İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Virginia Woolf

Dünya edebiyatı · 7 dk · 5 kitap

Virginia Woolf okuma sırası: 5 kitapla başlangıç

Virginia Woolf'a başlamak için deneme, oyunbaz roman, Mrs Dalloway, Dalgalar ve günlük: 5 kitapla okuma sırası ve Türkçe baskılar.

0/5 kitabı okudun%0

Virginia Woolf'un adı çoğu okurda iki şeyi birlikte çağrıştırır: büyük bir yazar olduğu fikri ve okunması zor bir yazar olduğu korkusu. Birincisi doğru. İkincisi yarı yarıya yanlış. Woolf'un cümleleri uzun, düşünceleri atlayarak ilerler ve bir sahnenin ortasında aniden bir karakterin zihnine geçer; ama bu, her kitabının aynı ölçüde zor olduğu anlamına gelmez. Bazıları bir akşamda biten denemeler, bazıları yüzyıllar boyu süren, gülümseten bir hikâyedir.

Devamını oku

Woolf 1882'de Londra'da doğdu, 1941'de vefat etti. Eşi Leonard ile 1917'de kurdukları Hogarth Press, onun kitaplarını da yayımladı. Bloomsbury çevresinin bir parçası olarak yazılarında, şiirsel bir düzyazıyı gündelik hayatın ayrıntılarıyla buluşturdu. Romanlarında olaylardan çok bilinç akışına, yani bir insanın zihninden geçenlerin sırasıyla kâğıda dökülmesine ağırlık verdi. Bu yeni teknik, romanın o güne kadarki anlatım düzenini değiştirdi. Asıl adı Adeline Virginia Stephen'dı; Londra'da, Hyde Park Gate'te doğdu. Babası Leslie Stephen'ın 1904'teki vefatından sonra Gordon Square'e taşındı ve Bloomsbury Grubu'nun kurucuları arasında yer aldı. 1912'de Leonard Woolf'la evlendi. Hogarth Press, çiftin Richmond'daki evinin yemek odasına kurdukları ve kullanmayı kendi kendilerine öğrendikleri 19 sterlinlik bir el baskı makinesiyle başladı; ilk kitap, biri Leonard'ın biri Virginia'nın öyküsünü içeren Two Stories'ti. İlk romanı The Voyage Out 1915'te çıktı. Kitapları bugün elliden fazla dile çevrilmiş durumda.

Woolf'un kitaplarını okumanın başka bir kolaylığı da, çoğunun kısa olmasıdır. Mrs Dalloway ve Orlando orta boyda romanlardır; Kendine Ait Bir Oda ise kısa bir denemedir. Yani Woolf okumak, uzun bir maraton gerektirmez. Sorun sayfa sayısında değil, dikkatin nasıl verildiğindedir: Woolf'u telefon elinizdeyken okumak çok zordur, ama sessiz bir yarım saatte şaşırtıcı biçimde kolaylaşır.

Aşağıdaki sıra, bu zorluğu basamak basamak aşmak için hazırlandı. Önce kısa ve doğrudan bir denemeyle başlıyorsunuz, ardından oyunbaz bir kurgu okuyorsunuz. Üçüncü basamakta Woolf'un en bilinen romanı Mrs Dalloway var. Dördüncüsünde en deneysel romanı Dalgalar yer alıyor. Son olarak da yazarın kendi sesini günlüğünde duyuyorsunuz. Böylece Woolf'un tekniğine alıştıktan sonra en zorlu kitabına varıyor, bu yolculuğu da yazarın kendi düşünceleriyle tamamlıyorsunuz.

Kimler için: Woolf'u zor bir yazar sanıp kapıdan dönenler, Mrs Dalloway'e girmeden önce ısınmak isteyenler, bilinç akışı romanlarını sıfırdan okuma sırasına koymak isteyenler

Kısa cevap

1. Basamak: Deneme ve oyunbaz roman

Woolf'a girmenin en rahat yolu, uzun roman cümlelerine geçmeden önce onun sesini kısa metinlerde tanımak. Bu basamaktaki iki kitap da görece kısadır.

1. Kendine Ait Bir Oda

Virginia Woolf · 1929

Kendine Ait Bir Oda, Woolf'un 1929'da yayımlanan uzun makalesidir. Metin, yazarın 1928 Ekim'inde Cambridge Üniversitesi'ndeki kadın kolejlerinde, Newnham ve Girton'da verdiği konuşmalara dayanır.

Devamını oku

Konu kadınlar ve kurmaca; ama Woolf soruya bir roman anlatıcısı gibi yaklaşır: kadınların yüzyıllar boyunca neden daha az yazdığını ve Shakespeare'in kız kardeşi olsaydı ne olacağını hayal eder. Metnin en bilinen tezi sadedir: bir kadının kurmaca yazabilmesi için parasının ve kendine ait bir odasının olması gerekir. Kitap bugün feminist edebiyatın temel metinlerinden sayılır ve kısa bir oturuşta okunabilir. Woolf bu yolda Aphra Behn'den Jane Austen'a, Brontë kardeşlerden George Eliot'a uzanan kadın yazarların izini sürer. Shakespeare'in hayalî kız kardeşi Judith, ağabeyi kadar yeteneklidir; ama okula gönderilmez, özgürlüğü yoktur ve genç yaşta ölür. Metnin sonlarına doğru Woolf, iki cinsin niteliklerini bir arada taşıyan 'androjen' bir zihin fikrini ortaya atar.

Kime: Woolf'a kısa ve kolay bir kitapla girmek isteyenlere

Okurken: Metin bir konferans gibi başlar, ama kısa sürede hayalî bir hikâyeye dönüşür. Bu geçişi yakalamak keyfi artırır.

Sonra: Aynı oyunbaz tonun uzun bir hâlini görmek için Orlando'ya geçin.

Meral Akşener, Nermin Yıldırım ve 1 okur daha

2. Orlando

Virginia Woolf · 1928

Orlando: Bir Yaşamöyküsü, Woolf'un 11 Ekim 1928'de yayımlanan, sevgilisi ve yakın arkadaşı Vita Sackville-West'e adanmış bir romanıdır. Kitabın ilk baskısında Vita Sackville-West'in fotoğrafları da yer almıştı.

Devamını oku

Türkçe baskıyı İletişim Yayınları, Seniha Akar'ın çevirisiyle yayımladı. Hikâye, Elizabeth döneminde genç bir soylu olarak başlayan Orlando'nun yüzyıllar boyunca yaşayışını ve bir noktada erkekten kadına dönüşmesini anlatır. Roman, gerçek bir biyografiyi taklit eden bir anlatıcı sesiyle ilerler; ciddi bir kayıt tutuyormuş gibi görünür ama sürekli şakalar yapar. Orlando'nun kadına dönüştüğü sahne İstanbul'da, büyükelçilik görevi sırasında geçer. Roman cinsiyet, zaman ve yazarlık üzerine kuruludur ve Mrs Dalloway'den önce okunabilir. Orlando, 1608'deki Büyük Don sırasında, buz tutmuş Thames üzerinde, Rus elçiliğinin maiyetindeki prenses Sasha'ya âşık olur. Gençliğinde başladığı 'Meşe Ağacı' adlı uzun şiirini ancak 1928'de yayımlar ve bir ödül kazanır. Woolf, Sackville-West'in çocukluk evi Knole'ün erkek bir kuzene geçmesine yol açan miras yasalarıyla da alay eder; Orlando kendi mirasını korumak için dava açmak zorunda kalır. Sackville-West'in oğlu Nigel Nicolson kitabı edebiyatın en uzun ve en sevimli aşk mektubu diye anar. Sally Potter'ın 1992 yapımı Orlando filminde başrolde Tilda Swinton vardı.

Kime: Woolf'un oyunbaz ve hayalci tarafını görmek isteyenlere

Okurken: Roman, tarih bilgisinden çok anlatıcının tavrıyla okunur; dönemleri ve göndermeleri hatırlamaya çalışmak zorunda değilsiniz.

Sonra: Woolf'un ana romanına, Mrs Dalloway'e geçin.

Pınar Sabancı

2. Basamak: Ana roman

Woolf'un en çok anılan romanı, hem bilinç akışı tekniğinin hem de Londra'nın gündelik hayatının en yoğun hâli. İlk basamaktaki iki kitaptan sonra buraya gelmek, cümlelerin ritmine alışmış olarak girmenizi sağlar.

3. Mrs. Dalloway

Virginia Woolf · 1925

Mrs Dalloway, 14 Mayıs 1925'te yayımlandı ve Birinci Dünya Savaşı sonrası İngiltere'sinde, üst sınıf bir kadın olan Clarissa Dalloway'in hayatından bir günü anlatır. Clarissa akşam vereceği partiye hazırlanırken Londra sokaklarında yürür; yolda geçmiş, gençlik aşkları ve ölüm üzerine düşünceleri akar.

Devamını oku

Aynı günün içinde, savaştan dönen ve zihinsel olarak çökmüş bir asker olan Septimus Warren Smith'in hikâyesi de ilerler. Clarissa Dalloway, Woolf'un ilk romanı The Voyage Out'ta da yer alır. Roman Haziran 1923'te geçer ve Big Ben'in vuruşlarıyla bölünen tek bir gün içinde, iki farklı insanın iç dünyasını usulca birbirine yaklaştırır. Romanın çalışma adı The Hours'tu; kitap 'Mrs Dalloway in Bond Street' adlı bir öyküden doğdu. Clarissa'nın çevresinde kocası Richard, kızı Elizabeth, eski talibi Peter Walsh ve gençlik arkadaşı Sally Seton vardır. Septimus'un yanında ise İtalyan karısı Lucrezia durur. Clarissa ile Septimus hiç karşılaşmaz; Clarissa onun ölüm haberini kendi partisinde duyar. Michael Cunningham 1998'de yazdığı The Hours romanının adını Woolf'un bu çalışma adından aldı.

Kime: Bilinç akışı romanını ilk kez deneyecek ve Woolf'un ana eserini okumak isteyenlere

Okurken: İlk sayfalarda karakterlerin kim olduğunu çözmeye çalışmayın; bunu zaman içinde anlayacaksınız. Cümleleri yüksek sesle okumak ritmi yakalamaya yardım eder.

Sonra: En deneysel romanına, Dalgalar'a geçin.

Orhan Pamuk, Barış Özcan

3. Basamak: En deneysel roman

Dalgalar, Woolf okumanın en zor ama en ödüllendirici basamağıdır. Başlangıçtaki üç kitaptan sonra buraya gelmek, bu kitabın dilini sezmek için gerekli sabrı kazandırır.

4. Dalgalar

Virginia Woolf · 1931

Dalgalar, 1931'de yayımlandı. Roman, Bernard, Susan, Rhoda, Neville, Jinny ve Louis adlı altı karakterin çocukluktan yetişkinliğe uzanan hayatını, onların iç monologlarıyla anlatır.

Devamını oku

Karakterlerin konuşmaları gerçek diyaloglar gibi değil, şiirsel monologlar olarak sunulur; aralara ise gün doğumundan gün batımına bir kıyı manzarasını betimleyen kısa bölümler girer. Altı karakterin hepsinin ortak bir arkadaşı, kitapta hiç doğrudan konuşmayan Percival'dir. Türkçe baskıyı İletişim Yayınları, Müge Günay'ın çevirisiyle yayımladı. Olay örgüsü yok denecek kadar azdır; asıl hikâye, altı arkadaşın birbirine ve zamana bakışıdır. Kitap 22 Ekim 1931'de Hogarth Press'ten çıktı; ilk baskının kapağını Vanessa Bell tasarladı. Woolf ona roman yerine 'oyun-şiir' demeyi tercih etti. Dokuz kısa ara bölüm, denizi gün doğumundan gün batımına kadar izler. Woolf altı sesi ayrı karakterler olarak değil, bir süreklilik duygusu veren tek bir bilincin yüzleri olarak düşünmüştü. Marguerite Yourcenar romanı 1937'de Fransızcaya çevirdi; 2015'te BBC'nin yaptığı bir ankette en büyük İngiliz romanları arasında on altıncı sırada yer aldı.

Kime: Woolf'un tekniğine alışmış ve onun sınırlarını görmek isteyenlere

Okurken: Her konuşmanın hangi karaktere ait olduğuna takılmayın; ritmi ve imgeleri yakalamak yeter. Bir oturuşta bitirmeye çalışmayın.

Sonra: Yazarın kendi sesini duymak için günlüğüne bakın.

Orhan Pamuk, Natalie Portman ve 1 okur daha

4. Basamak: Yazarın kendi sesi

Woolf'un kitaplarını okuduktan sonra onun çalışma masasına yaklaşmak, romanların nasıl doğduğunu merak edenler için güzel bir tamamlayıcı.

5. Bir Yazarın Güncesi

Virginia Woolf

Bir Yazarın Güncesi, Woolf'un günlüklerinden eşi Leonard Woolf'un seçip 1953'te yayımladığı bölümlerdir. Seçmeler yazarın çalışmalarıyla ve yazarlık hayatıyla ilgilidir.

Devamını oku

Türkçe baskısı İletişim Yayınları'ndan Fatih Özgüven'in çevirisiyle çıktı. Kitap bir roman gibi baştan sona okunmak zorunda değil; arada açılıp birkaç sayfa okunabilir. Woolf günlük tutmaya 1897'de, on beş yaşındayken başlamıştı.

Kime: Woolf'un yazma sürecini ve hayatını merak edenlere

Okurken: Okuduğunuz romanın tarihine denk gelen günlük kayıtlarını aramak, romana yeni bir ışık tutar.

Sonra: Okuma sırası bitince Mrs Dalloway'e geri dönün; ikinci okumada başka bir kitap olur.

Selçuk Altun, Leyla Ruhan Okyay

Okuma yolu

Woolf'u okumanın en önemli kuralı acele etmemektir. Uzun cümlelerin sonunu beklemek, bir karakterin düşüncesinin başka bir karaktere sessizce geçmesini fark etmek ve ritmi yakalamak zaman alır. Bu yüzden önerdiğimiz sıra, zorluk derecesine göre dizildi. Her basamakta bir önceki kitaptan öğrendiğiniz şey, sıradaki kitabın kapısını açan anahtar olarak çalışır.

Sıra şöyle: Kendine Ait Bir Oda, Orlando, Mrs Dalloway, Dalgalar, Bir Yazarın Güncesi. İlk ikisi kısa ve eğlenceli. Üçüncüsü Woolf'un standart bilinç akışı romanı. Dördüncüsü ise en deneysel olanı; bu kitabı beşinci olarak okumaya hazır olmanız daha iyi.

Devamını oku

Mrs Dalloway'e doğrudan başlamak isteyenler için bir tavsiye: ilk bölümü bir akşam, tek seferde okuyun. Clarissa'nın sokakta yürüyüşü, hemen ardından gelen sokak gürültüsü ve düşünceler, ritmin kendisini öğretiyor. Orlando'yu okumadan da Mrs Dalloway okunabilir; ama ikisini art arda okumak, Woolf'un iki farklı yüzünü birbirine bağlar.

Dalgalar'ı ilk okuyuşta her ayrıntıyı yakalamaya çalışmayın; ilk okumada yalnızca seslere kulak verebilirsiniz. İlk okuma sonrasında bir de Bir Yazarın Güncesi'nden ilgili kayıtlara bakmak, kitabın nasıl kurulduğuna dair fikir verir.

5 Kasım 2026

Devamı

Tümü