Acı ve ölüm konusunda daha ağır bir okumaya hazırsanız Son Nefes Havaya Karışmadan'dan başlayın; kitap kişisel olduğu için sizi teorinin içine sürüklemeden yüzleştirir. Ölümü İnkar ise daha sonra, teorik bir çerçeve arayınca açılacak bir kitaptır.
Yaratıcılığa ve üretime yönelmek isterseniz Yaratma Cesareti ve Akış ikilisi iyi bir yoldur. İkisi de anlamı üretmekte buluyor; ikisi de çok yoğun ve kısa kitaplar.
Kayıp yaşıyorsanız ya da yakınınız yaşıyorsa, O Yılın Büyüsü'nü hazır olduğunuzda okuyun. Bu kitap teselli etmeyi hedeflemez; yaşanan karmaşayı dürüstçe kaydeder ve bunu yapması bazen en iyi tesellidir.
Birkaç kitabı eş zamanlı okumak da bu listede iyi işler: sabahları Kendime Düşünceler'den bir iki not, akşamları bir roman ya da anı kitabından birkaç sayfa. Kısa bölümlü felsefe metinleriyle uzun soluklu anlatıları dönüşümlü okumak, ağır konuların yükünü dağıtır ve her birinin diğerini nasıl aydınlattığını görmenizi sağlar.
Okurken kenara kısa notlar almak da yararlıdır. Frankl'ın kitabında altını çizdiğiniz cümlelerle bu listedeki kitaplarda altını çizdiklerinizi yan yana koyduğunuzda, kendi anlam sorunuzun nerede düğümlendiğini görebilirsiniz. Çoğu zaman cevap bir kitapta değil, o kitaplar arasındaki ortak noktada belirir.
Önemli bir uyarı: bu kitaplar profesyonel destek yerine geçmez. Yoğun bir acıyla ya da kayıpla karşılaştıysanız, kitaplara ek olarak bir uzmandan yardım almak çok yerinde bir adımdır.
Bu kitapların çoğu tek oturuşta bitirilecek türden değil. Her birine bir hafta ayırmak, aralarda sessiz kalmak ve ancak ihtiyaç duyduğunuzda bir sonrakine geçmek, listeyi bir okuma ödevinden çıkarıp kişisel bir yola çevirir.
Her kitaptan sonra kendinize tek bir soru sormak da işe yarar: Bu kitap bana acı karşısında ne yapabileceğimi söyledi mi, yoksa ne hissedebileceğimi mi? İki cevap da değerlidir, ama farklı ihtiyaçlara karşılık gelir.
Kısa bir hatırlatma: bu listedeki hiçbir kitap Frankl'ın tanıklığının yerini almaz ve almaya çalışmaz. Onlar, aynı sorunun farklı hayatlarda, farklı dillerde nasıl sorulduğunu gösterir. Birini okuyup ‘bu bana yetmedi’ demek de bir bilgidir; çünkü anlam arayışı kişisel olduğu için, hangi sesin size ulaştığını denemeden bilemezsiniz.