İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

İmkansızın Şarkısı

Dünya edebiyatı · 11 dk · 7 kitap

Murakami'ye nereden başlanır? 9 kitapla okuma sırası

Haruki Murakami'yi ilk kez okuyacaklar için 9 kitap: hangisiyle başlanır, hangisi sona bırakılır, Türkçe baskılar ve kimler okudu.

0/7 kitabı okudun%0

Haruki Murakami'nin kitaplarına hangi kapıdan girdiğiniz, yazarı sevip sevmeyeceğinizi epeyce belirler. Yedi yüz sayfalık bir romanla başlayıp 'bu da neymiş' diyen okurun sayısı az değil. Oysa aynı yazar, yüz altmış sekiz sayfalık ince bir romanla da tanınabilir. Önemli olan kitabı, o günkü ruh hâlinize ve sabrınıza göre seçmek.

Devamını oku

Murakami için çoğu zaman 'tuhaf' denir, ama bu kelime iki ayrı şeyi karıştırır. Bazı kitaplarında dünya gerçekten kayar: şehirler duvarlarla çevrilir, bir yıl başka bir yıla dönüşür. Bazılarında ise hiçbir şey olağanüstü değildir; yalnızca anlatıcının içindeki boşluk yavaş yavaş büyür. Sevenler de sevmeyenler de aslında farklı Murakami'lerden söz eder. Bu yüzden önce hangisini aradığınıza karar vermek işe yarar.

Aşağıdaki sıra, dokuz kitabı üç basamağa böler. İlk basamakta kısa ve kolay girilen kitaplar var; yazarı tanımanız için yeterli. İkinci basamakta, yazarın iki dünya arasında gidip gelen orta boy romanları ve müzik üzerine söyleşileri var. Üçüncü basamak ise sabır ve zaman isteyen, yedi yüz sayfayı aşan büyük işlerden oluşuyor.

Dokuz kitabın hepsi Türkçede Doğan Kitap'tan çıkıyor; çevirmenler kitaptan kitaba değişiyor, bu yüzden her kitabın altında baskı bilgisini bulursunuz. Okur verisi de ilginç: İmkansızın Şarkısı beş okurun, Sahilde Kafka üç okurun kitaplığında görünüyor. Yani Murakami yalnızca yurtdışında değil, Türkiye'deki ünlülerin arasında da kapı aralayan bir yazar.

Yazarı kısaca tanıyalım: Haruki Murakami, 12 Ocak 1949'da Kyoto'da doğdu; romancı, kısa öykü yazarı, çevirmen ve gazeteci. Japonya'nın yirminci ve yirmi birinci yüzyıldaki en önemli ve en popüler yazarlarından biri sayılıyor. Türkiye'de de geniş bir okur kitlesi var; bu yazının yedi kitabı, o kitlenin en çok elden ele dolaştırdığı baskılardan oluşuyor.

Bir öneri: Murakami'yi hızlı okumayın. Cümleler kısa, sayfalar kolay akar; ama etki akışın arkasından gelir. Bir bölümü bitirip kitabı kapatmak ve ertesi akşam devam etmek, çoğu zaman kitabı daha iyi okutur. Acele eden okur olayları kovalar ve asıl şeyi, yani anlatıcının sesindeki tonu kaçırır.

Murakami okurlarının sık sık fark ettiği bir şey var: kitaplar birbirinin devamı olmasa da aynı eşyalar, aynı sesler tekrar tekrar çıkar karşınıza. Kaybolan bir kadın, bir kuyu, bir kedi, bir plak, makarna pişiren yalnız bir adam. Bu tekrarlar bir kusur değil, yazarın imzasıdır; ikinci üçüncü kitaptan sonra okur onları tanır ve bir tür gizli dil gibi izlemeye başlar. Okuma sırası tam da bu yüzden önemli: dili önce sade hâliyle öğrenip sonra karmaşık cümlelere geçmek gibi.

Kimler için: Murakami'yi merak edip hangi kitapla gireceğini bilemeyenler, bir romanını yarıda bırakıp ikinci şans vermek isteyenler

Kısa cevap

1. Basamak: Kapıdan girmek (kısa kitaplar)

İlk basamak, Murakami'yi tanımanın en az riskli yolu. İkisi kısa ve bir iki oturuşta biter; İmkansızın Şarkısı daha uzundur ama en kolay okunan romanıdır. Biri 1960'ların Tokyo'sunda geçen bir aşk ve kayıp romanı, biri yazarın ilk romanı, biri de roman değil, yazarın koşu üzerine yazdığı kitap. Bu üçünden sonra devam edip etmeyeceğinize rahatça karar verebilirsiniz; bir şey kaybetmiş olmazsınız.

1. İmkansızın Şarkısı

Haruki Murakami · 1987

1960'ların Tokyo'sunda geçen; gençlik, aşk ve kayıp üzerine bir roman. 1987 tarihli. Bu listedeki kitaplar arasında en çok okurun rafında olan kitap bu: beş okur.

Devamını oku

Murakami'ye ilk kez gireceklere sık sık önerilmesinin nedeni anlaşılır; anlatıcının sesi sıcak, ritim yavaş ve konu, bir kaybın insanın içinde nasıl yer ettiği. Anlatıcı Toru Watanabe, yıllar sonra bir uçakta duyduğu bir Beatles şarkısıyla gençliğine geri döner; roman bu hatıranın içinden açılır. Naoko ile Midori arasında gidip gelen anlatıcı, geçmişe bağlı kalmakla hayata dönmek arasındaki seçimin kendisidir. Nihal Önol çevirisiyle 352 sayfa; kısa sayılmaz, ama yazarın gerçeküstü öğe kullanmadığı birkaç romanından biri olduğu için en kolay girilen kapıdır.

Kime: Murakami'yi ilk kez deneyip fazla dolambaçla karşılaşmak istemeyenlere

Okurken: Acele etmeyin; kitabın ritmi yavaş. Akşamları birkaç bölüm okuyup bırakmak, tek oturuşta bitirmekten daha iyi sonuç verir.

Sonra: Gerçeğin sınırının kaydığı bir kitap için Sahilde Kafka'ya geçin.

Emma Watson, Barış Özcan ve 4 okur daha

2. Rüzgarın Şarkısını Dinle

Haruki Murakami · 1979

Murakami'nin ilk romanı. 1979 tarihli, 168 sayfa. Üniversite tatilinde memleketine dönen genç bir anlatıcının bir yaz boyunca barda geçen sohbetlerini ve kayıplarını anlatan kısa bir anlatı.

Devamını oku

Bir yazarın ilk kitabını sona bırakmak yerine başa almak bazen iyi bir fikirdir: cümlelerin nasıl kurulduğunu, ilk hâlinde görürsünüz.

Kime: Bir yazarı ilk kitabından başlayarak tanımak isteyenlere, kısa kitap arayanlara

Okurken: Bölümler kısa; her biri küçük bir sahne gibi. Tek oturuşta bitirmek, bir yaz akşamı okumak gibi bir şey.

Sonra: Aynı gençlik havasını daha geniş bir hikâyede İmkansızın Şarkısı'nda bulursunuz.

Eren Günhan Ulusoy

3. Koşmasaydım Yazamazdım

Haruki Murakami · 2007

Koşmasaydım Yazamazdım, bir roman değil. Adı, Murakami'nin koşuyu ve yazmayı yan yana düşündüğünü söylüyor; 176 sayfa.

Devamını oku

Bu yüzden onu hikâye beklentisiyle açmayın, bir yazarın kendi sesini duyacağınız sakin bir kitap olarak okuyun. Hikâyelerinden bir süre uzaklaşıp yazarı tanımak isteyenler için iyi bir ara durak.

Kime: Murakami'yi romanlarının arkasından da tanımak isteyenlere, koşuyla ya da yazıyla uğraşanlara

Okurken: Romanların arasında okuyun; bir roman bitince bu kitap, nefes aldırıcı bir mola gibi çalışıyor.

Sonra: Kurmacaya dönmek için Rüzgarın Şarkısını Dinle ya da İmkansızın Şarkısı.

Carly Rae Jepsen, Esra Ece Kuleci

2. Basamak: İki dünya arasında (orta boy romanlar)

İkinci basamakta Murakami'nin gerçekle gerçeküstü arasındaki gidiş gelişi başlıyor. Bu iki romanı okurken bir şeyi çözmeye çalışmayın; akışa bırakın. Sevmeye başladıysanız üçüncü basamağa geçmek anlamlı olur. Sevmediyseniz, yazarın bu yanını sevmiyorsunuz demektir; birinci basamaktaki kitaplara geri dönmek en iyisi. Romanların arasına yazarın müzik üzerine söyleşilerini de koyduk; iki dünya arasındaki geçişi en iyi açıklayan şey bazen bir plak olur.

4. Sahilde Kafka

Haruki Murakami

2002'de yayımlanan, 656 sayfalık fantastik roman. İngilizce çevirisi 2005'te, Türkçesi 2009'da çıktı; çeviri Hüseyin Can Erkin'in.

Devamını oku

Üç okurun kitaplığında görünen bu roman, Murakami'yi fantastik yanıyla tanıyanlar için asıl kapı. Gerçeğin kaydığı yer ilk elli sayfada belli olmaz, ama ilerleyen bölümlerde ağırlığını hissettirir. Roman iki hat üzerinden ilerler: evden kaçan on beş yaşındaki Kafka Tamura ve kedilerle konuşabilen yaşlı Nakata. İki hikâye bölüm bölüm birbirine yaklaşır ama hiçbir zaman tam olarak çakışmaz; Murakami'nin bütün tuhaflığı bu boşlukta saklıdır. Balık yağmuru, bir kütüphane ve Yunan tragedyalarından bir kehanet, okurun peşini bırakmayan imgelerdir.

Kime: Gerçeküstüne hazır, uzun bir romana girmeye razı okura

Okurken: Başta kafa karıştırırsa panik yapmayın; kitabı ilk yüz sayfadan sonra yargılayın, öncesinde değil.

Sonra: Daha geniş ve daha uzun bir yolculuk için Zemberekkuşu'nun Güncesi'ne geçin.

PewDiePie, Simge Fıstıkoğlu ve 1 okur daha

5. Şehir ve Belirsiz Duvarları

Haruki Murakami

Gençlik aşkını anlatan; duvarlarla çevrili gizemli bir şehir ile gerçek dünya arasında gidip gelen bir adamın romanı. Ali Volkan Erdemir çevirisiyle Doğan Kitap'tan çıkıyor.

Devamını oku

Zaman, bellek ve geride kalmış bir kişi üzerine kurulu bu roman, yazarın 'iki dünya' kurgusunu en yoğun hâliyle sunuyor. Duvarlı şehirde insanlar gölgelerinden ayrılır, anlatıcı ise bir kütüphanede eski düşleri okur. Murakami'nin yıllar boyu döndüğü bir imgedir bu; roman, yazarın kendi geçmişine, ilk denemelerine yaptığı bir dönüş gibi de okunabilir.

Kime: Bir kayıp ve hatıra hikâyesini gerçeküstü bir kurguyla okumak isteyenlere

Okurken: Şehrin kurallarına fazla takılmayın; kitap açıklamaktan çok bir ruh hâli kurmak için yazılmış.

Sonra: Daha erken bir iki dünya hikâyesi için Sahilde Kafka'ya bakın.

Haldun Dostoğlu

3. Basamak: Büyük resim (uzun romanlar)

Son basamakta Murakami'nin en uzun işleri var. Üçü de sabır ister ve ödülünü geç verir. Burada okuyucunun kendi temposu belirleyici: bir roman bir haftada, öteki iki ayda okunabilir. Önceki kitaplarla ısınmak burada boğulmamanızı sağlar; ilk kitabınız olarak seçmemenizi öneririm.

6. Zemberekkuşu'nun Güncesi

Haruki Murakami

744 sayfalık bu roman, karısı ortadan kaybolan işsiz Toru Okada'nın Tokyo'da başlayıp bir kuyunun dibine ve Mançurya'daki savaşın anılarına uzanan gerçeküstü arayışını anlatır. Murakami'nin büyük romanlarından biri sayılır.

Devamını oku

Nihal Önol çevirisiyle okunuyor. Romanın en unutulmaz bölümü, Mançurya'da bir subayın anlattığı savaş hatırasıdır; Murakami'nin sakin dünyası bu birkaç sayfada birden şiddetle yarılır. Kayıp kediyi aramakla başlayan bir hikâyenin Japonya'nın savaş geçmişine uzanması, yazarın gündelik olanla tarihsel olanı nasıl birbirine bağladığının en iyi örneğidir.

Kime: Uzun bir romanla birkaç hafta yaşamaya hazır olanlara

Okurken: Ara ara bırakın, sonra devam edin; kitabı bir koşu gibi değil, bir yürüyüş gibi okuyun.

Sonra: Daha geniş bir ölçeğe geçmek için 1Q84'e gidin.

Eda Uluca Özcan

7. 1Q84

Haruki Murakami · 2009

2009–10'da Japonya'da üç cilt hâlinde yayımlanan roman, 'gerçek' bir yılla paralel kurgulanmış bir 1984 yılını anlatır. Aomame adlı bir kadın, dünyada meydana gelen garip değişiklikleri fark etmeye başlar.

Devamını oku

Adı, George Orwell'in romanının yılına bir gönderme gibi duruyor; bu bir distopya taklidinden çok, yazarın iki dünya hikâyesinin en geniş hâli. Hüseyin Can Erkin'in çevirisiyle okunuyor. Aomame'nin hikâyesine, romancı olmaya çalışan matematik öğretmeni Tengo'nunki eşlik eder; iki çocukluk arkadaşı birbirlerinden habersiz, iki ayrı aya bakan aynı gökyüzünün altında yaşar.

Kime: Murakami'nin dünyasında en uzun yolculuğa çıkmak isteyenlere

Okurken: Üç cildi arka arkaya okumak şart değil; ciltler arasında ara vermek kitabın nefesini korur.

Sonra: Adı andıran distopya klasiği için 1984'e bakabilirsiniz.

Anna Akana, Faker ve 1 okur daha

Okuma yolu

İlk kez okuyorsanız: İmkansızın Şarkısı. Kısa, akıcı, yazarın sesini tanımak için en güvenli kapı. Sevdiyseniz Rüzgarın Şarkısını Dinle'ye, yazarın ilk romanına geçin; hoşunuza gitmediyse büyük bir şey kaybetmezsiniz, çünkü zaten en az riskli kitaptı.

Murakami'nin gerçeküstü yanını merak ediyorsanız doğrudan Sahilde Kafka'ya girin. Sevdiyseniz Şehir ve Belirsiz Duvarları'na, daha çok sevdiyseniz Zemberekkuşu'nun Güncesi'ne geçebilirsiniz. Bu sıra, yazarın tuhaflığını azdan çoğa doğru tanıtır.

Devamını oku

Bir hafta sonu için plan: cumartesi Rüzgarın Şarkısını Dinle, pazar akşamı İmkansızın Şarkısı. İki kitap da kısa olduğundan arka arkaya okununca yazarın hem ilk hem de en çok okunan yüzünü görürsünüz. Pazartesi sabahı Koşmasaydım Yazamazdım'dan birkaç sayfa, güne iyi bir başlangıç olur.

Uzun bir kış için: Zemberekkuşu'nun Güncesi, ardından 1Q84, en sonda Kumandanı Öldürmek. Üçü birlikte iki bin sayfaya yaklaşır; birini bitirdikten sonra bir hafta ara verin. Büyük romanlar, ara verildiğinde zihinde daha çok yer eder.

Hangi sıra yanlış? Uzun olanla başlamak. 'Murakami bana göre değil' sonucuna varmanın en kolay yolu, ilk kitap olarak en uzun romanı seçmektir. Kısa olanla başlayın, uzun olanı ödül olarak saklayın.

Bir de şu var: tek kitapla hüküm vermeyin. Murakami'nin kitapları arasında ton farkı büyük. Sahilde Kafka'yı sevmeyen biri İmkansızın Şarkısı'nı sevebilir, tersi de mümkün. İkinci bir kitaba şans verin.

Okuma düzeni için küçük bir ipucu: Murakami'yi aynı anda iki romanla okumayın. Her kitabın kendi sessizliği var; Sahilde Kafka'nın sisini Zemberekkuşu'nun kuyusuyla karıştırmak, ikisini de bulanıklaştırır. Bir kitabı bitirin, bir gün bekleyin, sonra diğerine geçin. Bu bekleme, anlatıcıların sizinle biraz daha kalmasını sağlar.

Elinizde zaten bir Murakami varsa ve yarıda bıraktıysanız, ona dönmeden önce birinci basamaktan bir kitap okuyun. Ton alışkanlığı kazanınca, bıraktığınız yerden devam etmek çok daha kolay olur. Bir kitaba ikinci denemede ısınmak sık yaşanan bir şey; ilk denemede eksik olan çoğu zaman kitap değil, o günkü ruh hâlidir. Kendinize bir şans daha tanıyın.

28 Ekim 2026

Devamı

Tümü