İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Savaş ve Barış

Roman · 16 dk · 20 kitap

Ömründe okuman gereken 20 klasik roman

Dünya ve Türk edebiyatından 20 klasik roman: hangisi kime göre, nereden başlanır, hangi sırayla okunur, kimler okudu.

0/20 kitabı okudun%0

Klasik roman listeleri çoğu zaman bir ödev listesi gibi okunur: kalın, uzak, 'okuman gerekir' diye başlayan bir sıra. Oysa bu kitapların çoğu aslında çok iyi hikâyedir. Bir cinayet, bir kayboluş, bir aşk, bir balinayı kovalayan takıntılı bir kaptan. Klasik olmaları, sıkıcı olmalarından değil, aradan geçen yüz elli yılda hâlâ okunuyor olmalarından gelir.

Devamını oku

Bu listede yirmi roman var: on beşi dünya edebiyatından, beşi Türkçeden. Kitapları dört gruba ayırdık. Önce 'büyük romanlar': uzun, ağır, ama ödülü büyük kitaplar. Sonra on dokuzuncu yüzyılın başucu kitapları: toplumu, aşkı ve vicdanı anlatan romanlar. Üçüncü grup yirminci yüzyıl: daha kısa, daha sert, daha çabuk bitenler. Dördüncü grup ise Türkçe klasikler.

Bu liste 'dünyanın en iyi yirmi romanı' iddiasında değil; öyle bir liste zaten yok. Yani yalnızca editör zevki değil, birbirinden çok farklı okurların ortak yolu.

Nasıl okumalı? Hepsini sırayla okumak zorunda değilsiniz. Birini seçin, bitirin, ardından bir hafta bekleyin. Klasik okumanın en büyük hatası, aynı anda üç kalın romana başlamaktır. Her klasik, kendi sessizliğini kurar; birine girerken ötekini dinlemek, ikisini de yarım bırakır.

Yeni başlayanlara bir kural daha: ilk kitabınız kalın olmasın. Dönüşüm yetmiş dört sayfa, Yabancı kısacık, Çavdar Tarlasında Çocuklar iki yüz sayfa. Bunlarla ısınıp ardından Suç ve Ceza'ya, ondan sonra Karamazov Kardeşler'e geçmek, klasiklere girmenin en az yorucu yolu.

Kimler için: Klasik okumaya yeni başlayanlar, 'hangisinden başlasam' diyenler, yıllardır ertelediği kitapları sıraya koymak isteyenler

Kısa cevap

1. Grup: Büyük romanlar (kalın ve ağır, ödülü büyük)

İlk grup, listenin en kalın kitaplarını topluyor. Hepsi sabır ister; hepsi bir ay boyunca masanızda kalır. Ama bu romanlar, 'bu kitabı okudum' demenin en tatmin edici olduğu kitaplar. Bir tanesini seçin ve seçmediklerinizi bir sonraki yıl için saklayın.

1. Karamazov Kardeşler

Fyodor Dostoyevski · 1880

Dostoyevski'nin son romanı, 1880 tarihli, 1025 sayfa. Bir baba cinayeti etrafında üç kardeşin inanç, şüphe ve ahlak üzerine yüzleşmesini anlatır.

Devamını oku

On bir okurun rafında. Nihal Yalaza Taluy çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor. Roman cinayetten çok, insanın neye inandığı sorusu üzerine kurulu.

Kime: Bir romana haftalarını vermeye hazır olanlara

Okurken: Bölümler kısa; 'sahne sahne' okuyun, bir günde yirmi sayfa yeter.

Sonra: Bu kitabı bitirince Suç ve Ceza'nın daha küçük ölçeğine geri dönmek hoş bir değişiklik olur.

İlber Ortaylı, İoanna Kuçuradi ve 11 okur daha

2. Anna Karenina

Lev Tolstoy · 1877

Lev Tolstoy'un romanı, 1873–1877 arasında Rus Habercisi dergisinde bölümler hâlinde yayımlandı. 1062 sayfa; on iki okurun rafında. Ayşe Hacıhasanoğlu çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor.

Devamını oku

Roman iki ayrı hayat hikâyesini yan yana yürütür; biri tutkunun, biri sükûnetin hikâyesi.

Kime: Aşk ve toplum romanını geniş bir tuvalde okumak isteyenlere

Okurken: İlk elli sayfa isimlerle uğraşmak gerektirir; sonra kitap kendiliğinden akar.

Sonra: Aynı yazarın daha da büyük ölçeğe yayılan romanı için Savaş ve Barış'a geçin.

İlber Ortaylı, Orhan Pamuk ve 11 okur daha

3. Savaş ve Barış

Lev Tolstoy · 1869

Tolstoy'un ilk kez 1869'da yayımlanan romanı; dünya edebiyatının en önemli yapıtlarından biri sayılıyor. İskele Yayıncılık baskısı Nurettin Bahar çevirisiyle, 576 sayfa.

Devamını oku

Yedi okurun rafında. Romanın büyük kitleleri ve bireysel hayatları aynı çerçevede tutması, onu romanların en 'geniş' olanlarından biri yapıyor.

Kime: Tarihi bir arka planda kişisel hayatları görmek isteyenlere

Okurken: Başta kişi listesini yanınızda tutun; bölümler ilerledikçe isimler yerine oturur.

Sonra: Daha kısa bir Tolstoy için Balodan Sonra'ya bakabilirsiniz.

İlber Ortaylı, Orhan Pamuk ve 6 okur daha

4. Don Kişot

Miguel de Cervantes · 1605

Cervantes'in 1605 ve 1615'te iki bölüm hâlinde yayımlanan romanı; Batı edebiyatının kurucu eserlerinden biri ve genellikle ilk modern roman sayılıyor. İskele Yayıncılık baskısı Kerim Çetinoğlu çevirisiyle, 488 sayfa.

Devamını oku

Sekiz okurun rafında. Kitabı komik bir romanın ötesinde, kendisi hakkında bir roman olarak da okuyabilirsiniz.

Kime: Romanın nasıl doğduğunu görmek isteyenlere, mizahı sevenlere

Okurken: Bölümleri kısa tutun; her sahne ayrı bir hikâye gibi.

Sonra: Daha karanlık bir takıntı için Moby Dick'e geçin.

Orhan Pamuk, Barış Özcan ve 6 okur daha

5. Moby Dick

Herman Melville · 1851

Herman Melville'in 1851 tarihli klasiği; beyaz balina Moby Dick'in peşine düşen Kaptan Ahab'ın takıntısını anlatır. Sabahattin Eyuboğlu ve Mina Urgan çevirisiyle Mundi'den çıkıyor.

Devamını oku

Sekiz okurun rafında. Bir macera romanı gibi başlar, bir takıntı üzerine bir meditasyona dönüşür.

Kime: Denizi, macerayı ve takıntıyı bir arada isteyenlere

Okurken: Balina bilgisi bölümlerinde yavaşlayın; onları atlamak, romanın ritmini bozar.

Sonra: Yirminci yüzyıldan kısa bir deniz hikâyesi için Yaşlı Adam ve Deniz'e bakın.

Orhan Pamuk, PewDiePie ve 6 okur daha

2. Grup: On dokuzuncu yüzyılın başucu kitapları

Bu grup, klasik denince akla gelen on dokuzuncu yüzyıl romanlarını topluyor: vicdan, aşk, sınıf ve taşra. Hepsi biraz kalın, ama ilk elli sayfa geçildikten sonra kendini okutan kitaplar. Beşi de farklı bir ülkeden, farklı bir sesten.

6. Suç ve Ceza

Fyodor Dostoyevski · 1866

Dostoyevski'nin 1866 tarihli romanı; bir cinayetin ardından vicdanıyla boğuşan Raskolnikov'un psikolojik hikâyesi. On yedi okurun rafında; bu listedeki en çok okurlu roman.

Devamını oku

Ahmet Ekeş çevirisiyle Doğu Batı Yayınları'ndan çıkıyor. Bir polisiye gibi ilerler, ama asıl soru 'kim yaptı' değil, 'sonra ne olacak'.

Kime: İlk kez bir klasik rus romanı okuyacaklara

Okurken: İlk elli sayfa ağır; ama sonrasında kitap sizi bırakmaz.

Sonra: Bu yazarın ilk ağır romanından sonra Budala'ya bakabilirsiniz.

İoanna Kuçuradi, PewDiePie ve 17 okur daha

7. Madam Bovary

Gustave Flaubert · 1857

Gustave Flaubert'in ilk romanı, 1856'da 'Madam Bovary: Taşra Hayatı' adıyla yayımlandı. Sıkıcı ve sıradan taşra hayatından kurtulmak için sınırlarını umutsuzca zorlayan bir kadını anlatır.

Devamını oku

Beş okurun rafında. Ferhat Çınar çevirisiyle Panama Yayıncılık'tan çıkıyor, 431 sayfa. Ahlak dersi vermeyen, yalnızca hayallerle gerçek arasındaki mesafeyi ölçen bir roman.

Kime: Beklentileriyle hayatı arasındaki uçurumu merak edenlere

Okurken: Betimlemeleri yavaş okuyun; Flaubert'in cümleleri olayın kendisi kadar önemli.

Sonra: Aynı konuyu daha geniş ölçekte ele alan Anna Karenina'ya geçin.

İlber Ortaylı, Orhan Pamuk ve 3 okur daha

8. Gurur ve Önyargı

Jane Austen · 1813

Jane Austen'in 28 Ocak 1813'te yayımlanan ikinci romanı; 1796–1797 arasında kaleme alınmış. Dört okurun rafında.

Devamını oku

Hamdi Koç çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan, 406 sayfa. Can Yayınları baskısı ise Aşk ve Gurur adıyla çıkmıştı. Birbirini yanlış anlayan iki insanın ağır ağır birbirini keşfi, bir oturma odası komedisi gibi anlatılır.

Kime: Zekâ dolu, hafif ama derin bir roman arayanlara

Okurken: Yüksek sesle okumak, ironiyi daha iyi duyurur.

Sonra: Daha karanlık bir İngiliz romanı için Uğultulu Tepeler'e geçin.

Elifcan Ongurlar, Jenna Bush Hager ve 3 okur daha

9. Uğultulu Tepeler

Emily Brontë · 1847

Emily Brontë'nin tek romanı; 1847'de Ellis Bell mahlasıyla yayımlandı. Emily vefat ettikten sonra kız kardeşi Charlotte, ikinci baskıyı yazarın gerçek adıyla çıkardı.

Devamını oku

Dört okurun rafında. Naciye Akseki Öncül çevirisiyle Can Yayınları'ndan, 408 sayfa. Rüzgârlı Bayır adıyla da bilinen kitap, yıkıcı bir tutkunun hikâyesi.

Kime: Karanlık ve tutkulu romanlardan hoşlananlara

Okurken: İç içe geçmiş anlatıcılar başta zorlayabilir; ilk yüz sayfa sonrası oturur.

Sonra: Aynı yılda yayımlanan daha ışıklı bir ses için Jane Eyre'e bakın.

Melis Sezen, Maggie Rogers ve 3 okur daha

10. İki Şehrin Hikâyesi

Charles Dickens · 1859

Charles Dickens'ın 1859 tarihli romanı; Fransız Devrimi döneminde Londra ile Paris arasında geçen, fedakârlık ve dönüşüm üzerine bir hikâye. Doğan Kitap baskısı, 508 sayfa.

Devamını oku

Sekiz okurun rafında. Dickens'ı tanımanın, uzun romanlarına başlamadan önceki sıcak bir yolu.

Kime: Tarihi arka planlı, sürükleyici bir roman arayanlara

Okurken: Karakterlerin çokluğundan yılmayın; Dickens herkesi bir yerde bir araya getirir.

Sonra: Bir başka devrim romanı için Sefiller'e bakabilirsiniz.

Zülfü Livaneli, Harun Çelik ve 6 okur daha

3. Grup: Yirminci yüzyıl (daha kısa ve daha sert)

Üçüncü grup, bir önceki gruptan çok daha kısa. Yetmiş dört sayfadan üç yüz altmış sayfaya kadar uzanan romanlar; hepsi yirminci yüzyılın bir yerinde, bir kıtada, bir okurun hayatını sarsmış. Klasiklere girmek isteyen yeni okur için bu grup en güvenli başlangıç.

11. Dönüşüm

Franz Kafka · 1915

Franz Kafka'nın 1915'te yayımlanan uzun öyküsü; Gregor Samsa'nın bir sabah kendini dev bir böceğe dönüşmüş bulmasıyla başlar ve ardından hayatındaki değişiklikleri izler. Kafka'nın en popüler eseri sayılıyor.

Devamını oku

Yetmiş dört sayfa; yedi okurun rafında. Gülperi Sert çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor.

Kime: Klasiklere en kısa yoldan girmek isteyenlere

Okurken: Bir oturuşta okuyun; bu kitabı bölmek, hissini zayıflatır.

Sonra: Aynı kısalıkta ve sertlikte bir kitap için Yabancı'ya geçin.

Orhan Pamuk, PewDiePie ve 6 okur daha

12. Yabancı

Albert Camus · 1942

Albert Camus'nün 1942 tarihli romanı. Annesinin ölümüne kayıtsız kalan, ardından bir Arap'ı öldüren Meursault'nun yargılanışı üzerinden hayatın anlamsızlığını ve toplumsal ikiyüzlülüğü anlatır.

Devamını oku

Ayça Sezen çevirisiyle Can Yayınları'ndan çıkıyor. Sekiz okurun rafında. Camus 1957 Nobel ödüllü bir yazar.

Kime: Kısa ve düşündüren bir roman arayanlara

Okurken: İlk bölümün soğukluğuna alışın; ikinci bölüm kitabı açar.

Sonra: Aynı yazarın daha uzun bir romanı için Veba'ya geçin.

Yekta Kopan, Kaia Gerber ve 8 okur daha

13. Muhteşem Gatsby

F. Scott Fitzgerald · 1925

F. Scott Fitzgerald'ın 10 Nisan 1925'te basılan romanı; 1922 yazında Long Island'daki hayali West Egg kasabasında gizemli genç milyoner Jay Gatsby ile onun saplantıyla sevdiği Daisy Buchanan arasındaki olayları başka bir karakterin gözünden anlatır. Dört okurun rafında.

Devamını oku

Doğan Kitap baskısı, 232 sayfa.

Kime: Kısa ve zarif bir roman arayanlara

Okurken: Anlatıcının gözünden okuduğunuzu unutmayın; her şeyi o filtreliyor.

Sonra: Daha sert bir Amerikan hikâyesi için Martin Eden'e bakın.

Margaret Qualley, Jisoo ve 4 okur daha

14. Çavdar Tarlasında Çocuklar

J. D. Salinger · 1951

J. D. Salinger'ın tek romanı; ergenlik çağındaki Holden Caulfield'ın gözünden yetişkinlerin dünyasına isyanı. 1951 tarihli. Coşkun Yerli çevirisiyle Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkıyor, 200 sayfa.

Devamını oku

Altı okurun rafında. Kitabın tonu bir mektup ya da konuşma gibi; ağır ya da karmaşık değil.

Kime: Gençlik ve yabancılaşma üzerine kısa bir kitap arayanlara

Okurken: Holden'ı sevmeye çalışmayın; onunla birlikte olun.

Sonra: Aynı yaşın gözünden bir başka Amerikan kitabı için Bülbülü Öldürmek'e bakın.

Jennifer Lawrence, Mia Goth ve 5 okur daha

15. Bülbülü Öldürmek

Harper Lee · 1960

Harper Lee'nin 1960'ta yayımlanan, Pulitzer Ödülü kazanan romanı; yazarın 1936'da, on yaşındayken yaşadığı bir olaya dayanıyor. Modern Amerikan edebiyatının klasikleri arasında.

Devamını oku

Ülker İnce çevirisiyle Epsilon Yayınevi'nden çıkıyor, 360 sayfa. Dört okurun rafında. Çocuk gözünden adalet ve önyargı hikâyesi.

Kime: Adalet ve ırkçılık üzerine sıcak ama sarsıcı bir roman isteyenlere

Okurken: Çocuk anlatıcının sesine alışın; sade cümleler arasında ağır şeyler duyulur.

Sonra: Aynı döneme ait daha ağır bir hikâye için Fareler ve İnsanlar'a bakın.

Barış Özcan, Benedict Cumberbatch ve 4 okur daha

4. Grup: Türkçe klasikler

Son grup, Türkçeden beş roman. Beşi de farklı bir Türkiye'yi anlatıyor: bir aydının taşra karşısında yenilgisi, Çukurova'da bir eşkıya, bir aydının kendi içine kapanışı, bir saat ayarlama enstitüsünün ironisi. Dünya klasiklerine girmeden önce de, sonra da okumak mümkün; kendi dilinizde bir klasiğin tadı ayrı.

16. Saatleri Ayarlama Enstitüsü

Ahmet Hamdi Tanpınar · 1954

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanı; ilk baskısı 1961'de Remzi Kitabevi'nden yapıldı, yayın hakları Dergâh Yayınları'nda. Türk insanının Doğu ile Batı arasında bocalamasını irdeliyor.

Devamını oku

On beş okurun rafında; bu listede en çok okurlu Türkçe roman. Zaman, saat ve bürokrasi üzerine ironik bir hicivle ilerler.

Kime: Türkiye'nin modernleşme hikâyesine ironiyle bakmak isteyenlere

Okurken: Mizahı yakalayın; kitap ağır görünür ama yer yer çok komiktir.

Sonra: Aynı yazarın daha dingin romanı için Huzur'a geçin.

Fatih Altaylı, Orhan Pamuk ve 14 okur daha

17. İnce Memed

Yaşar Kemal · 1955

Yaşar Kemal'in ilk romanı, 1955'te yayımlandı; İnce Memed serisinin ilk kitabı. Yazarın baş yapıtı sayılan roman, Çukurova köylüsünün ağalığa karşı mücadelesini anlatır.

Devamını oku

Yapı Kredi Yayınları baskısı, 448 sayfa. Dokuz okurun rafında.

Kime: Anadolu'yu şiirli ve sert bir dille okumak isteyenlere

Okurken: Roman bir anlatıcının sesiyle akıcı ilerler; kalınlığı yanıltmasın.

Sonra: Köy ve aydın ilişkisine başka bir açıdan bakmak için Yaban'a geçin.

İlber Ortaylı, Ahmet Ümit ve 8 okur daha

18. Kürk Mantolu Madonna

Sabahattin Ali · 1943

Sabahattin Ali'nin 1943'te yayımladığı roman; dokunaklı bir aşk hikâyesi anlatır. Can Yayınları baskısı, 192 sayfa.

Devamını oku

Dört okurun rafında. Türkçe klasiklere girmenin en kısa, en akıcı yolu.

Kime: Kısa bir Türkçe klasik arayanlara

Okurken: Bir akşam, bir koltuk, bir çay; kitap tam o hacimde.

Sonra: Biraz daha ağır bir iç dünya için Tutunamayanlar'a bakabilirsiniz.

Berna Laçin, Harun Çelik ve 2 okur daha

19. Tutunamayanlar

Oğuz Atay · 1971

Oğuz Atay'ın ilk romanı; 1970'te TRT Roman Ödülü'nü kazandı. 2002'de yazarın vefatının 25. yıldönümünde UNESCO onu İngilizceye çevrilmesi gereken seçkin eserler listesine seçti. İletişim Yayınları baskısı, 736 sayfa.

Devamını oku

Sekiz okurun rafında.

Kime: Dolambaçlı, zeki, kendine özgü bir romana hazır olanlara

Okurken: Haftalık yirmi sayfa bile iyi bir tempo; acele etmeyin.

Sonra: Daha kısa bir Atay için Bir Bilim Adamının Romanı'na bakılabilir.

Filiz Akın, Harun Tekin ve 6 okur daha

20. Yaban

Yakup Kadri Karaosmanoğlu · 1932

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun 1932 tarihli romanı; Türk edebiyatında aydın ile halk arasındaki uçurumu açık ve kaygıdan uzak biçimde ele alan nadir romanlardan biri. Anadolu'dan bir bakışın romana ilk kez hâkim olduğu kitap.

Devamını oku

İletişim Yayınları baskısı, 269 sayfa. Altı okurun rafında.

Kime: Aydın–halk ilişkisini merak edenlere

Okurken: Kitabın dili yer yer ağır; ilk bölümü sabırla okuyun.

Sonra: Bu uçurumun öbür yüzü için İnce Memed'e dönün.

Orhan Pamuk, Ekrem İmamoğlu ve 4 okur daha

Okuma yolu

Hiç klasik okumadıysanız: Dönüşüm, Kürk Mantolu Madonna, Yabancı. Üçü de kısa, üçü de bir iki akşamda biter. Üç kitabın sonunda hangisinin sizi daha çok çektiğini fark edersiniz; devamı oradan gelir.

Rus edebiyatına girmek istiyorsanız Suç ve Ceza. Raskolnikov'un hikâyesi bir cinayet romanı gibi başlar; bir hafta sonunda ilk elli sayfayı geçmek, kitabı bırakmama garantisi. Ondan sonra Anna Karenina ya da Karamazov Kardeşler.

Devamını oku

Aşk romanı arayanlara: Gurur ve Önyargı hafif, Madam Bovary sert, Uğultulu Tepeler yıkıcı, Anna Karenina geniş. Hangi ruh hâlinde olduğunuzu seçin; hepsi aşka başka bir yerden bakıyor.

Türkçe okumak istiyorsanız: Kürk Mantolu Madonna'yla başlayın, Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ne geçin, ardından İnce Memed. Tutunamayanlar'ı en sona bırakın; kitap ancak önceki üçünün ardından anlam kazanıyor.

Uzun bir kış için: Karamazov Kardeşler, Savaş ve Barış ya da Moby Dick. Bu üçünden birini seçin; ikisi birden okunmaz. Bir hafta ara verip diğerini sonra düşünün.

Son bir şey: klasik bir romanı sevmediğinizde bu sizin eksikliğiniz değil. Kitap bir gün sizi bulacak; belki beş yıl sonra, belki bambaşka bir ruh hâliyle. Klasiği klasik yapan, bu sabrı gösterebilmesi.

21 Ekim 2026

Devamı

Tümü