Şiir okurken sesli okumayı unutmayın. Birkaç dakikalık yüksek sesle okuma, bir saatlik sessiz okumadan çok daha fazla şey öğretebilir. Nâzım'ın şiirleri ritim ve nefes üzerine kurulu; sessizce okunduğunda kaybolan bir müzik taşır. Memleketimden İnsan Manzaraları'ndan bir bölümü yüksek sesle okuduğunuzda, mısraların neden bir halk şiiri tadı verdiğini hemen anlarsınız.
Baskı konusunda, Nâzım'ın şiirleri farklı yayınevlerinden çıkıyor ve bazı baskılar dipnotlu, bazıları değil. Eski kelimelerin ve dönemin göndermelerinin açıklandığı bir baskıyı seçmek, özellikle ilk okumada büyük kolaylık sağlar.
Bir de ritim meselesi var. Nâzım serbest ölçüyü kullanır, ama bu serbestlik düzensizlik değildir; mısralar nefes ve vurgu üzerine kurulur. Bir şiiri sessizce okuyup beğenmediğinizi düşünüyorsanız, aynı şiiri yüksek sesle okumayı denemek çoğu zaman fikrinizi değiştirir. Nâzım'ın şiirleri konuşulmak, hatta söylenmek için yazılmış gibidir ve bu da onları sıradan bir okumadan sahne tadında bir deneyime çevirir.
Nâzım'ı okumaya şarkılarından başlamak da meşru bir yol. Bir şiirin bestelenmiş hâlini dinleyip ardından aynı şiiri kitaptan okumak, mısraların hem müziğini hem anlamını keşfetmenin eğlenceli bir yoludur. Bu yöntemle çoğu okur, daha sonra uzun şiirlere de merak duymaya başlar.
Somut bir okuma planı isterseniz şöyle bir takvim işe yarar. İlk hafta Piraye'ye Mektuplar'ı, günde beş altı mektup olacak şekilde okuyun; kitabın sonunda şairin sesine alışmış olursunuz. İkinci hafta Sevdalı Bulut'u bir oturumda bitirin, sonra Kuvâyi Milliye'ye başlayıp her gün bir bölüm ilerleyin. Üçüncü ve dördüncü haftalarda Memleketimden İnsan Manzaraları'ndan günde üç dört tablo okumak, 544 sayfayı yorucu olmaktan çıkarır.
Bütün Şiirleri'ni bu planın dışında tutun ve komodinin üstüne koyun. Gece uyumadan önce rastgele bir sayfa açıp bir şiir okumak, bu kalın kitabı zamanla en çok sevilen kitaba çevirir. Kitabın içindeki şiirleri tek tek tanıdıkça, daha önce sadece adını bildiğiniz birçok şiirle karşılaşırsınız ve mısralar bir şarkının sözü olmaktan çıkıp kendi bağlamına kavuşur.
Şiir okumayı sevmeyen biri için en büyük engel, 'anlamam gerekiyor' baskısıdır. Nâzım'da bu baskıya gerek yoktur; şiirlerinin çoğu doğrudan, sade ve görseldir. Bir şiiri ilk okuyuşta yarısını anlasanız bile ritmi ve imgeleri sizi taşır. İkinci okumada ise geriye kalan yarısı kendiliğinden açılır. Bu yüzden anlamamaktan korkmadan, rahat bir kafayla okumak en doğrusu.
Nâzım'dan sonra Türk şiirinin başka ustalarına geçmek isterseniz, Türk şiirine nereden başlanır yazısı iyi bir devam sağlar.