. Anlatısı bir cinayetle başladığı için dikkatinizi hemen yakalar. Bir hafta ara verip Karamazov Kardeşler'e geçmek, Dostoyevski'yi tanımanın en doğru yolu.
Kısa zamanı olanlar: Küçük Prens, Satranç, Yabancı ve Siddhartha. Dördü de bir iki akşamda biter. Bir hafta sonunda ikisini okuyabilir, kalan ikisini önümüzdeki haftaya bırakabilirsiniz.
Uzun kış için: Karamazov Kardeşler, Tutunamayanlar ve Memleketimden İnsan Manzaraları. Üçü de bin sayfaya yaklaşan, ya da onu aşan yapıtlar; her biri bir mevsim eder. Birini bitirdikten sonra mutlaka ara verin.
Son bir öneri: bu listeden hepsini okumak gerekmez. Kendi hayatınıza dokunanı seçin, öbürlerini bir süre sonra bırakıp geri dönün. Kitaplar sizin için bekler; sayıları bir yarış olarak okumayın.