İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Küçük Prens

Roman · 11 dk · 10 kitap

Küçük Prens gibi kitaplar: 10 kısa ve derin kitap

Küçük Prens'i sevenlere 10 kitap: Martı'dan Momo'ya, Siddhartha'dan Şeker Portakalı'na; hangisi neden benzer, nereden başlanır, kimler okudu.

0/10 kitabı okudun%0

Küçük Prens gibi kitaplar aramak biraz da imkânsızı istemektir. Doksan altı sayfalık bir masal düşünün: Sahra'da uçağı arızalanan bir pilot, bir gezegenden gelmiş sarı saçlı bir çocuk, bir gül, bir tilki ve birkaç tuhaf yetişkin. Antoine de Saint-Exupéry'nin 1943'te yayımlanan kitabı çocuk kitabı rafında durur, ama asıl okuru büyüklerdir. Çünkü kitap, büyümenin insandan neyi aldığını sorar.

Devamını oku

Bu kitabı bitiren okurun aradığı şey genellikle bir olay örgüsü değildir. Aranan şey bir ses: yalın cümlelerle büyük sorular soran, okuru küçümsemeyen, sayfayı kapattıktan sonra içinde bir şey kımıldatan bir ses. Kitabın en çok alıntılanan sahnesinin tilkiyle evcilleşme konuşması olması tesadüf değil; Küçük Prens dostluğu ve sorumluluğu bir ders gibi değil, bir hikâye gibi anlatır.

Aşağıdaki on kitap bu sesi farklı açılardan taşıyor. Bir kısmı Küçük Prens gibi fabl ya da masal biçiminde yazılmış; bir martı, küçük bir balık, zamanı çalınan bir kasaba. Bir kısmı ise çocukluğun gözünden dünyaya bakan romanlar. Üçüncü grupta yetişkin dünyasına geçen, ama aynı sadeliği koruyan kısa kitaplar var.

Küçük Prens'in kendisi de sitenin en çok önerilen kitaplarından biri; oyuncudan girişimciye, yazardan sunucuya pek çok okurun listesinde görünüyor.

Küçük Prens'in dünya çapında bu kadar sevilmesinin bir sebebi de her yaşta başka bir kitap olmasıdır. Çocukken gezegenlerin ve baobab ağaçlarının hikâyesini okursunuz; yirmili yaşlarda gülün kibrini ve prensin kırgınlığını fark edersiniz; daha sonra ise anlatıcının yalnızlığını, çölün ortasında bir çocukla kurduğu dostluğun ne kadar kırılgan olduğunu görürsünüz. Bu listedeki kitapların çoğu da böyledir: ilk okumada bir masal, ikinci okumada bir ayna.

Bir not: listedeki kitapların çoğu tek oturuşta biter. Ama Küçük Prens'te olduğu gibi, hızlı biten kitabın etkisi yavaş gelir. Bir bölüm okuyup kitabı bırakmak, ertesi gün devam etmek bu kitaplara iyi gelir.

Kimler için: Küçük Prens'i bitirip aynı sadelikte ama derin bir kitap arayanlar, çocuklukta okuyup yetişkinken yeniden döndüğü kitabı çoğaltmak isteyenler

Kısa cevap

1. Grup: Fabllar ve masallar

Küçük Prens'e biçim olarak en yakın kitaplar. Konuşan hayvanlar, sembolik yolculuklar ve kısa bölümler; her biri bir akşamda okunur, ama yıllarca akılda kalır.

1. Martı Jonathan Livingston

Richard Bach · 1970

Richard Bach'ın 1970'te yayımlanan fablı, sürüsü yalnızca yiyecek için uçarken uçmanın kendisini öğrenmek isteyen bir martıyı anlatır. Küçük Prens ile akrabalığı ilk bakışta bellidir: ikisinin yazarı da pilottur ve ikisinde de gökyüzü, insanın sınırlarını sorgulamanın yeridir.

Devamını oku

Jonathan sürüden dışlanır, ama vazgeçmez; kitap bu inadın bedelini ve ödülünü sade bir dille anlatır. Kitabın asıl gücü, kendini aşma fikrini bir kural listesine dönüştürmeden, bir kuşun kanat çırpışlarına yerleştirmesidir. Jonathan'ın denemeleri, düşüşleri ve yeniden havalanışları, Küçük Prens'in her gezegende bir şey öğrenip yoluna devam etmesine benzer bir ritim kurar.

Kime: Küçük Prens'teki yalnız yolcu figürünü sevenlere

Okurken: 152 sayfa, bol boşluklu ve fotoğraflı baskılar da var; bir oturuşta biter. İkinci bölümden sonra kitabın tonu masaldan meseleye döner, bu geçişi fark etmek keyiflidir.

Sonra: Bir başka küçük yolcunun hikâyesi için Küçük Kara Balık'a geçin.

Megan Fox, Barış Özcan ve 6 okur daha

2. Küçük Kara Balık

Samed Behrengi · 1967

Samed Behrengi'nin 1967 tarihli kısa masalı, yaşadığı derenin nereye aktığını merak edip annesinin ve komşularının uyarılarına rağmen yola çıkan küçük bir balığı anlatır. Kırk sekiz sayfa; Küçük Prens'ten bile kısadır.

Devamını oku

Ama aynı soruyu sorar: alıştığın dünyanın ötesinde ne var ve oraya gitmeye değer mi? Masalın sonu, çocuk kitaplarında pek rastlanmayan bir cesaretle yazılmıştır. Behrengi bu hikâyeyi çocuklar için yazdı, ama kitabın içinde bir yetişkin sorusu durur: korkunun ve alışkanlığın sınırlarını kim çizer? Küçük balığın yolda karşılaştığı canlılar, Küçük Prens'in gezegenlerdeki yetişkinleri gibi, her biri bir yaşama biçimini temsil eder.

Kime: Kısa, sembolik ve cesur bir masal arayanlara

Okurken: Yarım saatte okunur; çocukla birlikte sesli okumaya da çok uygundur.

Sonra: Zamanın kendisini konu alan bir masala, Momo'ya geçin.

Ekrem İmamoğlu, Saygın Ersin

3. Momo

Michael Ende · 1973

Michael Ende'nin 1973 tarihli romanı, eski bir amfitiyatronun yıkıntılarında yaşayan ve insanları dinlemekle tanınan küçük bir kızı anlatır. Kasabaya gelen gri beyler, insanları vakitlerini biriktirmeye ikna eder; herkes daha hızlı yaşar ama daha mutsuz olur.

Devamını oku

Küçük Prens'in hep sayı sayan iş adamı burada bütün bir kasabaya yayılmış gibidir. Momo, yetişkinlerin aceleciliğine bir çocuğun sabrıyla karşı koyar. Ende'nin kurduğu dünya, okuru acele etmeye değil durmaya çağırır. Momo'nun tek yeteneği iyi dinlemektir ve kitap bu sessiz yeteneği bir kahramanlık gibi anlatır. Küçük Prens'in 'asıl önemli olan gözle görülmez' fikrinin uzun ve maceralı bir açılımı gibi okunabilir.

Kime: Küçük Prens'teki yetişkin eleştirisini daha uzun bir hikâyede görmek isteyenlere

Okurken: 304 sayfa; listenin en uzun masalı. Kaplumbağalı bölümleri acele etmeden okuyun, kitabın ritmi bilerek yavaştır.

Sonra: Tavşan deliğinden düşen bir kıza, Alice Harikalar Diyarında'ya bakın.

Barış Özcan, Pınar Sabancı

4. Alice Harikalar Diyarında

Lewis Carroll

Lewis Carroll'ın klasiği, bir tavşanın peşinden yeraltındaki tuhaf bir dünyaya düşen Alice'in serüvenidir. Küçük Prens nasıl gezegen gezegen dolaşıp her birinde garip bir yetişkinle karşılaşıyorsa, Alice de her bölümde kendi mantığı olan bir karakterle tanışır: Şapkacı, Cheshire Kedisi, Kupa Kraliçesi.

Devamını oku

İki kitap da yetişkinlerin kurallarının ne kadar keyfî olabileceğini bir çocuğun şaşkınlığıyla gösterir. Alice'in sürekli büyüyüp küçülmesi, kendi kimliğinden emin olamayan bir çocuğun hâlini anlatır. Küçük Prens'in her gezegende 'büyükler gerçekten çok tuhaf' diye düşünmesi ile Alice'in 'gittikçe meraklı' şaşkınlığı aynı aileden gelir.

Kime: Absürt mizahla karışık bir masal sevenlere

Okurken: 112 sayfa. Kelime oyunları çeviride bir ölçüde kaybolur; dipnotlu baskılar bu oyunları açar.

Sonra: Büyümeyi reddeden bir çocuğun hikâyesi için Peter Pan'e geçin.

Pelin Batu, Levent Erden ve 2 okur daha

2. Grup: Çocukluğun gözünden

Küçük Prens'in kalbi çocuk bakışıdır. Bu iki romanda dünya bir çocuğun gözünden görülür; biri hayal gücüyle oynar, öteki yürek burkar.

5. Peter Pan

J. M. Barrie · 1911

J. M. Barrie'nin hikâyesi, hiç büyümeyen bir çocuğun Wendy ve kardeşlerini Varolmayan Ülke'ye götürmesini anlatır. Küçük Prens'te anlatıcı, büyüklerin şapka çizimini fil yutan yılan olarak göremeyişine hayıflanır; Peter Pan bu kırgınlığı bir masal ülkesine dönüştürür.

Devamını oku

Ama Barrie'nin kitabı sanıldığı kadar tatlı değildir: büyümemenin de bir bedeli olduğunu, unutmanın ve terk edilmenin hikâyenin içinde saklı olduğunu fark edersiniz. Barrie'nin anlatıcısı yetişkinlere sık sık göz kırpar; tıpkı Saint-Exupéry'nin kitabını bir yetişkine ithaf edip ardından o yetişkinin çocukluğuna ithafı düzeltmesi gibi. İki kitap da çocuklar için yazılmış görünür ama büyüklerin unuttuklarını hatırlatmak ister.

Kime: Büyümek üzerine düşünmeyi seven yetişkinlere

Okurken: 212 sayfa; çizgi filmden bildiğiniz hikâyeden daha karanlık ve ironik bir metin bekleyin.

Sonra: Çocukluğun hüznüne, Şeker Portakalı'na geçin.

Anya Taylor-Joy, Richard Branson

6. Şeker Portakalı

José Mauro de Vasconcelos · 1968

José Mauro de Vasconcelos'un 1968 tarihli romanı, Rio de Janeiro'nun yoksul bir mahallesinde yaşayan beş yaşındaki Zezé'nin hikâyesidir. Zezé, bahçedeki bir portakal fidanıyla konuşur ve onu en yakın arkadaşı yapar; tıpkı Küçük Prens'in gülüyle kurduğu bağ gibi.

Devamını oku

Ama bu kitapta masal, gerçek hayatın sertliğine çarpar. Şefkatin bir çocuğun hayatında neleri değiştirebileceğini anlatan, okurunu çoğu zaman ağlatan bir roman. Zezé yaramazdır, sürekli başını derde sokar ve ailesi onu anlamaz. Ama bir yetişkin ona şefkat gösterdiğinde dünya bir anda değişir. Küçük Prens'in tilkisinin söylediği 'evcilleştirdiğin şeyden sorumlusun' cümlesi, bu romanda bir çocuğun hayatında somut bir karşılık bulur.

Kime: Küçük Prens'in hüzünlü yanına dokunmak isteyenlere

Okurken: 200 sayfa; ikinci yarısı duygusal olarak ağırdır, kitabı bir oturuşta bitirmek yerine iki akşama yaymak iyi gelir.

Sonra: Yetişkin dünyasına geçmek için Siddhartha ile devam edin.

Taner Ölmez, Pınar Sabancı ve 2 okur daha

3. Grup: Büyükler için sade bilgelik

Küçük Prens'in büyüklere seslenen yanı. Bu dört kitap kısa, yalın ve aforizmalara açık; ama hepsi bir yolculuğun ya da bir bekleyişin içinden konuşur.

7. Siddhartha

Hermann Hesse · 1922

Hermann Hesse'nin 1922 tarihli romanı, Buda'nın yaşadığı çağda kendi yolunu arayan genç bir Brahman'ı izler. Siddhartha evini, öğretmenlerini, sonra zenginliği ve aşkı dener; sonunda bir nehrin kıyısında, bir sandalcının yanında dinlemeyi öğrenir.

Devamını oku

Küçük Prens'in gezegenden gezegene yolculuğu gibi bu da bir arayış hikâyesidir, ama cevap bir yere varmakta değil, bakmayı değiştirmektedir. Hesse kitabı yalın bir dille yazdı ve bu sadelik, bir masalın sadeliğine yakındır. Siddhartha'nın en önemli öğretmeni bir bilge değil nehirdir; Küçük Prens'in en önemli öğretmeninin bir tilki olması gibi, bilgelik beklenmedik bir yerden gelir.

Kime: Küçük Prens'i felsefi bir kitap olarak okuyanlara

Okurken: 152 sayfa; cümleler uzun ve ritmik. Nehir bölümlerini sesli okumak, metnin müziğini duyurur.

Sonra: Aynı bilgelik tonunun şiirsel hâli için Ermiş'e bakın.

Emma Watson, Barış Özcan ve 17 okur daha

8. Ermiş

Halil Cibran

Halil Cibran'ın 1923 tarihli kitabında, yıllarca yaşadığı kentten ayrılmak üzere olan bir bilge, gemisini beklerken halkın sorularını cevaplar: sevgi, evlilik, çocuklar, çalışma, özgürlük, ölüm. Her bölüm birkaç sayfalık şiirsel bir konuşmadır.

Devamını oku

Küçük Prens'teki tilkinin öğrettiği şeyleri, bir masal kahramanı yerine bir bilgenin ağzından dinlemek gibidir. Kitabın dili dua ile şiir arasında bir yerde durur. Bazı okurlar onu bir solukta okur, bazıları yıllarca bir bölümünü cebinde taşır. Küçük Prens'teki kısa, aforizmaya dönüşen cümleleri sevenler için Ermiş, aynı yoğunluğu sayfa sayfa sürdüren bir kitaptır.

Kime: Altını çizecek cümle arayan, kitabı başucunda tutmayı sevenlere

Okurken: 107 sayfa; baştan sona değil, konu konu okunur. Bir bölümü okuyup kitabı kapatmak en doğrusu.

Sonra: Yolculuğu bir kader arayışına dönüştüren Simyacı'ya geçin.

Barış Özcan, Berna Laçin ve 2 okur daha

9. Simyacı

Paulo Coelho · 1988

Paulo Coelho'nun 1988 tarihli romanı, rüyasında gördüğü hazinenin peşinden Endülüs'ten Mısır piramitlerine giden çoban Santiago'yu anlatır. Küçük Prens'le ortak noktası çöldür: iki kitapta da çöl, insanın kendi sesini duyduğu yerdir.

Devamını oku

Simyacı daha doğrudan ve öğütle doludur; Küçük Prens'in ima ettiğini o açıkça söyler. Bu yüzden bazı okurlar ona hemen ısınır, bazıları mesafeli durur. Santiago'nun yolculuğu bir hazine arayışı olarak başlar, ama yol boyunca kristal satıcısı, İngiliz simya meraklısı ve çölde tanıştığı simyacı ona başka şeyler öğretir. Bu karşılaşmaların her biri, Küçük Prens'in gezegenlerdeki konuşmaları gibi kısa bir derse dönüşür.

Kime: Kişisel yolculuk temasını sevenlere

Okurken: 184 sayfa; iki akşamda biter. Öğüt cümlelerini değil, Santiago'nun karşılaştığı insanları izleyin.

Sonra: Sessiz bir mücadele hikâyesi için Yaşlı Adam ve Deniz'e geçin.

Barış Özcan, Will Smith ve 14 okur daha

10. Yaşlı Adam ve Deniz

Ernest Hemingway · 1952

Ernest Hemingway'in 1952 tarihli kısa romanı, günlerdir balık tutamayan yaşlı balıkçı Santiago'nun açık denizde dev bir balıkla süren mücadelesini anlatır. Masal değildir, ama bir masal kadar yalındır: bir adam, bir tekne, bir balık ve deniz.

Devamını oku

Küçük Prens'in gülüne duyduğu sorumluluğu, burada yaşlı adamın avına duyduğu saygıda bulursunuz. Kazanmanın ve kaybetmenin ne demek olduğunu yeniden düşündürür. Hemingway'in kısa, tekrar eden cümleleri, Saint-Exupéry'nin yalın anlatımı gibi okuru süslemeden yakalar. Santiago'nun yanındaki genç Manolin ile kurduğu bağ da kitabın sıcak tarafıdır: yaşlı bir adam ile bir çocuk arasındaki dostluk, Küçük Prens'teki pilot ile prensin dostluğunu hatırlatır.

Kime: Kısa, ağırbaşlı ve unutulmayan bir kitap isteyenlere

Okurken: 136 sayfa; bölüm yoktur, kitap tek bir nefes gibi akar. Bir hafta sonu sabahı için ideal.

Sonra: Küçük Prens'e dönüp onu yeniden okuyun; bu kitaplardan sonra başka sahneler öne çıkacaktır.

PewDiePie, Cillian Murphy ve 4 okur daha

Okuma yolu

Küçük Prens'ten hemen sonra en kolay geçiş Martı ve Küçük Kara Balık'tır: ikisi de kısa, ikisi de bir yolculuk fablı. Bir akşamda ikisini birden okuyabilir, aynı soruların farklı cevaplarını yan yana görebilirsiniz.

Masal tadını sürdürmek isterseniz Momo ve Alice Harikalar Diyarında'ya geçin. Momo daha uzun ve daha düşünceli, Alice daha oyunbaz. Çocuğunuzla okuyacaksanız Alice ile başlayın, sonra Momo'ya geçin.

Devamını oku

Küçük Prens'in hüzünlü tarafı size daha çok dokunduysa Şeker Portakalı doğru kitaptır; ardından Peter Pan'i okumak, çocukluğun iki farklı yüzünü yan yana koyar.

Felsefi tarafı merak ediyorsanız Siddhartha ile başlayın, Ermiş'i başucunda tutun. Simyacı ve Yaşlı Adam ve Deniz bu rotanın iki ucudur: biri umut dolu bir yol hikâyesi, öteki kaybın içindeki onuru anlatan sessiz bir roman.

Çocuğunuzla birlikte okumak isterseniz sıralamayı tersine çevirmek de mümkün: önce Küçük Kara Balık ve Alice, sonra Momo, en son Küçük Prens'in kendisi. Böylece çocuk, Saint-Exupéry'nin kitabına bir masal okuru olarak değil, sorular sormaya alışmış bir okur olarak gelir. Yetişkin için ise en iyi sıra, kitabın kendi sorusuna göre seçilendir: yalnızlığı mı, dostluğu mu, büyümeyi mi düşünüyorsunuz, ona göre bir kitap seçin.

Hangi sırayla okursanız okuyun, listenin tamamı iki bin sayfayı bulmaz. Yani bir ayda bitirilebilecek bir rota bu; her kitabın ardından birkaç gün ara vermek, Küçük Prens'in öğrettiği gibi, şeylerin değerini zamanla anlamaya yer açar.

27 Ekim 2026

Devamı

Tümü