İçeriğe atla

Menü

Rafım

okai

Rafına kitap ekle

Saatleri Ayarlama Enstitüsü

Okurların seçimi · 12 dk · 12 kitap

Yazarların kitaplığı: romancıların hayran olduğu 12 kitap

Orhan Pamuk'tan Stephen King'e, J.K. Rowling'den Buket Uzuner'e romancıların hayran olduğu 12 kitap: kim neyi, hangi sözle ve neden sevdi.

0/12 kitabı okudun%0

Orhan Pamuk on bir yaşındayken bir İngilizce dersinde öğretmeni sınıfa Macbeth'i okudu. Yıllar sonra İngiliz The Times gazetesinin kültür anketinde en sevdiği oyunu sorduklarında cevabı değişmemişti: Macbeth, çünkü bu oyun ihanet, suçluluk ve iktidar hakkındaydı. Aynı ankette en sevdiği romanı da söyledi: Anna Karenina.

Devamını oku

J.K. Rowling'e New York Times en sevdiği edebiyat kahramanını sorduğunda o da tereddüt etmedi: Jo March. Küçük Kadınlar'ın asi, öfkeli, yazar olmak isteyen kızının, adı Jo olan, huysuz ve yazma hırsıyla yanıp tutuşan küçük bir kız için ne anlama geldiğini abartmanın zor olduğunu söyledi. Harry Potter'ın yazarı, kendini on dokuzuncu yüzyıldan bir kızın aynasında görmüştü.

Yazarların okuduğu kitaplar başka herkesin okuduğu kitaplardan farklı bir iz bırakır, çünkü yazar bir kitabı yalnızca sevmez, ondan bir şey çalar: bir ses, bir yapı, bir cesaret. Hakan Günday ilk romanını yazmadan önce Céline'i okuyup ‘Bir roman yazacaksam, böyle bir roman olmalı’ diye düşünmüş. Salman Rushdie üniversitede bitiremediği bir romanı on yıl sonra yeniden açmış ve hayatının kitaplarından biri yapmış.

Bu yazıdaki 12 kitap, romancıların açıkça hayranlık duyduğu, önerdiği ya da ‘en sevdiğim’ diye andığı eserler. Bazılarında birkaç romancının yolu kesişiyor: Don Kişot'ta Ahmet Ümit ile Buket Uzuner, Anna Karenina'da Orhan Pamuk ile Ahmet Ümit, On Küçük Zenci'de Stephen King ile yine Ahmet Ümit buluşuyor. Kitapları dört kapıdan geçerek okuyacağız: romancıların ortak kitapları, çocukken açılan kapılar, türün ustalarının hayranlıkları ve bugünün romancılarının başucu kitapları.

Kimler için: Sevdiği yazarın kimi okuyarak yazar olduğunu merak edenler, klasiklere bir romancının gözünden girmek isteyenler, okuma listesine ustalardan kitap ekleyecekler

Kısa cevap

1. Romancıların ortak kitapları

Bu üç kitap, birbirinden çok farklı yazan romancıların aynı anda işaret ettiği eserler. Biri romanın atası sayılır, biri on dokuzuncu yüzyıl romanının zirvesi, biri de Türk romanının en ince alayı.

1. Don Kişot

Miguel de Cervantes · 1605

Kendini şövalye sanan yaşlı bir soylu, zayıf bir atın sırtında ve yanında kurnaz uşağı Sancho Panza'yla yola çıkar; yel değirmenlerini dev, hanları şato sanır. İlk cildi 1605'te, ikincisi 1615'te çıkan bu kitap, modern romanın başladığı yer olarak anılır, çünkü kahramanı okuduğu kitaplarla gerçeği karıştıran ilk büyük karakterdir.

Devamını oku

Buket Uzuner için Don Kişot hep elinin altında duran bir kitap; Cervantes'in ‘aptal’ ile ‘abdal’ arasındaki farkı anlattığını söylüyor ve ekliyor: mizah duygusu olmayan yazarları okuyamıyor. Ahmet Ümit de kitabı okurlarına önerenlerden; Orhan Pamuk'un romancılığını biçimlendiren kitaplar arasında da Don Kişot'un adı geçiyor. Üç romancının bu kitapta buluşması tesadüf değil: romanın ne kadar komik ve aynı anda ne kadar hüzünlü olabileceğini ilk gösteren kitap bu.

Kime: Romanın nereden başladığını görmek ve dört yüz yıl önce yazılmış bir kitapta kahkaha atmak isteyenlere

Okurken: Bölümleri kısa öyküler gibi okuyun; her macera kendi içinde kapanır, kitabı aralıklarla okumak tadını kaçırmaz.

Sonra: Romanın on dokuzuncu yüzyılda vardığı zirve için Anna Karenina'ya geçin.

Orhan Pamuk, Barış Özcan ve 6 okur daha

2. Anna Karenina

Lev Tolstoy · 1877

‘Bütün mutlu aileler birbirine benzer’ diye başlayan cümle, edebiyatın en çok alıntılanan açılışlarından biri. Ardından gelen 1877 tarihli roman, Petersburg sosyetesinde evliliğinin dışında bir aşka düşen Anna ile toprağında hayatın anlamını arayan Levin'in hikâyelerini yan yana örer.

Devamını oku

Orhan Pamuk The Times'a en sevdiği romanın bu olduğunu söyledi; ona göre kitabın her cümlesi özenle işlenmiş, kompozisyonu hem karmaşık hem de anlaşılır. Pamuk'un ilk romanı Cevdet Bey ve Oğulları'nda Anna Karenina'yı ve Buddenbrooklar'ı örnek aldığı da biliniyor. Ahmet Ümit ise daha kısa ve daha tutkulu konuşuyor: ona göre bugüne kadar yazılmış en muhteşem aşk romanı bu. Bir polisiye ustasıyla bir Nobel'li romancının aynı kitapta anlaştığı nadir yerlerden biri. İş Bankası Kültür Yayınları baskısı, Ayşe Hacıhasanoğlu çevirisiyle 1062 sayfa.

Kime: Büyük aşk romanı ile büyük toplum romanını tek kitapta okumak isteyenlere

Okurken: Levin bölümlerini atlamayın; Anna'nın hikâyesinin anlamı, Levin'in hikâyesiyle yan yana konunca ortaya çıkar.

Sonra: Pamuk'un en sevdiği oyun olan Macbeth'e ya da tamamen başka bir tonda, Tanpınar'ın alaycı romanına geçin.

İlber Ortaylı, Orhan Pamuk ve 11 okur daha

3. Saatleri Ayarlama Enstitüsü

Ahmet Hamdi Tanpınar · 1954

Hayri İrdal adında, hayatı boyunca hiçbir işi beceremeyen bir adam, saatleri ayarlamak gibi gereksiz bir iş için koca bir devlet kurumunun kurulmasına aracı olur. Tanpınar'ın romanı 1954'te gazetede tefrika edilmeye başladı, kitap olarak 1961'de okura ulaştı; Türk modernleşmesinin en zekice hicvi olarak okunuyor.

Devamını oku

Ahmet Ümit'e göre baştan sona ironi dolu bir eser ve Ahmet Hamdi'nin en eğlenceli, en hoş kitabı. Mario Levi de bir kitap fuarı için önerdiği beş kitaptan biri olarak bu romanı seçti; Hakan Bıçakçı ise kendisini etkileyen kitaplar arasında sayıyor. Orhan Pamuk'un romancılığını etkileyen kitaplar arasında da adı geçiyor. Üç kuşaktan dört Türk romancının buluştuğu bu kitap, Huzur'un ağır yazarı Tanpınar'ın ne kadar komik olabildiğini gösterir.

Kime: Tanpınar'a Huzur'dan önce daha hafif bir kapıdan girmek isteyenlere ve ironiyi sevenlere

Okurken: Hayri İrdal'ın kendini anlatırken övdüğü her şeye bir kez daha bakın; romanın alayı anlatıcının saflığında saklı.

Sonra: Tanpınar'ın öteki yüzü için Huzur'a geçin ya da Ahmet Ümit'in sevdiği başka bir klasik olan On Küçük Zenci'ye atlayın.

Fatih Altaylı, Orhan Pamuk ve 14 okur daha

2. Çocukken açılan kapılar

Bir yazarın ilk okuduğu kitaplar, sonradan yazacağı her şeyin tohumunu taşır. Bu dört kitap, romancıların çocukluk ya da gençlik yıllarında karşılaştığı ve unutmadığı eserler.

4. Küçük Kadınlar

Louisa May Alcott · 1868

1868 tarihli roman, İç Savaş yıllarında babaları cephedeyken anneleriyle birlikte yaşayan dört March kardeşi anlatır: güzel Meg, yazar olmak isteyen asi Jo, utangaç Beth ve küçük, kibirli Amy. J.K. Rowling'in en sevdiği edebiyat kahramanı Jo March; Rowling, Jo'nun huysuz ve yazma hırsıyla dolu küçük bir kız için ne anlama geldiğini anlatırken aslında kendi çocukluğunu anlatıyor.

Devamını oku

Maya Angelou da kitabı önerenlerden; March'ların oturma odasında ve mutfağında onlarla birlikteymiş gibi hissettiğini söylemişti. Romanın 2019 uyarlamasında Amy'yi oynayan Florence Pugh da kitabı okuyanlar arasında. Yüz elli yıldan eski bir aile romanının bugün hâlâ yazar adaylarının elinden düşmemesinin sırrı Jo: kendi sesini bulmak için ailesine, dönemine ve kendi öfkesine karşı savaşan bir kız.

Kime: Yazar olmak isteyen gençlere, kardeş ilişkilerini anlatan sıcak bir roman arayanlara

Okurken: Jo'nun yazdığı öyküler ve onları kime gösterdiği romanın gizli omurgası; bu sahneleri işaretleyin.

Sonra: Bir başka gençlik okuması için Adichie'nin sevdiği Babalar ve Oğullar'a geçin.

Florence Pugh, Jennifer Garner ve 5 okur daha

5. Babalar ve Oğullar

İvan Sergeyeviç Turgenyev · 1862

Turgenyev'in 1862 tarihli romanında genç Arkadiy, üniversiteden arkadaşı Bazarov'la birlikte baba evine döner. Bazarov kendini nihilist sayar: hiçbir otoriteyi, hiçbir geleneği, hiçbir duyguyu kabul etmez; ta ki bir kadına âşık olana kadar.

Devamını oku

Roman, ‘nihilist’ kelimesini Rus aydınları arasında yaygınlaştıran kitap olarak bilinir. Chimamanda Ngozi Adichie, O Magazine'e verdiği en sevdiği romanlar listesinde bu kitabı gençken sevdiğini ve Turgenyev'in dünyasına nasıl büsbütün gömüldüğünü hiç unutmadığını anlattı. Bir Nijeryalı romancının on dokuzuncu yüzyıl Rus taşrasında kendini bulması, iyi romanın sınır tanımadığının en iyi kanıtı. Mahfi Eğilmez de bu romanı lise yıllarında okuduğunu yazmıştı. İş Bankası Kültür Yayınları baskısı, Ergin Altay çevirisiyle 259 sayfa.

Kime: Kuşak çatışmasını anlatan kısa ve keskin bir klasik arayanlara, Rus edebiyatına ince bir kitapla girmek isteyenlere

Okurken: Bazarov'un söyledikleriyle yaptıklarını ayrı ayrı izleyin; romanın asıl dramı ikisinin arasındaki açıklıkta.

Sonra: Rus edebiyatında kalmak isterseniz Anna Karenina'ya dönün; başka bir dünya için Teneke Trampet'e geçin.

Harun Çelik, Mahfi Eğilmez ve 2 okur daha

6. Teneke Trampet

Günter Grass

Oskar Matzerath üç yaşında büyümemeye karar verir ve teneke davulunu çalarak Danzig'de Nazizmin yükselişini, savaşı ve savaş sonrasını bir cüce boyunda izler. Günter Grass'ın 1959 tarihli romanı, onu 1999'da Nobel'e götüren yolun başlangıcı sayılır.

Devamını oku

Salman Rushdie bu kitabı üniversitede okumaya kalkmış, bitirememiş; kitap tam on yıl rafta beklemiş. İkinci denemede Teneke Trampet, Rushdie'nin deyişiyle tüm zamanların en sevdiği romanlarından biri oldu. Bu hikâyeden çıkardığı ders, her okura teselli: bir kitap bazen siz hazır olunca müziğini duyurur. Rushdie bir başka paylaşımında okumanın kendisi için Alis Harikalar Diyarında ile başladığını yazmıştı; bir masal kızından bir davulcu çocuğa uzanan bu çizgi, Geceyarısı Çocukları'nın yazarının nereden geldiğini de anlatıyor. Gendaş Kültür baskısı, Kâmuran Şipal çevirisiyle.

Kime: Tarihi alışılmadık bir anlatıcının gözünden okumak isteyenlere, büyülü gerçekçiliğin Avrupa'daki halini merak edenlere

Okurken: İlk yüz sayfada bırakmak isterseniz Rushdie'yi hatırlayın; kitap Oskar'ın sesine alıştıktan sonra açılır.

Sonra: Pamuk'un çocukken tanıştığı oyun Macbeth'e geçin.

Salman Rushdie

7. Macbeth

William Shakespeare · 1623

Üç cadının kehanetiyle başlayan oyun, kral olacağını duyan bir komutanın karısıyla birlikte o kehaneti kanla gerçekleştirmesini ve ardından gelen suçluluğu anlatır. Shakespeare'in en kısa ve en karanlık tragedyalarından biri.

Devamını oku

Orhan Pamuk'un bu oyunla tanışması bir İngilizce dersinde oldu: on bir yaşındayken öğretmeni oyunu sınıfta okudu. Pamuk The Times'a yıllar sonra en sevdiği oyunun Macbeth olduğunu söyledi, gerekçesi de kısaydı: bu oyun ihanet, suçluluk duygusu ve iktidar hakkında. Benim Adım Kırmızı'nın cinayetini, Kar'ın siyasetini düşünen okur, bu üç kelimenin Pamuk'un romanlarında ne kadar sık yan yana geldiğini fark edecektir. Lady Macbeth'in ellerindeki hayali lekeyi yıkamaya çalıştığı sahne, suçluluğun edebiyattaki en ünlü görüntülerinden biri olarak kalıyor.

Kime: Shakespeare'e kısa bir oyunla başlamak isteyenlere, suç ve vicdan üzerine yoğun bir metin arayanlara

Okurken: Oyunu yüksek sesle okuyun; Shakespeare'in ritmi sahnede duyulmak için yazıldı ve cadıların dizeleri sesle başka türlü çarpar.

Sonra: Suçu başka bir ustanın elinde görmek için On Küçük Zenci'ye geçin.

Orhan Pamuk

3. Türün ustalarının hayranlıkları

Korkunun, polisiyenin ve karanlık romanın ustaları da birilerinin okuru. Bu üç kitap, kendi türünde iz bırakmış romancıların başka yazarlara duyduğu hayranlığı gösteriyor.

8. On Küçük Zenci

Agatha Christie · 1939

Birbirini tanımayan on kişi, kimsenin görmediği bir ev sahibinin davetiyle ıssız bir adaya gelir. İlk akşam bir plaktan yükselen ses, her birini geçmişte işlediği bir suçla itham eder; sonra misafirler bir çocuk tekerlemesinin sırasıyla birer birer ölmeye başlar.

Devamını oku

Agatha Christie'nin 1939 tarihli romanı, sonradan İngilizcede And Then There Were None adını aldı. Stephen King kitabı kendi hesabından kısa bir notla paylaştı: çok cinayet var ama görece kansız, ve harika bir muamma. Korkunun ustasının kansızlığı övmesi küçük bir şaka gibi, ama asıl söylediği şu: Christie gerilimi kanla değil, şüpheyle kurar. Ahmet Ümit de bu kitabı, Şark Ekspresinde Cinayet ve Cinayet Alfabesi ile birlikte önerdi. Bıçaklar Çekildi filmlerinin yönetmeni Rian Johnson için ise bu, Christie'nin en iyi kitabı.

Kime: Polisiyeye klasik bir kapıdan girmek isteyenlere, tek oturuşta bitecek bir gerilim arayanlara

Okurken: Her ölümden sonra adadaki kişileri bir kâğıda yazın ve kimden şüphelendiğinizi not edin; sona geldiğinizde notlarınıza bakmak ayrı bir keyif.

Sonra: Karanlığın bambaşka bir türü için Gecenin Sonuna Yolculuk'a geçin.

Ahmet Ümit, Rian Johnson ve 2 okur daha

9. Gecenin Sonuna Yolculuk

Louis-Ferdinand Céline · 1932

Ferdinand Bardamu, Birinci Dünya Savaşı'nın siperlerinden Afrika sömürgelerine, oradan Amerika'nın fabrikalarına ve sonunda Paris'in yoksul banliyölerinde bir doktor muayenehanesine uzanan bir yolculukta insanlığın en çirkin yüzlerini görür. Céline'in 1932 tarihli ilk romanı, argoyu, öfkeyi ve kara mizahı edebiyatın merkezine taşıyan kitap.

Devamını oku

Hakan Günday ilk romanı Kinyas ve Kayra'yı yazmadan önce en çok etkilendiği romanın bu olduğunu anlattı; insanın içini kanırtan hikâyeleri sevdiğini, ‘Bir roman yazacaksam, böyle bir roman olmalı’ diye düşündüğünü söyledi. Başka bir söyleşisinde de Gecenin Sonuna Yolculuk'u döne döne okuduğu kitaplar arasında saydı. Günday'ın sert, kaçışsız anlatıcılarını okumuş biri, bu kitapta onların büyük atasını tanıyacaktır. Yapı Kredi Yayınları baskısı, Yiğit Bener çevirisiyle.

Kime: Sert, öfkeli ve dürüst bir roman sesine dayanıklı okurlara; Hakan Günday'ın kitaplarını sevenlere

Okurken: Cümlelerin sonundaki üç noktalara alışın; Céline'in ritmi o kesik soluklardan oluşur ve bir süre sonra kitabın nabzı olur.

Sonra: Bir başka içe dönük yolculuk için Bozkırkurdu'na geçin.

Hakan Günday, Sercan Baylan

10. Bozkırkurdu

Hermann Hesse · 1927

Harry Haller, ellisine yaklaşmış, yalnız, kendini yarı insan yarı kurt sayan bir aydındır; burjuva dünyasından tiksinir ama ondan kopamaz. Bir gece eline geçen tuhaf bir broşür ve tanıştığı Hermine adlı bir kadın, onu ‘yalnızca deliler için’ yazılı bir büyülü tiyatroya götürür.

Devamını oku

Hesse'nin 1927 tarihli romanı, bölünmüş benliğin en çok okunan anlatılarından biri. Buket Uzuner, Türkçeye ‘Step Kurdu’ adıyla da çevrilen bu kitabın en sevdiği Hesse romanı olduğunu söylüyor ve onu doğayı, hayatı ve insanın ikiliğini anlatan bir klasik olarak görüyor. Uzuner'in kendi romanlarındaki doğa ile şehir, akıl ile içgüdü arasındaki gerilimi bilen okur, bu hayranlığın nereden geldiğini kolayca sezer. Yapı Kredi Yayınları baskısı, Kamuran Şipal çevirisiyle 218 sayfa.

Kime: Kendi içindeki çelişkilerle boğuşan karakterleri sevenlere, Hesse'yi Siddhartha'dan sonra derinleştirmek isteyenlere

Okurken: Harry'nin eline geçen broşürün anlatıldığı bölümü acele etmeden okuyun; kitabın anahtarı orada.

Sonra: Bugünün romancılarının sevdiği iki kitaba, Vejetaryen ve Görünmez Kentler'e geçin.

Buket Uzuner

4. Bugünün romancılarının başucu kitapları

Son iki kitap, yaşayan romancıların bugün elinden bırakmadığı eserler. Biri yakın zamanın Nobel'li yazarından, öteki yarım asırdır yazarların gizli el kitabı.

11. Vejetaryen

Han Kang

Sıradan bir Seul evinde genç bir kadın, Yeong-hye, gördüğü bir rüyanın ardından et yemeyi bırakır. Bu küçük karar ailesinin içinde önce şaşkınlık, sonra öfke, sonra şiddet doğurur.

Devamını oku

Roman üç bölümde, üç farklı kişinin gözünden anlatılır ve Yeong-hye'nin kendisi neredeyse hiç konuşmaz. Han Kang bu kitapla 2016'da Uluslararası Booker Ödülü'nü aldı; 2024'te de Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü. Nermin Yıldırım, Vejetaryen'e bayıldığını anlatıyor; aynı yazarın Çocuk Geliyor'una ilk okumada ısınamadığını ama her metnin kendi saati olduğuna inandığını da ekliyor. Pınar Sabancı da kitabı çok önerenlerden. Aileyi karanlık bir kutu olarak yazan Yıldırım'ın, bir ailenin bir kadının bedenine nasıl el koyduğunu anlatan bu romanı sevmesi şaşırtıcı değil. April Yayıncılık baskısı, Göksel Türközü çevirisiyle 160 sayfa.

Kime: Kısa ama sarsıcı bir çağdaş roman arayanlara, Han Kang'a ilk kitaptan girmek isteyenlere

Okurken: Yeong-hye'nin hikâyesinin neredeyse hep başkalarının gözünden anlatıldığını aklınızda tutun; romanın sessizliği onun sesi.

Sonra: Bambaşka bir hayal gücü için Görünmez Kentler'e geçin.

Pınar Sabancı, Nermin Yıldırım ve 1 okur daha

12. Görünmez Kentler

Italo Calvino · 1972

Marco Polo, imparatorluğunun sınırlarını artık göremeyen Kubilay Han'a gezdiği kentleri anlatır: anılardan, arzulardan, işaretlerden, ölülerden yapılmış kentler. Calvino'nun 1972 tarihli kitabı ne tam roman ne tam öykü; birkaç sayfalık kent portrelerinden ve iki adamın aralarındaki konuşmalardan örülmüş bir labirent.

Devamını oku

Gece Yarısı Kütüphanesi'nin yazarı Matt Haig için tüm zamanların en sevdiği kitap bu; onu baştan sona okumadığını, ara ara içine daldığını söylüyor ve kentlerin Venedik'in ateşli rüyaları gibi olduğunu anlatıyor. Orhan Pamuk'un romancılığını etkileyen kitaplar arasında da Görünmez Kentler var; İstanbul'u bir hatıra ve hüzün kenti olarak yazan Pamuk'un bu kitapta ne bulduğunu tahmin etmek zor değil. Yapı Kredi Yayınları baskısı, Işıl Saatçioğlu çevirisiyle 204 sayfa.

Kime: Yavaş okumayı, cümle cümle tadını çıkarmayı sevenlere; yazmaya heveslenenlere

Okurken: Haig'in yaptığını yapın: kitabı başucunuzda tutun ve her gece bir kent okuyun.

Sonra: Romanın başladığı yere, Don Kişot'a dönün; bu listedeki halkayı kapatmanın en iyi yolu bu.

Orhan Pamuk, Sercan Baylan ve 2 okur daha

Okuma yolu

Bu listeye girmenin en kolay kapısı kısa kitaplar: On Küçük Zenci bir hafta sonunda, Vejetaryen iki akşamda, Babalar ve Oğullar bir haftada biter. Görünmez Kentler ise baştan sona okunmak zorunda değil; Matt Haig'in yaptığı gibi başucunda durup ara ara açılmayı bekler.

Daha uzun bir okuma planı isteyenler için önerimiz şu sıra: önce Don Kişot ile romanın doğduğu yere gidin, sonra Anna Karenina ile on dokuzuncu yüzyılın zirvesine çıkın, ardından Saatleri Ayarlama Enstitüsü ile bu büyük geleneğin Türkçede nasıl alaya dönüştüğünü görün. Bu üç kitap, Orhan Pamuk'tan Ahmet Ümit'e, Buket Uzuner'den Mario Levi'ye uzanan bir romancılar sofrasının ortak yemekleri.

Devamını oku

Romancıların sevdiği kitapları okumanın gizli bir keyfi var: ardından o romancının kendi kitabını açtığınızda izleri görmeye başlarsınız. Gecenin Sonuna Yolculuk'tan sonra Hakan Günday'ın bir romanını, Bozkırkurdu'ndan sonra Buket Uzuner'i, Anna Karenina'dan sonra Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları'nı okuyun. Yazarın kimden ne aldığını kendi gözünüzle görmek, iki kitabı birden yeniden okumak gibidir.

Bir kitabı bitiremezseniz kendinizi suçlamayın. Salman Rushdie Teneke Trampet'i on yıl rafta bekletti, Nermin Yıldırım Çocuk Geliyor'a ilk seferde ısınamadı; Orhan Pamuk da Proust'u bitirememenin suçluluk sebebi olup olmadığını sorguluyor. Romancıların kendi okuma hikâyeleri, kitaplarla aramızdaki ilişkinin bir sınav değil bir buluşma olduğunu hatırlatıyor.

Son olarak, bu listedeki kitapların çoğu bir başka romancının okuma listesinde de karşınıza çıkacak. Don Kişot'u, Anna Karenina'yı ve Macbeth'i okumuş biri, sonraki iki yüzyılın edebiyatındaki göndermelerin yarısını yakalamaya hazırdır.

29 Ekim 2026

Devamı

Tümü