Küçük Prens
Antoine de Saint-Exupéry
Sahra Çölü'nde uçağı bozulan bir pilot, susuzluktan ölmek üzereyken karşısında başka bir gezegenden gelmiş sarı saçlı bir çocuk bulur; çocuğun ilk isteği bir koyun resmidir.
Küçük Prens, Antoine de Saint-Exupéry'nin 1943'te yayımlanan kısa romanıdır. Çölde mahsur kalan bir pilot, B 612 adlı küçük bir asteroitten gelen bir çocukla tanışır. Çocuk, gezegeninde bıraktığı kibirli ama sevdiği gülü, yolculuğunda uğradığı tuhaf yetişkinlerin gezegenlerini ve Dünya'da tanıştığı tilkiyi anlatır. Masal gibi okunan kitap, aslında yetişkinlere yazılmış bir mektuptur: sevginin, sorumluluğun ve 'gözle görülmeyen' şeylerin değerini anlatır. Bir oturuşta biter, ama yıllar sonra yeniden okunduğunda başka bir kitap gibi gelir.
Anlatıcı, çocukken çizdiği 'filini yutmuş boa yılanı' resmini büyüklerin şapka sandığını, bu yüzden ressamlıktan vazgeçip pilot olduğunu söyleyerek başlar. Yıllar sonra uçağı Sahra'da arızalanır; bir haftalık suyu vardır ve en yakın insan binlerce kilometre uzaktadır. Ertesi sabah onu bir çocuğun sesi uyandırır: 'Bana bir koyun çizer misin?'
Çocuk, Küçük Prens, bir evden biraz büyük bir asteroitten gelmiştir. Orada her sabah küçük yanardağlarını temizler, gezegeni sarmalayıp parçalayabilecek baobab filizlerini söker ve günde onlarca kez gün batımını izler. Bir gün gezegene uzaktan gelen bir tohumdan bir gül açar. Gül güzeldir ama kibirlidir, sürekli ilgi ister; Prens onu sever ama anlayamaz. Sonunda kırgın bir şekilde gezegenini terk eder.
Yolculuğunda altı küçük gezegene uğrar ve her birinde yalnız yaşayan bir yetişkinle karşılaşır: emir verecek kimsesi olmayan bir kral, yalnızca övülmek isteyen kendini beğenmiş bir adam, içtiği için utanan ve utancını unutmak için içen bir ayyaş, yıldızları 'sahip olmak' için sayan bir iş adamı, gezegeni çok hızlı döndüğü için dakikada bir feneri yakıp söndüren bir fener yakıcı ve hiç gezmeyen bir coğrafyacı. Prens'e göre yetişkinler 'gerçekten çok tuhaftır'; yalnızca fener yakıcıyı, kendinden başka bir şeyle ilgilendiği için sever.
Coğrafyacının önerisiyle Dünya'ya gelir. Çölde bir yılanla konuşur, sonra binlerce gülün açtığı bir bahçe görür ve kendi gülünün dünyada tek olmadığını sanıp ağlar. Tam o sırada bir tilki çıkar ve ona 'evcilleştirmenin' ne olduğunu, yani bağ kurmayı öğretir. Bu karşılaşma kitabın kalbidir: Prens, gülünü biricik yapanın ona ayırdığı zaman olduğunu anlar. Pilot ile Prens, susuzluk dayanılmaz hale gelince birlikte çölde bir kuyu bulur; aradıkları su, bulana kadar yürüdükleri yol yüzünden daha tatlıdır.
Prens, Dünya'ya gelişinin yıldönümünde, yılanla çölde konuştuğu yere döner. Gülünün yanına dönmek istemektedir ama bedeni bu yolculuk için fazla ağırdır. Pilotun gözü önünde yılan onu sokar ve Prens sessizce kuma düşer.
Ertesi sabah pilot onun bedenini bulamaz. Uçağını onarıp evine döner ve yıllardır gökyüzüne bakarak gülün hâlâ yaşayıp yaşamadığını, koyunun onu yiyip yemediğini merak eder. Kitap, okura bir ricayla biter: bir gün çölde sarı saçlı, soruları cevaplamayan bir çocuk görürseniz, ona haber verin.
Küçük Prens yaklaşık yüz sayfalık bir masal ama okurunu yaşına göre değiştiren nadir kitaplardandır. Çocukken bir uzay macerası, gençlikte bir aşk hikâyesi, yetişkinlikte ise kendi hayatımızın muhasebesi gibi okunur. Saint-Exupéry'nin kendi suluboya resimleri metnin parçasıdır; kitabı resimli baskısıyla okumak gerekir.
Oyunculardan müzisyenlere, yazarlardan girişimcilere kadar çok farklı ünlünün kitaplığında yer alan bir kitap bu. Kısa olduğu için okuma alışkanlığını yeniden kazanmak isteyenler için de iyi bir başlangıç.
Kime: Bir oturuşta biten ama yıllarca akılda kalan bir kitap arayanlara; çocuğuyla birlikte okumak isteyen anne babalara ve uzun süredir roman okumamış herkese
Antoine de Saint-Exupéry
Güncelleme: 4 Kasım 2026