İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Huzur

Türk edebiyatı · 6 dk · 6 kitap

Huzur gibi kitaplar: Tanpınar'dan sonra 6 kitap

Huzur'u sevenlere 6 kitap: Tanpınar'dan Beş Şehir, Mahur Beste ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü; ayrıca Anayurt Oteli, Yaban, Tutunamayanlar. Nereden başlanır.

0/6 kitabı okudun%0

Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 1948'de Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilen, 1949'da kitap olarak yayımlanan ilk romanı. Mümtaz ile Nuran'ın aşkını İkinci Dünya Savaşı öncesinin İstanbul'unda anlatır. Kahramanı Mümtaz, boşanmış Nuran'a âşık olur; romanın dört bölümü ana kişilerin adını taşır. Mümtaz'ın bunalımı, savaşın başladığı gün doruğa çıkar.

Devamını oku

Huzur gibi kitap aramak, kolay bir iş değil. Çünkü roman, aşk, zaman ve kentin belleğini aynı anda taşıyor. Bu yüzden benzer kitapları tek bir ölçüte göre değil, farklı yönlerine göre seçtik. Bir grup, Tanpınar'ın kendi kitapları. İkinci grup, yabancılaşma ve yalnızlık üzerine yazılmış Türk romanları. Üçüncü grup ise Huzur'un zamanını ve huzursuzluğunu daha deneysel bir yüzden gösteren Tutunamayanlar.

Huzur'u bir türün kapısı olarak okumak da mümkün: Türk romanında modernleşmenin getirdiği kopuşu, bellek ve zaman üzerinden ele alan çizgi buradan başlar. Tanpınar'dan sonra gelen Atılgan ve Atay'ın kitapları farklı seslerle aynı çizgiye bağlanır. Listedeki kitapların hiçbiri Huzur'un bir kopyası değil. Ama hepsi, aynı soruyu farklı biçimlerde soruyor: bu ülkede, bu şehirde, bu zamanda insan nasıl huzur bulur?

Kimler için: Huzur'u bitirip Mümtaz ile Nuran'ın İstanbul'unda kalmak isteyenler, Tanpınar'ın dünyasını genişletmek isteyenler, Türk romanında zaman, hafıza ve yabancılaşma üzerine devam kitapları arayanlar

Kısa cevap

1. Grup: Tanpınar'ın kendi dünyası

Huzur'u sevenin Tanpınar'ın başka kitaplarına bakması doğal. Üç kitap da aynı yazarın, aynı şehre ve zamana bakışını sunuyor.

1. Beş Şehir

Ahmet Hamdi Tanpınar · 1946

Beş Şehir, Tanpınar'ın 1946'da kitap olarak yayımlanan, Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul'u anlatan deneme kitabıdır. Kitap bir gezi yazısından çok, her şehrin bellekte ve tarihte bıraktığı izin ve yazarın şehre bakışının kaydıdır.

Devamını oku

Huzur'daki İstanbul betimlemelerini seven biri için, bu kitap aynı gözün başka şehirlere nasıl baktığını gösterir. Düzyazının şiirselliği Huzur'a yakın, ama romanın kurgusu olmadığı için daha serbest ve daha kişisel.

Kime: Tanpınar'ın şehirlere bakışını doğrudan okumak isteyenlere

Okurken: Kitap bölüm bölüm okunabilir; aynı anda bitirmeye çalışmayın, her şehre ayrı zaman ayırın.

Sonra: Tanpınar'ın kısa romanına, Mahur Beste'ye geçin.

Yusuf Kaplan, Atilla Dorsay ve 3 okur daha

2. Mahur Beste

Ahmet Hamdi Tanpınar · 1975

Mahur Beste, Tanpınar'ın 1944'te tefrika edilen, 1975'te, vefatından sonra kitap olarak yayımlanan kısa romanıdır. Behçet Bey'in hikâyesiyle başlar, ardından onun çevresindeki insanların hikâyeleriyle sürer; Mahur makamındaki bir beste eserde ana motif olarak geçer.

Devamını oku

Tanpınar'ın diğer romanlarına göre oldukça kısadır. Romanın uzun nefesine ayıracak vakti olmayanlar için, Tanpınar'ın dünyasına en az zamanla yaklaşmanın yollarından biri de bu kitaptır.

Kime: Tanpınar'ı daha kısa bir romanda okumak isteyenlere

Okurken: Romandaki Mahur makamındaki bestenin ana motif olarak nasıl döndüğünü izleyin.

Sonra: Daha farklı bir ton için Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ne geçin.

Atilla Dorsay, Beyhan Budak

3. Saatleri Ayarlama Enstitüsü

Ahmet Hamdi Tanpınar · 1954

Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Tanpınar'ın 1961'de yayımlanan romanıdır. Hayri İrdal'ın anıları biçiminde kurulan roman, Doğu ile Batı değerleri arasında kalan bir toplumu, Türkiye'nin modernleşme sürecini mizahi ve ironik bir dille anlatır.

Devamını oku

Huzur'un lirik ve ağır tonuna karşılık, bu kitap Tanpınar'ın şakacı ve eleştirel yönünü gösterir. İki roman aynı yazarın iki ayrı yüzü; birini sevenin ikincisine bakması, yazarı bütünüyle tanımasına yardım eder. Romandaki saat ve zaman teması, iç ve dış zaman algısı üzerine düşündürür.

Kime: Tanpınar'ın mizahını ve modernleşme eleştirisini görmek isteyenlere

Okurken: Kitabın tonu Huzur'dan çok farklı; beklentiyi değiştirerek başlayın.

Sonra: Yalnızlık temasına geçmek için Anayurt Oteli'ne bakın.

Fatih Altaylı, Orhan Pamuk ve 14 okur daha

2. Grup: Yalnızlık ve yabancılaşma

Huzur'daki Mümtaz'ın iç dünyası, Türk romanında yalnızlık ve yabancılaşma çizgisinin bir parçasıdır. Aşağıdaki iki roman aynı çizginin daha karanlık yanlarını işler.

4. Anayurt Oteli

Yusuf Atılgan · 1973

Anayurt Oteli, Yusuf Atılgan'ın 1973'te yayımlanan romanıdır. Zebercet, bir otelin kâtibidir.

Devamını oku

Bir gece otelde konaklayan bir kadın ertesi gün döneceğini söyleyip ayrılır ve Zebercet bu dönüşe hazırlanmaya başlar. Roman kısa ve yoğundur; Huzur'un geniş zamanlı ve lirik dünyasının tersine, bir otelin içinde tek bir adamın çevresinde geçer. Ama ikisinde de zaman, yalnızlık ve geçmişin ağırlığı merkezî temalardır. Atılgan'ın cümleleri Tanpınar'ınkine kıyasla çok daha ekonomiktir.

Kime: Türk romanında yalnızlığın karanlık yüzünü görmek isteyenlere

Okurken: Roman kısa, ama atmosferi yoğun; bir akşamda okunduğunda etkisi güçlüdür.

Sonra: Daha tarihî bir arka plan için Yaban'a geçin.

Orhan Pamuk, Harun Çelik ve 2 okur daha

5. Yaban

Yakup Kadri Karaosmanoğlu · 1932

Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun 1932 tarihli romanıdır. Birinci Dünya Savaşı'nda kolunu kaybeden yedek subay Ahmet Celâl, İç Anadolu'da bir köye yerleşir ve köylülerle arasındaki uçurumu, onların dünyasına yabancı kalışını anlatır.

Devamını oku

Roman, aydın ile halk arasındaki mesafeyi sorgular. Huzur'da Mümtaz'ın ait olduğu dünya ile olduğu dünya arasındaki gerilim, burada daha sert ve daha toplumsal bir hâlde görünür. İki romanda da kahraman 'yabancı'dır; ama Mümtaz'ın yabancılığı kültürel bir özlem, Ahmet Celâl'inki ise toplumsal bir çatışmadır.

Kime: Aydın-halk meselesini Türk romanında görmek isteyenlere

Okurken: Olaylar Ahmet Celâl'in güncesinden aktarılır; onun gözünden okuduğunuzu aklınızda tutun.

Sonra: Daha deneysel bir yabancılaşma romanı için Tutunamayanlar'a geçin.

Orhan Pamuk, Ekrem İmamoğlu ve 4 okur daha

3. Grup: Zaman, ironi ve modern Türkçe

Huzur'un düzyazısındaki ritim ve ironi ile modern Türk romanının daha cesur denemeleri arasında köprü kuran bir kitap.

6. Tutunamayanlar

Oğuz Atay · 1971

Tutunamayanlar, Oğuz Atay'ın 1971-1972'de iki cilt hâlinde yayımlanan romanıdır. Selim Işık'ın intiharının ardından, arkadaşı Turgut Özben'in onu tanıyanlarla konuşarak izini sürmesini anlatır.

Devamını oku

Roman, tek bir olaydan çok izlenimler, çağrışımlar ve hicivle ilerler. Huzur'un lirik, ağırbaşlı tonuna karşın Tutunamayanlar ironik ve oyunbazdır; ama ikisi de modern Türk insanının huzursuzluğunu anlatır. Uzun ve yoğun bir roman olduğu için Huzur'dan sonra daha zorlu bir okuma olarak düşünülebilir.

Kime: Türk romanının daha cesur ve deneysel yönünü merak edenlere

Okurken: Roman tek bir olaydan çok izlenimlerle ilerler; bu yapıyı kabullenmek keyfi artırır. Acele etmeyin.

Sonra: Okuma sırası bitince Huzur'a geri dönün; artık başka bir kitap olur.

Filiz Akın, Harun Tekin ve 6 okur daha

Okuma yolu

Huzur'dan sonra en doğal adım Tanpınar'ın kendi kitaplarıdır. Beş Şehir ile başlamak, Tanpınar'ın şehirlere bakışını doğrudan okumak demektir. Mahur Beste ise aynı yazarın daha kısa bir romanıdır.

Yazarın daha mizahi ve eleştirel yüzünü görmek isterseniz Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ne geçin. İlk bakışta Huzur'dan çok farklı bir kitap gibi görünür, ama ikisi aynı soruya, Türkiye'nin modernleşme sürecinde insanın yerine bakar.

Devamını oku

Önerdiğimiz sıra: Beş Şehir, Mahur Beste, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Anayurt Oteli, Yaban, Tutunamayanlar. İlk üçü Tanpınar'ın kendi dünyasında. Son üçü, Türk romanında yalnızlık ve yabancılaşma çizgisinin farklı örnekleri.

5 Kasım 2026

Devamı

Tümü