İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

İlyada

Dünya edebiyatı · 17 dk · 29 kitap

Dünya klasikleri: ömür boyu okunacak 30 kitap

Destandan tiyatroya, Rusya'dan Japonya'ya 30 dünya klasiği: her türden ve her kıtadan, hangisiyle başlanır, hangi sırayla okunur, kimler okudu.

0/29 kitabı okudun%0

'Dünya klasikleri' denince akla çoğu zaman aynı on beş roman gelir: birkaç Rus, birkaç Fransız, bir iki İngiliz. Oysa klasik dediğimiz şey çok daha geniş bir harita. Üç bin yıl önce bir ozanın söylediği destan da klasik, on yedinci yüzyılda sahnelenen bir komedi de, Tahran'da yazılmış yüz sayfalık bir kâbus da, Tokyo'da bir gencin defteri de.

Devamını oku

Bu liste o haritayı açmak için hazırlandı. Otuz kitap var ve hepsi farklı bir kapı. Altı gruba ayırdık: destanlar ve kurucu metinler, sahne için yazılmış oyunlar, denemeler ve öyküler, Avrupa romanı, Amerika kıtasının sesleri ve Asya'dan gelen klasikler. Yunanca, İtalyanca, Farsça, Almanca, Rusça, Fransızca, İspanyolca, Japonca ve Çince yazılmış kitaplar yan yana.

Bir başka yazımızda, en çok okunan yirmi klasik romanı topladık: Suç ve Ceza, Anna Karenina, Madam Bovary, Moby Dick gibi. O kitapları burada tekrar etmedik. Bu liste, o yirmi romanı okuduktan sonra 'şimdi ne var' diyenler için; ya da romanla yetinmeyip tiyatroyu, destanı ve denemeyi de rafına katmak isteyenler için.

Listedeki kitapların okur karşılığı da az değil. Hamlet sekiz ünlünün rafında, Kolera Günlerinde Aşk da sekiz. Budala ve Martin Eden yedişer, Odysseia ve Gulliver'in Gezileri altışar okurun kitaplığında. Montaigne'in Denemeler'i, Robinson Crusoe ve Kundera'nın Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği beşer okurda. Yani bu klasikler raf süsü değil; oyuncudan girişimciye, gerçekten okunan kitaplar.

Nasıl okumalı? Otuz kitabı sırayla okumak gerekmiyor. Her gruptan bir kitap seçin ve altı kitaplık bir 'tadım turu' yapın. Hangi tür, hangi ülke sizi daha çok çekerse oradan devam edin. Bir de kısa olanları kalınların arasına serpiştirin: Kör Baykuş ya da Palto, Budala'nın ardından iyi bir nefes olur.

Bir not daha: klasik okumak bir yarış değil. Bu listedeki bazı kitaplar, özellikle destanlar ve İlahi Komedya, bir oturuşta değil bir mevsimde okunur. Yanınıza bir defter alın, sevdiğiniz satırları yazın. Yıllar sonra o defter, okuduğunuz kitaplar kadar değerli olacak.

Kimler için: Klasik okumayı yalnız romanla sınırlamak istemeyenler, rafına farklı ülkelerden ve türlerden kitap katmak isteyenler, bir ömürlük okuma listesi kuranlar

Kısa cevap

1. Grup: Destanlar ve kurucu metinler (Yunanistan, İtalya, İran)

Bu beş kitap, sonraki bütün edebiyatın üzerinde durduğu temel. Homeros olmadan Batı romanı, Dante olmadan İtalyanca, Mevlana olmadan Doğu şiiri düşünülemez. Hepsi uzun ve hepsi sabır ister; ama bölüm bölüm okunduklarında şaşırtıcı derecede canlılar.

1. Odysseia

Homeros · 2021

Homeros'a atfedilen iki büyük destandan biri. Truva Savaşı bittikten sonra Odysseus'un yurdu İthaka'ya dönüş yolculuğu: tepegöz, sirenler, büyücüler ve yıllarca kocasını bekleyen Penelope.

Devamını oku

Azra Erhat'ın unutulmaz çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor, 504 sayfa. Altı ünlünün rafında. Bütün yolculuk hikâyelerinin anası; şaşırtıcı biçimde hâlâ bir macera romanı gibi okunuyor.

Kime: Mitolojiyi sevenlere, büyük bir yolculuk hikâyesi arayanlara

Okurken: Her gün bir bölüm okuyun; destanın şarkı gibi tekrar eden kalıpları sesli okununca daha da güzelleşiyor.

Sonra: Aynı savaşın kendisini anlatan İlyada'ya geçin.

Fatih Altaylı, Orhan Pamuk ve 4 okur daha

2. İlyada

Homeros

Homeros'un Truva Savaşı'nı anlatan destanı, Antik Yunan edebiyatının en eski metinlerinden. On yıllık savaşın birkaç haftasını, Akhilleus'un öfkesini ve Hektor'un kaderini anlatır.

Devamını oku

Azra Erhat çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor, 712 sayfa; üç ünlünün rafında. Odysseia'dan daha sert, daha kanlı; ama savaşın ve kederin en eski, en dürüst anlatısı.

Kime: Odysseia'yı bitirip savaşın kendisini merak edenlere

Okurken: Gemi listesinin uzun olduğu ikinci bölümü hızla geçebilirsiniz; hikâye sonra yeniden alevleniyor.

Sonra: Antik dünyadan Orta Çağ'a geçmek için İlahi Komedya.

Orhan Pamuk, Ahmet Ümit ve 1 okur daha

3. Mesnevi

Mevlana Celaleddin Rumi

Mevlana Celaleddin Rumi'nin altı ciltlik Farsça eseri, Doğu klasik edebiyatının zirvelerinden. Neyin ayrılık şikâyetiyle açılan kitap, iç içe geçmiş hikâyeler, fıkralar ve öğütlerle insanın kendini arayışını anlatır.

Devamını oku

Veled Çelebi İzbudak tercümesiyle Doğan Kitap'tan çıkıyor, 804 sayfa; üç ünlünün rafında. Baştan sona değil, açtığınız yerden okunabilen bir kitap.

Kime: Hikâyelerle düşünmeyi sevenlere, tasavvufu edebiyat olarak tanımak isteyenlere

Okurken: Her gün bir hikâye okuyun ve üzerine düşünün; Mesnevi acele okununca kapanan bir kitap.

Sonra: Bir başka hikâyeler kitabı, ama bu kez dünyevi ve neşeli olanı için Dekameron.

Zülfü Livaneli, Yusuf Kaplan ve 1 okur daha

4. Dekameron

Giovanni Boccaccio · 1897

Giovanni Boccaccio'nun 1353'te tamamladığı klasik. Veba salgınından kaçıp bir köşke sığınan on genç, on gün boyunca birbirine hikâye anlatır: toplam yüz hikâye.

Devamını oku

Aşk, kurnazlık, aldatma ve kahkaha. Derviş Dilhan çevirisiyle Dorlion Yayınları'ndan çıkıyor; üç ünlünün rafında. Orta Çağ'ın en eğlenceli kitabı; salgın günlerinde yeniden keşfedilmesi tesadüf değil.

Kime: Kısa hikâyeleri sevenlere, klasiklerin ciddiyetinden ürkenlere

Okurken: Sırayla okumak zorunda değilsiniz; her günün başındaki konu başlığına bakıp seçin.

Sonra: Sahneye geçmek için ikinci grubun ilk kitabına, Zincire Vurulmuş Prometheus'a.

Şahika Ercümen, Sercan Baylan ve 1 okur daha

2. Grup: Sahne için yazılanlar (Yunanistan, İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya)

Tiyatro metni okumak ilk başta tuhaf gelir: sadece konuşmalar ve kısa sahne notları. Ama bu beş oyun kısa, yoğun ve okurun hayal gücüne kocaman bir sahne bırakıyor. Her biri bir akşamda biter; bir kısmı Sabahattin Eyüboğlu'nun Türkçesiyle bir edebiyat şöleni.

5. Zincire Vurulmuş Prometheus

Aiskhylos

Aiskhylos'un tragedyası, insanlara ateşi verdiği için tanrılarca kayaya zincirlenen Prometheus'un direnişini anlatıyor. Adalet, iktidar ve başkaldırı üzerine iki bin beş yüz yıllık bir soru.

Devamını oku

Sabahattin Eyüboğlu çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor, yalnızca 78 sayfa. Yunan tragedyasına girmek için en kısa ve en etkili kapı.

Kime: Antik tiyatroyu bir oturuşta tanımak isteyenlere

Okurken: Sesli okuyun; koro bölümleri şiir gibi yazılmış.

Sonra: Tiyatronun en ünlü sorusuna, Hamlet'e geçin.

Diamond Tema

6. Hamlet

William Shakespeare · 1602

William Shakespeare'in 1599-1601 arasında yazdığı trajedi. Danimarka prensi Hamlet, babasını öldürüp tahta geçen ve annesiyle evlenen amcasından intikam almak ister; ama düşünmek, şüphe etmek ve ertelemek onu hep bir adım geride bırakır.

Devamını oku

Sabahattin Eyüboğlu çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor, 188 sayfa. Sekiz ünlünün rafında; bu listenin en çok okunan kitaplarından. 'Olmak ya da olmamak' sorusu dört yüz yıldır cevap bekliyor.

Kime: Shakespeare'e tek bir oyunla başlamak isteyenlere

Okurken: Önce oyunun bir sahnelemesini izleyip sonra okumak, metnin ritmini yakalamayı kolaylaştırır.

Sonra: Trajediden komediye geçmek için Molière'in Cimri'si.

Orhan Pamuk, Yekta Kopan ve 8 okur daha

7. Cimri

Molière · 1668

Molière'in beş perdelik komedisi, ilk kez 1668'de Paris'te sahnelendi. Parasına aşık Harpagon, çocuklarının mutluluğunu bile bir para kasasına kurban etmeye hazırdır.

Devamını oku

Plautus'un Altın Çömlek'inden esinlenir. Sabahattin Eyüboğlu çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor, 130 sayfa; iki ünlünün rafında. Üç yüz elli yıl sonra hâlâ güldüren, hâlâ tanıdık gelen bir karakter.

Kime: Klasiklerin ağırlığından yorulup kahkaha isteyenlere

Okurken: Harpagon'un monologlarını yüksek sesle okuyun; Eyüboğlu'nun Türkçesi sahne için yazılmış.

Sonra: Bir halkın başkaldırısını anlatan Wilhelm Tell'e geçin.

Orhan Pamuk, Harun Çelik

8. Wilhelm Tell

Friedrich Schiller · 1804

Friedrich Schiller'in 1804 tarihli oyunu, İsviçre halkının Habsburg zulmüne karşı başkaldırısını ve efsanevi okçu Wilhelm Tell'i anlatıyor. Oğlunun başındaki elmayı vurmak zorunda bırakılan babanın hikâyesi, özgürlük üzerine yazılmış en ünlü sahnelerden biri. 176 sayfa; İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor, iki ünlünün rafında.

Devamını oku

Alman klasik tiyatrosunun en okunaklı örneği.

Kime: Özgürlük ve direniş hikâyelerini sevenlere

Okurken: Kalabalık sahneleri hızla geçmeyin; Schiller'in derdi tek bir kahraman değil, bir halk.

Sonra: Sessiz bir kır evine, Çehov'un Vanya Dayı'sına geçin.

Harun Çelik, Sercan Baylan

9. Vanya Dayı

Anton Çehov · 1897

Anton Çehov'un 1897'de yayımlanan oyunu, ilk kez 1899'da Moskova Sanat Tiyatrosu'nda Stanislavski'nin yönetiminde sahnelendi. Bir kır çiftliğinde, ömrünü başkası için harcadığını fark eden Vanya ve çevresindeki insanlar.

Devamını oku

Büyük olaylar yok; bir sofrada, bir akşam vaktinde kırılan hayatlar var. Ergin Altay çevirisiyle, 120 sayfa; bir ünlünün rafında. Modern tiyatronun sessizlikle anlatma sanatı bu oyunda doğdu.

Kime: Az olayla çok şey anlatan metinleri sevenlere

Okurken: Konuşmaların arasındaki suskunlukları da okuyun; Çehov'un asıl söyledikleri orada.

Sonra: Sahneden düzyazıya, denemeler ve öyküler grubuna geçin.

İlber Ortaylı

3. Grup: Denemeler ve öyküler (Fransa, Rusya, Arjantin)

Klasik denince roman akla gelir; oysa bu üç kitap kısa formun ne kadar büyük olabileceğini gösteriyor. Biri bir türü icat etti, biri bir edebiyatı başlattı, biri sonsuzluğu bir öykünün içine sığdırdı.

10. Denemeler

Montaigne

Michel de Montaigne'in ilk kez 1580'de yayımlanan kitabı, 'deneme' türünün adını ve kendisini yarattı. Dostluk, ölüm, korku, çocuk yetiştirme, yamyamlar ve uyku üzerine yazılmış yüzden fazla yazı.

Devamını oku

Montaigne her konuyu kendine bakarak düşünür; dört yüz yıl önce yazılmış bir blog gibi samimi. Mahzen'den çıkıyor; beş ünlünün rafında.

Kime: Kendi düşüncelerine eşlik edecek bir kitap arayanlara, kısa okumaları sevenlere

Okurken: Sırayla okumayın; içindekiler sayfasından ilginizi çeken başlığı seçin.

Sonra: Rus edebiyatının kurucu öyküsü için Palto.

Barış Özcan, Doğan Cüceloğlu ve 6 okur daha

11. Palto

Nikolay Gogol · 1842

Nikolay Gogol'ün 1842 tarihli öyküsü. Petersburg'da sıradan bir memur olan Akakiy Akakiyeviç'in tek hayali yeni bir paltodur; o paltoya kavuştuğu gün hayatı değişir.

Devamını oku

Rus edebiyatının 'küçük insan' temasını kuran metin; Dostoyevski'den Çehov'a kadar herkes bu paltonun gölgesinde yazdı. Nilüfer Balan çevirisiyle Kapra Yayıncılık'tan çıkıyor; iki ünlünün rafında. Bir saatte okunur, bir ömür hatırlanır.

Kime: Rus edebiyatına kısa bir kapıdan girmek isteyenlere

Okurken: Gogol'ün mizahına dikkat edin; trajedi, gülümsediğiniz anda geliyor.

Sonra: Bambaşka bir öykü evrenine, Borges'in Alef'ine geçin.

Elifcan Ongurlar, Selçuk Şirin

12. Alef

Jorge Luis Borges · 1949

Jorge Luis Borges'in 1949 tarihli öykü kitabı. Bir bodrumdaki noktada evrenin bütününü görmek, ölümsüzlerin şehrinde dolaşmak, bir labirentin ortasında beklemek.

Devamını oku

Borges'in öyküleri kısa ama her biri bir felsefe kitabı kadar yoğun. Tomris Uyar çevirisiyle İletişim Yayınları'ndan çıkıyor, 196 sayfa; iki ünlünün rafında. Latin Amerika edebiyatının ve postmodern kurgunun en önemli kaynaklarından.

Kime: Zihin oyunlarını, labirentleri ve sonsuzluk fikrini sevenlere

Okurken: Her öyküyü iki kez okuyun; ikinci okumada bambaşka bir kapı açılıyor.

Sonra: Avrupa romanının büyük yolculuğuna, Robinson Crusoe'ya geçin.

Yekta Kopan, St. Vincent

4. Grup: Avrupa romanı (İngiltere, İrlanda, Almanya, Fransa, Rusya, Yunanistan, Bosna, Çekya)

Romanın Avrupa'daki üç yüz yıllık serüveni, sekiz kitapta. Issız bir ada, devler ülkesi, genç bir âşık, bir katedral, bir prens, bir Giritli, bir köprü ve Prag. Her kitap başka bir ülkenin kapısını aralıyor; hepsi yanındakinden çok farklı.

13. Robinson Crusoe

Daniel Defoe · 1719

Daniel Defoe'nun 1719'da ilk basımı yapılan romanı, bazılarınca İngilizce yazılmış ilk roman. Bir gemi kazasından sonra ıssız bir adaya düşen Robinson, yirmi sekiz yıl boyunca hayatta kalmanın yollarını arar. 336 sayfa; Mustafa Bahar çevirisiyle İskele Yayıncılık'tan çıkıyor; beş ünlünün rafında.

Devamını oku

Çocuklukta kısaltılmış hâliyle okunan bu kitabın tam metni, yalnızlık ve inanç üzerine bambaşka bir roman.

Kime: Hayatta kalma hikâyelerini sevenlere, çocukluk kitabını yeniden okumak isteyenlere

Okurken: Robinson'un tuttuğu listelere ve hesaplara dikkat edin; roman, düzen kurma çabasının hikâyesi.

Sonra: Bir başka büyük yolculuk, ama bu kez hicivli olanı için Gulliver'in Gezileri.

Orhan Pamuk, Barış Özcan ve 4 okur daha

14. Gulliver'in Gezileri

Jonathan Swift · 1726

İrlandalı yazar Jonathan Swift'in 1726 tarihli romanı. Gemi hekimi Gulliver, cüceler ülkesi Lilliput'a, devler ülkesine, uçan bir adaya ve atların yönettiği bir ülkeye düşer.

Devamını oku

Çocuk kitabı sanılır; oysa insan doğasına ve siyasete yazılmış en keskin hicivlerden biri. İrfan Şahinbaş çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor; altı ünlünün rafında.

Kime: Mizahla eleştiriyi birlikte sevenlere

Okurken: Son iki yolculuğu atlamayın; kitabın asıl sertliği orada.

Sonra: Romanın Almanya'daki ilk büyük fırtınası için Genç Werther'in Acıları.

Winston Churchill, Celal Şengör ve 4 okur daha

15. Genç Werther'in Acıları

Johann Wolfgang von Goethe · 1774

Johann Wolfgang von Goethe'nin 1774'te iki haftada yazdığı mektup roman; Goethe o sırada yirmi beş yaşındaydı. Genç Werther, nişanlı bir kadına, Lotte'ye umutsuzca âşık olur.

Devamını oku

Kitap yayımlandığında Avrupa'da bir 'Werther salgını' başlattı. 126 sayfa; Mahmure Kahraman çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor; iki ünlünün rafında. Romantizmin ilk büyük çığlığı.

Kime: Kısa ve yoğun bir aşk romanı arayanlara

Okurken: Mektupların tarihlerini takip edin; Werther'in ruh hâli mevsimlerle birlikte değişiyor.

Sonra: Fransız romantizminin büyük anıtı için Notre Dame'ın Kamburu.

Harun Çelik, Doğan Hızlan

16. Notre Dame’ın Kamburu

Victor Hugo

Victor Hugo'nun 1831 tarihli romanı, on beşinci yüzyıl Paris'inde Notre-Dame'ın çan çalıcısı Quasimodo ile çingene kızı Esmeralda'nın hikâyesini anlatıyor. Romanın gerçek kahramanı belki de katedralin kendisi. 572 sayfa; Volkan Yalçıntoklu çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor; dört ünlünün rafında.

Devamını oku

Animasyonu bilenleri kitabın karanlığı şaşırtacak.

Kime: Tarihî atmosferi ve büyük dramları sevenlere

Okurken: Paris'i kuşbakışı anlatan uzun bölümü sabırla okuyun; Hugo şehri bir karakter gibi kuruyor.

Sonra: İyiliğin dünyada nasıl karşılandığını soran Budala'ya geçin.

Doğan Cüceloğlu, Ahmet Ümit ve 1 okur daha

17. Budala

Fyodor Dostoyevski · 1869

Fyodor Dostoyevski'nin 1869 tarihli romanı. Saf ve iyi kalpli Prens Mışkin, İsviçre'deki tedavisinden Petersburg'a döner ve para, kibir ve tutkuyla çalkalanan bir sosyetenin ortasına düşer.

Devamını oku

Dostoyevski'nin 'tümüyle iyi bir insan' yazma denemesi. 784 sayfa; Ergin Altay çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor. Yedi ünlünün rafında.

Kime: Suç ve Ceza'yı okuyup Dostoyevski'de devam etmek isteyenlere

Okurken: Uzun salon sahnelerinde kim kimdir karışabilir; bir karakter listesi tutun.

Sonra: Bambaşka bir hayat iştahı için Zorba.

Orhan Pamuk, Nuri Bilge Ceylan ve 5 okur daha

18. Zorba

Nikos Kazancakis · 1946

Nikos Kazancakis'in 1946'da yayımlanan romanı. Kitaplara gömülmüş genç bir aydın, Girit'te bir maden işletmek için yola çıkar ve yanına hayatı bütün coşkusuyla yaşayan Aleksi Zorba'yı alır.

Devamını oku

Akıl ile yaşam sevinci arasındaki bu dostluk, 1964'te çekilen filmle dünyaya yayıldı. Ahmet Angın çevirisiyle Can Yayınları'ndan çıkıyor; dört ünlünün rafında.

Kime: Hayata dair bir kitap arayanlara, Ege'yi sevenlere

Okurken: Zorba'nın anlattığı hikâyeleri acele etmeden okuyun; romanın felsefesi onların içinde.

Sonra: Balkanlar'da dört yüzyıla tanıklık eden bir köprüye, Drina Köprüsü'ne geçin.

Pınar Sabancı, Harun Çelik ve 2 okur daha

19. Drina Köprüsü

İvo Andriç · 1945

İvo Andriç'in 1942-1943'te Belgrad'da yazıp 1945'te yayımladığı roman. Sokollu Mehmed Paşa'nın Vişegrad'da yaptırdığı köprü ve çevresinde dört yüzyıl boyunca yaşayan insanlar: Osmanlı'dan Avusturya'ya, düğünlerden savaşlara. 354 sayfa; Nuriye Müstakimoğlu çevirisiyle İletişim Yayınları'ndan çıkıyor; iki ünlünün rafında.

Devamını oku

Türk okuru için ayrıca yakın bir tarih; Balkanlar'ın en güçlü romanlarından.

Kime: Tarihi insan hikâyeleri üzerinden okumak isteyenlere

Okurken: Her bölüm ayrı bir dönem; her birini bağımsız bir öykü gibi okuyabilirsiniz.

Sonra: Yirminci yüzyılın Orta Avrupa'sına, Kundera'nın Prag'ına geçin.

Sercan Baylan, Ercan Kesal

20. Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Milan Kundera · 1984

Milan Kundera'nın 1982'de yazdığı, ilk kez 1984'te Fransızca yayımlanan romanı. 1968 Prag Baharı'nın gölgesinde Tomas, Tereza, Sabina ve Franz'ın aşkları ve seçimleri. Kundera hikâye anlatırken araya felsefi denemeler sıkıştırır: hayat bir kez yaşanıyorsa ağır mıdır, hafif mi? 336 sayfa; Fatih Özgüven çevirisiyle Can Yayınları'ndan çıkıyor; beş ünlünün rafında. 1988'de filme çekildi.

Devamını oku

Kime: Aşk romanı ile fikir romanını birlikte okumak isteyenlere

Okurken: Kronolojik okumayı beklemeyin; Kundera aynı anı farklı karakterlerin gözünden tekrar anlatıyor.

Sonra: Okyanusu geçip Amerika kıtasına, Huckleberry Finn'e gidin.

Orhan Pamuk, Dua Lipa ve 3 okur daha

5. Grup: Amerika kıtasının sesleri (ABD, Meksika, Kolombiya)

Mississippi'den Karayipler'e, Kaliforniya limanlarından Meksika'nın hayalet kasabalarına. Bu beş kitap Amerika kıtasının edebiyatını kuran sesler; dilleri, coğrafyaları ve dertleri birbirinden çok farklı.

21. Huckleberry Finn'in Maceraları

Mark Twain · 1884

Mark Twain'in 1884 tarihli romanı. Huck, sarhoş babasından kaçar ve kaçak bir köle olan Jim'le birlikte bir salla Mississippi Nehri'nden aşağı süzülür.

Devamını oku

Gündelik konuşma diliyle yazılmış ilk büyük Amerikan romanlarından; köleliğe ve ikiyüzlülüğe karşı yazılmış cesur bir kitap. 384 sayfa; Burak Şakır çevirisiyle Yordam Kitap'tan çıkıyor.

Kime: Macerayı ve ahlak sorularını birlikte seven okurlara

Okurken: Huck'ın kendi vicdanıyla tartıştığı sahneleri yavaş okuyun; romanın kalbi orada.

Sonra: Kendi kendini yetiştiren bir gencin hikâyesi için Martin Eden.

Richard Branson

22. Martin Eden

Jack London · 1909

Jack London'ın 1909 tarihli romanı. Genç bir denizci, varlıklı bir aileden bir kıza âşık olur ve onun dünyasına layık olmak için kendini okuyarak, yazarak yeniden yaratır.

Devamını oku

Başarının bedeli ve sınıf atlamanın yalnızlığı üzerine sarsıcı bir hikâye. 520 sayfa; Levent Cinemre çevirisiyle İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkıyor. Yedi ünlünün rafında; 2019'da İtalya'da yeniden filme çekildi.

Kime: Yazmak isteyenlere, kendi emeğiyle yükselmenin hikâyesini arayanlara

Okurken: Martin'in okuduğu kitaplara ve geri çevrilen öykülerine dikkat edin; London'ın kendi gençliğinden çok şey var.

Sonra: Amerikan Güneyi'nin çöküşü için Ses ve Öfke.

Hakan Günday, Pınar Sabancı ve 5 okur daha

23. Ses ve Öfke

William Faulkner · 1929

William Faulkner'ın 1929 tarihli romanı, Güneyli Compson ailesinin çöküşünü dört ayrı anlatıcının gözünden anlatıyor; ilk bölüm, zihinsel engelli Benjy'nin parçalı bilinç akışı. Zor bir kitap, ama modernist romanın zirvelerinden. 304 sayfa; Rasih Güran çevirisiyle Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkıyor; iki ünlünün rafında.

Devamını oku

Kime: Zorlu ve ödüllendiren bir okuma arayanlara

Okurken: İlk bölümde kaybolursanız ikinci bölüme geçin, sonra geri dönün; parçalar yerine oturuyor.

Sonra: Ölülerin konuştuğu bir kasabaya, Pedro Páramo'ya geçin.

Orhan Pamuk, Hüsamettin Koçan

24. Pedro Páramo

Juan Rulfo · 1955

Meksikalı yazar Juan Rulfo'nun 1955 tarihli kısa romanı. Juan Preciado, annesinin ölüm döşeğindeki isteği üzerine babası Pedro Páramo'yu bulmak için Comala kasabasına gider; ama kasaba fısıltılar ve hayaletlerle doludur.

Devamını oku

Süleyman Doğru çevirisiyle Doğan Kitap'tan çıkıyor. Gabriel García Márquez'in en çok etkilendiği kitaplardan biri olarak anılır; büyülü gerçekçiliğin kapısı.

Kime: Kısa, gizemli ve şiirsel bir roman isteyenlere

Okurken: Kimin konuştuğunu her zaman bilemeyeceksiniz; bu bilinçli. Bitirince başa dönüp yeniden okuyun.

Sonra: Büyülü gerçekçiliğin en romantik örneği için Kolera Günlerinde Aşk.

Banu Karakaş

25. Kolera Günlerinde Aşk

Gabriel García Márquez · 1985

Gabriel García Márquez'in 1985 tarihli romanı, Karayip kıyısındaki bir kentte yarım yüzyılı aşan bir bekleyişi anlatıyor. Florentino Ariza, gençliğinde âşık olduğu Fermina Daza'yı elli yılı aşkın süre bekler.

Devamını oku

Havva Mutlu çevirisiyle Can Yayınları'ndan çıkıyor. Sekiz ünlünün rafında; bu listenin en çok okunanlarından. 2007'de filme çekildi. Yaşlılıkta aşkın da mümkün olduğunu söyleyen en güzel kitaplardan.

Kime: Uzun soluklu bir aşk romanı arayanlara

Okurken: Romanın ilk bölümü bir ölümle açılıyor; sabredin, aşk hikâyesi geriye dönüşle başlıyor.

Sonra: Asya klasiklerine, Kör Baykuş'a geçin.

Oprah Winfrey, Berna Laçin ve 6 okur daha

6. Grup: Asya'dan klasikler (İran, Japonya, Çin, Kırgızistan)

Batı merkezli klasik listelerinin en büyük eksiği Asya. Bu dört kitap o boşluğu dolduruyor: biri Tahran'dan bir kâbus, biri Tokyo'dan bir itiraf, biri Çin köylerinden bir hayatta kalma hikâyesi, biri de Orta Asya bozkırından bir efsane.

26. Kör Baykuş

Sadık Hidayet

İranlı yazar Sadık Hidayet'in 1936'da yayımlanan romanı, başyapıtı kabul ediliyor. Kalemdan kutulara resim yapan bir adamın sanrılı, karanlık itirafları; zaman ve gerçek iç içe geçer.

Devamını oku

Behçet Necatigil çevirisiyle Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkıyor, 100 sayfa; iki ünlünün rafında. Modern Fars edebiyatının kapısı; kısa ama ağır bir kitap.

Kime: Karanlık, şiirsel ve tuhaf metinleri sevenlere

Okurken: Mantık aramayın; kitabı bir rüya gibi okuyun.

Sonra: Bir başka içe dönük itiraf, Japonya'dan: İnsanlığımı Yitirirken.

Orhan Pamuk, Selçuk Demirel ve 1 okur daha

27. İnsanlığımı Yitirirken

Osamu Dazai · 1948

Osamu Dazai'nin 1948 tarihli romanı, Japon edebiyatının en çok okunan kitaplarından. Genç Yozo'nun defterleri, insanlar arasında bir türlü yerini bulamayan, kendini hep rol yaparken bulan birinin çöküşünü anlatıyor.

Devamını oku

Burcu Köse çevirisiyle Gerekli Şeyler'den çıkıyor. Dazai kitabı yazdığı yıl hayatını kaybetti; roman bu yüzden de bir vasiyet gibi okunur. İçerik ağır; ruh sağlığı konusunda hassas okurlar dikkatli olsun.

Kime: Yabancılaşma ve yalnızlık üzerine yazılmış kısa bir roman arayanlara

Okurken: Önsöz ve sonsözü atlamayın; defterleri kimin bulduğu, okuma biçiminizi değiştiriyor.

Sonra: Acıya rağmen yaşamayı anlatan bir Çin romanı için Yaşamak.

PewDiePie

28. Yaşamak

Yu Hua

Yu Hua'nın romanı, Çin'in yakın tarihindeki çalkantılar içinde her şeyini kaybeden Fugui'nin hayatta kalma öyküsü. İç savaş, devrim, kıtlık: tarih bir köylünün omzuna yük olarak biner.

Devamını oku

Yalın bir dil, insanı sarsan bir hikâye. 210 sayfa; Bahar Kılıç çevirisiyle Jaguar Kitap'tan çıkıyor; üç ünlünün rafında.

Kime: Tarihi sıradan insanın gözünden okumak isteyenlere

Okurken: Mendil hazırlayın; kitap sade ama çok ağır anlar barındırıyor.

Sonra: Orta Asya bozkırına, Aytmatov'un efsanesine geçin.

Pınar Sabancı, Harun Çelik

29. Gün Olur Asra Bedel

Cengiz Aytmatov · 1983

Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un romanı, bozkırdaki bir demiryolu kavşağında çalışan Yedigey'in, arkadaşını gömmek için çıktığı yolculuğu anlatıyor. Bu yolculuğa, belleği silinerek köleleştirilen 'mankurt' efsanesi ve bir uzay hikâyesi eşlik ediyor. 413 sayfa; Refik Özdek çevirisiyle Ötüken Neşriyat'tan çıkıyor; üç ünlünün rafında.

Devamını oku

Geleneğin ve hafızanın korunması üzerine yazılmış bir klasik.

Kime: Bozkır hikâyelerini ve efsaneleri sevenlere, Aytmatov'a başlamak isteyenlere

Okurken: Mankurt efsanesinin anlatıldığı bölümü ayrıca okuyun; romanın anahtarı orada.

Sonra: Listeyi bitirdiyseniz başa, Odysseia'ya dönün: yolculuk ve hafıza, iki ucu birleştiriyor.

Barış Özcan, Miray Daner ve 2 okur daha

Okuma yolu

Altı kitaplık tadım turu: her gruptan bir kitap. Odysseia, Hamlet, Palto, Zorba, Kolera Günlerinde Aşk ve Kör Baykuş. Altısı farklı dillerde, farklı yüzyıllarda yazılmış; hangisinin sizi daha çok çektiğini görmek için ideal.

Kısa klasiklerle başlamak isteyenlere: Zincire Vurulmuş Prometheus, Palto, Kör Baykuş, Genç Werther'in Acıları ve Pedro Páramo. Hepsi bir ya da iki akşamda biter; bir haftada beş ülke gezmiş olursunuz.

Devamını oku

Tiyatroyla tanışmak isteyenlere: Hamlet, Cimri ve Vanya Dayı. Üçünü art arda okuyun; trajediden komediye, komediden sessiz dramaya geçiş tiyatronun bütün yelpazesini gösteriyor.

Uzun bir kış projesi: İlyada, Odysseia ve İlahi Komedya. Üçü birlikte Batı edebiyatının omurgası. Her gün yirmi sayfa okursanız üç ayda bitirirsiniz ve sonraki her kitapta onların izini görürsünüz.

Romanda kalmak isteyenlere: Robinson Crusoe ve Gulliver'in Gezileri ile başlayın, Budala ve Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği ile derinleşin, Ses ve Öfke ile kendinizi sınayın.

Batı dışından okumak isteyenlere: Mesnevi, Kör Baykuş, İnsanlığımı Yitirirken, Yaşamak ve Gün Olur Asra Bedel. Beş kitap, klasik listelerinin çoğunun görmediği bir dünya.

Son öneri: bir yıl içinde bu listeden on kitap okumayı hedefleyin; otuzunun hepsi değil. Klasik okumanın tadı acelede değil, her kitaptan sonra bırakılan sessizlikte.

21 Ekim 2026

Devamı

Tümü