İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Dalgalar

Mevsim · 9 dk · 13 kitap

8 Mart için kadın yazarlardan 13 kitap

8 Mart için kadın yazarlardan 13 kitap: Woolf, Brontë, Han Kang, Ernaux, Sevgi Soysal, Adalet Ağaoğlu ve daha fazlası. Kimler okudu?

0/13 kitabı okudun%0

8 Mart yaklaştığında kitapçı vitrinleri kadın yazarlarla dolar, sonra mart biter ve raflar eski hâline döner. Bu yazı o dalgadan bağımsız bir soruyla yazıldı: kadın yazarların kitaplarından hangileri, yılın hangi ayında olursa olsun, rafta durmayı hak ediyor? Cevap on üç kitap.

Devamını oku

Kadın yazarlar tek bir tür değildir. Virginia Woolf'un 1929'da üniversitedeki iki ders üzerine kurduğu makale ile Han Kang'ın bir günde et yemeyi bırakan bir kadını anlatan romanı arasında yüz yılı aşkın bir mesafe var. Sevgi Soysal'ın 1973'te yayımlanan portre romanı ile Annie Ernaux'nun bir kuşağın hayatını fotoğraf ve şarkılarla anlatan kroniği arasında kıtalar var. Ortak noktaları yazarlarının kadın olması, bunun dışında her biri kendi dilinde yazıyor.

Listeyi dört gruba ayırdık: bir yüzyıldır okunan klasikler, çağdaş dünya edebiyatından üç kitap, Türkçede kadın seslerinin beş önemli romanı ve gerçek hayat anlatıları.

Bir uyarı: kadın yazar listesi olması, kitapların 'kadınlara' yazıldığı anlamına gelmez. Listedeki kitapların okurları arasında kadınlar da erkekler de var; yani bunlar herkesin okuyabileceği kitaplar.

Bu seçkide Türkçe okurun yakından tanıyacağı bir sıra da var: Sevgi Soysal 1973'te, Adalet Ağaoğlu aynı yıl, Leyla Erbil ise 2011'de son romanını yayımladı. Üç yazar farklı kuşaklardan; ama kitaplarını yan yana koyduğunuzda Türkiye'nin elli yıllık hafızasını üç ayrı dilden dinlemiş olursunuz. Şule Gürbüz ise 18 yaşında yazdığı ilk romanıyla listeye en genç sesi getiriyor.

8 Mart için hediye düşünüyorsanız her kitabın altında 'kime' notunu bulabilirsiniz. Kendinize okuyacaksanız ilk gruptan başlayın; hızlı bir giriş istiyorsanız en kısa üç kitap şunlar: Kambur (92 sayfa), Kendine Ait Bir Oda (120 sayfa), Vejetaryen (160 sayfa).

Kimler için: 8 Mart'ta kadın yazarların kitaplarını okumak ya da hediye etmek isteyenler

Kısa cevap

1. Grup: Yüzyıllık sesler

Üç klasik, üç farklı biçim: bir makale, deneysel bir roman, bir aşk romanı. Hepsi yüz yıldan uzun zamandır okunuyor; kısa ve yoğun olduklarından başlamak için uygun.

1. Kendine Ait Bir Oda

Virginia Woolf · 1929

Virginia Woolf'un ilk kez Eylül 1929'da yayımlanan uzun makalesi. Makale, Woolf'un Ekim 1928'de Cambridge Üniversitesi'ndeki, kurucusu kadın olan Newnham ve Girton kolejlerinde verdiği iki derse dayanıyor.

Devamını oku

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'nın 2026 tarihli baskısı A. Deniz Hakyemez çevirisiyle 120 sayfa. Özlem Süer, Nermin Yıldırım ve Rory Gilmore'un kitaplığında yer alıyor. Kitabın adını veren fikir, yazmanın kendine ait bir alana bağlı olduğudur; 8 Mart listesinin ilk adımı.

Kime: Kadınların edebiyat tarihindeki yerini merak edenlere

Okurken: Bir oturuşta okunabilir; ama her bölümden sonra durup düşünmek kitabı zenginleştirir.

Sonra: Woolf'un kurmaca tarafı için Dalgalar'a geçin.

Meral Akşener, Nermin Yıldırım ve 1 okur daha

2. Dalgalar

Virginia Woolf · 1931

Virginia Woolf'un 1931 tarihli romanı, yazarın en deneysel eseri olarak kabul ediliyor. Bernard, Susan, Rhoda, Neville, Jinny ve Louis olmak üzere altı karakter tarafından söylenen belirsiz ve şifreli monologlardan oluşuyor.

Devamını oku

İletişim Yayınları'nın 2023 tarihli baskısı Müge Günay çevirisiyle. Orhan Pamuk, Natalie Portman ve Felicity Jones'un kitaplığında yer alıyor. Zor ama ödüllendirici bir kitap; Woolf'un yazı biçimini en saf hâliyle görmek isteyenler için.

Kime: Deneysel romanı sevenlere, yavaş okumaya hazır olanlara

Okurken: Altı sesi ayırt etmek için ilk bölümlerde okumayı yavaşlatın; sonra akış kendiliğinden gelir.

Sonra: Daha geleneksel bir klasik için Jane Eyre'e geçin.

Orhan Pamuk, Natalie Portman ve 1 okur daha

3. Jane Eyre

Charlotte Brontë · 1847

Charlotte Brontë'ın 1847'de yayımladığı roman, Victoria dönemi İngilteresinde farklı sınıftan iki kişi arasındaki bir aşkı anlatıyor; toplumda yaşanan dini baskıyı, sınıf ayrımını ve erkek üstünlüğünü gerçekçi bir biçimde yansıtıyor.Alice Walker, Shonda Rhimes ve Sercan Baylan'ın kitaplığında yer alıyor. Aşk romanı gibi başlar, kadının bağımsızlığı üzerine bir kitap olarak devam eder.

Devamını oku

Kime: Klasik bir romanı hem aşk hem bağımsızlık üzerinden okumak isteyenlere

Okurken: Uzun bir roman; Mart boyunca bölüm bölüm okuyun.

Sonra: Uğultulu Tepeler'e geçerek Brontë kardeşlerin diğer tarafını görün.

Pedro Pascal, Elifcan Ongurlar ve 4 okur daha

2. Grup: Çağdaş dünya edebiyatından

İki yazar, üç kitap: Güney Koreli bir romancı ve Fransız bir otobiyografi yazarı. Üçü de gündelik hayatın içinden büyük sorular soruyor.

4. Vejetaryen

Han Kang

Han Kang'ın bir gün et yemeyi bırakan Yonğhe'nin çevresindekilerin gözünden anlatılan romanı; 2016 Uluslararası Man Booker Ödülü'nü aldı. Aprıl Yayıncılık'ın 2024 tarihli baskısı Göksel Türközü çevirisiyle 160 sayfa.

Devamını oku

Nermin Yıldırım, Bülent Erkmen ve Pınar Sabancı'nın kitaplığında yer alıyor. Kısa, sarsıcı ve beklenmedik; okuyanı tartışmaya çekecek türden bir kitap.

Kime: Kısa ama yoğun bir çağdaş roman arayanlara

Okurken: Üç bölüm halinde, üç ayrı akşamda okuyun.

Sonra: Han Kang'ın ödüllü bir diğer romanı için Veda Etmiyorum'a geçin.

Pınar Sabancı, Nermin Yıldırım ve 1 okur daha

5. Veda Etmiyorum

Han Kang · 2021

Han Kang'ın Güney Kore'nin bugünü ile Jeju adasındaki katliamın acı hafızasını iki kadının dostluğu üzerinden buluşturan, Prix Médicis ödüllü romanı. 2021 tarihli.Begüm Çakır, Eylül Görmüş ve Bülent Erkmen'in kitaplığında yer alıyor. Tarihin bireysel hafızada nasıl yaşadığını anlatan, ağır ve şiirsel bir roman.

Devamını oku

Kime: Tarih ve hafıza üzerine edebiyat arayanlara

Okurken: Yavaş ilerleyen bir anlatı; sessiz bir günde okuyun.

Sonra: Kadın hafızasını otobiyografiyle görmek için Seneler'e bakın.

Fatih Altaylı, Eylül Görmüş ve 2 okur daha

6. Seneler

Annie Ernaux · 2008

Annie Ernaux'nun fotoğraflar, şarkılar, reklamlar ve siyasi olaylar üzerinden 1940'lardan 2000'lere kendi hayatını ve kuşağının hikâyesini anlattığı toplumsal kroniği. 2008 tarihli.Didem Soydan, Burçak Şener ve Selçuk Şirin'in kitaplığında yer alıyor. Kişisel bir anının bir kuşağın hikâyesine dönüştüğü, 'ben' diye başlayıp 'biz' diye biten bir kitap.

Devamını oku

Kime: Anı ve tarihi iç içe okumak isteyenlere

Okurken: Fotoğraf sahnelerini okurken kendi aile albümünüzü hatırlayın.

Sonra: Türkçede kuşak anlatısı için Ölmeye Yatmak'a bakın.

Selçuk Şirin, Didem Soydan ve 1 okur daha

3. Grup: Türkçede kadın sesleri

Türk edebiyatında kadın yazarların kurduğu beş roman: toplumsal portre, üçleme, İstanbul'un hafızası, genç bir yazarın ilk romanı ve bir akıl hastanesinden yüzyıl tarihi. Her biri kendi dönemini farklı biçimde kaydeder.

7. Yenişehir’de Bir Öğle Vakti

Sevgi Soysal

Sevgi Soysal'ın 1973'te yayımladığı roman, birbirinden bağımsız gibi görünen insan portrelerini zekice bir kurguyla art arda diziyor. İletişim Yayınları'nın 2007 tarihli baskısı 272 sayfa.

Devamını oku

Pınar Sabancı, Buket Uzuner ve Halil Ergün'ün kitaplığında yer alıyor. Bir öğle vaktinin çevresinde dönen, Türk romanının kadın seslerinden birinin romanı.

Kime: Türk romanında 1970'leri merak edenlere

Okurken: Portre portre okuyun; her bölümün sonunda biraz durun.

Sonra: Aynı dönemin başka bir kadın yazarı için Ölmeye Yatmak'a bakın.

Pınar Sabancı, Mahir Ünsal Eriş ve 3 okur daha

8. Ölmeye Yatmak

Adalet Ağaoğlu

Adalet Ağaoğlu'nun Dar Zamanlar üçlemesinin ilk kitabı. 1973'te basılan romanda dönemin siyasal ve sosyal yapısı ele alınır; yazarın da mensubu olduğu Cumhuriyet kuşağının 1938–1968 arasındaki hikâyesi başkahraman Aysel üzerinden anlatılır.Ahmet Ümit, Tuğrul Eryılmaz ve Nermin Yıldırım'ın kitaplığında yer alıyor. Üçlemenin ikinci kitabı Bir Düğün Gecesi de sitede var.

Devamını oku

Kime: Cumhuriyet kuşağının hikâyesini romanla okumak isteyenlere

Okurken: Üçlemeyi sırayla okuyun; ikinci kitaba geçmeden önce ilkini bitirin.

Sonra: Üçlemenin ikinci kitabı Bir Düğün Gecesi'ne geçin.

Ahmet Ümit, Nermin Yıldırım ve 1 okur daha

9. Kalan

Leyla Erbil · 2011

Leyla Erbil'in İstanbul'un katmanlı tarihini, kayıpları ve hafızayı kendine özgü diliyle işlediği son romanı. 2011 tarihli. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'nın baskısı 239 sayfa.

Devamını oku

İbrahim Çiçek, Selçuk Altun ve Gökçe Eyüboğlu'nun kitaplığında yer alıyor. Kısa ama yoğun; yazarın dilinin yavaş okunması gerekiyor.

Kime: Dili özgün, deneysel Türkçe romanı sevenlere

Okurken: Her cümlenin tadı var; hızlı okunursa kaçar.

Sonra: Daha kısa ve genç bir ses için Kambur'a geçin.

Gökçe Eyüboğlu, Selçuk Altun ve 1 okur daha

10. Kambur

Şule Gürbüz

Şule Gürbüz'ün 18 yaşında yayımladığı ilk romanı; özgün diliyle insanın yalnızlığını ve kendisiyle hesaplaşmasını anlatır. 1992 tarihli. İletişim Yayınları'nın 2019 tarihli baskısı 92 sayfa.

Devamını oku

İlber Ortaylı, Hakan Günday ve Fatih Polat'ın kitaplığında yer alıyor. Listenin en kısa kitabı; bir akşamda biter.

Kime: Kısa ve yoğun bir Türkçe roman arayanlara

Okurken: Bir akşamda, tek oturuşta; yazarın yaşını akılda tutarak okuyun.

Sonra: Daha geniş bir toplumsal anlatı için Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi'ne bakın.

İlber Ortaylı, Hakan Günday ve 1 okur daha

11. Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi

Ayfer Tunç · 2009

Ayfer Tunç'un 2009'da Can Yayınları'ndan çıkan romanı, bir akıl hastanesini merkez alarak 20. yüzyıl Türkiye'sinin toplumsal ve siyasal dönüşümlerini bireylerin yaşam öyküleri üzerinden anlatıyor. Can Yayınları'nın 2019 tarihli baskısı 492 sayfa.

Devamını oku

Harun Çelik, Mahir Ünsal Eriş ve Saygın Ersin'in kitaplığında yer alıyor. Uzun ama sürükleyici; bir yüzyılı küçük bir mekândan görme biçimi.

Kime: Büyük bir Türkçe roman arayanlara

Okurken: Karakter sayısı fazla olduğu için ilk 80 sayfada not alabilirsiniz.

Sonra: Ayfer Tunç'un gerçek bir hikâyeden yola çıkan romanı Osman'a bakın.

M. Serdar Kuzuloğlu, Mahir Ünsal Eriş ve 2 okur daha

4. Grup: Gerçek hayatlar, derin sorular

İki kitap, iki farklı gerçeklik: bir kadının eğitimle kendini yeniden kurduğu anı ve kadın ruhunu masallar ve mitler üzerinden anlatan kuramsal bir kitap.

12. Talebe

Tara Westover · 2018

Tara Westover'ın Idaho'nun kırsalında, kıyametin yakın olduğuna inanan ve dış dünyayla teması en aza indiren bir ailede büyüyen ve eğitimle kendini yeniden kuran bir kadının anıları. 2018 tarihli. Domingo Yayınevi baskısı Duygu Akın çevirisiyle 384 sayfa.

Devamını oku

Bill Gates, Michelle Obama ve Geena Davis'in kitaplığında yer alıyor. Eğitimin hayat değiştirici gücünü bir anı kitabı olarak okumak isteyenler için.

Kime: Eğitim ve aile üzerine gerçek bir hikâye isteyenlere

Okurken: Birkaç haftaya yayın; kitabın ağırlığı biraz zaman ister.

Sonra: Kadın ruhunu kuramsal olarak ele alan Kurtlarla Koşan Kadınlar'a geçin.

Bill Gates, Michelle Obama ve 1 okur daha

13. Kurtlarla Koşan Kadınlar

Clarissa Pinkola Estés

Jungçu psikanalist Clarissa Pinkola Estés'in masallar ve mitler üzerinden kadın ruhundaki 'vahşi kadın' arketipini anlattığı kitabı. Ayrıntı Yayınları'nın 2023 tarihli baskısı Hakan Atalay çevirisiyle 544 sayfa.

Devamını oku

Shakira, Mert Fırat ve Meriç Aral'ın kitaplığında yer alıyor. On altı kişinin kitaplığında yer alan, kadın ruhunu masallar üzerinden okumak isteyenler için hazırlanmış bir kitap.

Kime: Masal ve mit üzerinden kendini okumak isteyenlere

Okurken: Bir masalı alıp o bölümün yorumuyla okumak daha verimli.

Sonra: Anlatıdan düşünceye geçmek için Kendine Ait Bir Oda'ya dönün.

Emma Watson, Melike Şahin ve 6 okur daha

Okuma yolu

Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, en kısa üç kitaptan birini seçin: Kambur (92 sayfa), Kendine Ait Bir Oda (120 sayfa) ya da Vejetaryen (160 sayfa). Üçü de birer akşamda biter ve üçü de farklı bir kapıdan girer: biri genç bir Türkçe romanı, biri bir makale, biri çağdaş bir dünya romanı.

Klasik sevenler için sıra: Kendine Ait Bir Oda, ardından Jane Eyre, en son Dalgalar. Woolf'un makalesi sonraki iki kitabı farklı okumanızı sağlar. Dalgalar'ı sona bırakın; en zor kitap o.

Devamını oku

Türkçe edebiyat için sıra: Kambur (kısa), Yenişehir'de Bir Öğle Vakti (orta), Ölmeye Yatmak (üçlemenin ilk kitabı), Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi (uzun). Kalan ise sona kalmalı; Leyla Erbil'in dili tam konsantrasyon istiyor.

Kitapların uzunluğu da bir ölçüdür. 8 Mart bir hafta sonuna denk gelmezse bile, kısa kitaplar iş günlerinin akşamlarına sığar: Kambur'u bir akşamda, Kendine Ait Bir Oda'yı iki akşamda bitirebilirsiniz. Uzun romanlar (Jane Eyre, Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi, Kurtlarla Koşan Kadınlar) ise martın tamamına yayılabilir. Kolay bir yöntem: ay başında bir kısa, bir uzun kitap seçin; kısası ilk haftada biter, uzunu ayın geri kalanına eşlik eder.

Hediye edeceğiniz kişi kitap okumayı yeni seviyorsa Vejetaryen ya da Talebe iyi seçimlerdir; ilk sayfalarda yakalar. Edebiyatla arası iyi olanlara Dalgalar ya da Kalan, düşünce kitabı sevenlere Kurtlarla Koşan Kadınlar.

Bir not daha: bu listeyi bir 'kadın yazarlar kanonu' olarak okumayın. On üç kitap, yüzlerce kitaptan seçilmiş bir başlangıç. Beğendiğiniz yazarın diğer kitaplarına sitedeki yazar sayfasından ulaşabilirsiniz.

28 Ekim 2026

Devamı

Tümü